Viramitrodaya 11: atha prakīrṇalakṣaṇaprakaraṇam
Vīramitrodaya 11
- Language
- Sanskrit
Contents
atha prakīrṇalakṣaṇaprakaraṇam
11.p1
iha pūrvaṃ śālagrāmaśivaliṅgādimūrttipūjā karttavyetyuktam | tatra vaikhānasādyāgamoktadīkṣāvadbhirvaiṣṇavaiḥ śālagrāmādiviṣṇumūrttipūjā karttavyā, śivāgamoktadīkṣāvadbhiḥ śivabhaktaistu liṅgādipūjā karttavyeti vivekaḥ | tatra tatra dīkṣādau gurorāvaśyakatvātkīdṛglakṣaṇo guruḥ karttavya iti tallakṣaṇamucyate | rāmārcanacandrikāyām, śānto dāntaḥ kulīnaśca vinītaḥ śuddhaveṣavān | śuddhācāraḥ suprasiddhaḥ śucirdakṣaḥ subuddhimān || āśramī dhyānaniṣṭhaśca mantratantravicakṣaṇaḥ | nigrahānugrahe śakto gururityabhidhīyate || iti | mantramuktāvalyām, abhradātānraye śuddhaḥ svocitācāratatparaḥ | āśramī vedavitkrodharahitaḥ sarvaśāstravit || śraddhāvānanasūyaśca priyavāk priyadarśanaḥ | śuciḥ suveśastaruṇaḥ sarvabhūtasamānadhīḥ
11.p2
hīnāṅgamadhikāṅgaṃ ca khalvāṭaṃ danturaṃ kṛśam | khalvāṭamamūrdhakeśam | atibālaṃ ca vṛddhaṃ ca khañjaṃ gauḍodbhavaṃ tathā | kārṇāṭakaṃ ca kāliṅgaṃ kāmarūpaṃ vivarjayet
11.p3
dhīmānanuddhatamatiḥ pūrṇo 'hantā vimarśakaḥ
11.p4
svaguṇācārakṛtadhīḥ kṛtajñaḥ śiṣyavatsalaḥ | nigrahānugrahe dakṣo mahāmantraparāyaṇaḥ
11.p5
ūhāpohaprakārārhaḥ śuddhāśayaśca kṛpālayaḥ
11.p6
āryāvarttasamudbhūto guruḥ śreṣṭhaḥ prakīrtitaḥ | atha vā svecchayā yatra caranti śyāmalāḥ mṛgāḥ || taṃ deśamuttamaṃ prāhustaddeśīyo gururvaraḥ | brāhmaṇaḥ sarvavarṇānāṃ trayāṇāṃ kṣatriyo guruḥ || dvayorvaiśyo guruḥ śreṣṭhaḥ śūdro varṇānupurvataḥ | gṛhasthaḥ sarvavarṇeṣu śreṣṭho gururudāhṛtaḥ | naiṣṭhikastvadhamo jñeyo bhautikastu tato'dhamaḥ
11.p7
vānaprasthayatīnāṃ tu gurutvaṃ neṣyate sadā
11.p8
gṛhasthānāṃ gṛhastho vai yatīnāṃ tu yatirbhavet | •bhinnāśramī gurustyājyaḥ sarvasādhāraṇaśca yaḥ
11.p9
varṇāśramakriyāniṣṭho vedavicchāstrakovidaḥ | 'mitāśī mitanidraśca mitavāk yogatatparaḥ || jitendriyo jitadvandvastapodānadayāparaḥ
11.p10
sthirabuddhiḥ sthirārambhaḥ kṣāntaḥ śāntaḥ prasannadhīḥ || satyavāgūrjitaprajño medhāvī niyataḥ śuciḥ | śaktaḥ kalyo nispṛhaśca sarvabhūtahinānvitaḥ
11.p11
vāstuśāstrakṛtābhyāsaḥ śalyoddhāravicakṣaṇaḥ || nityādhikārakuśalo naimittikavicakṣaṇaḥ | kāmyādhikāracaturo dīkṣākarmaṇi karmaṭhaḥ || maṇḍale maṇḍape kuṇḍe prāsāde pratimāsu ca | liṅge pīṭhe śilāyāṃ ca parīkṣānipuṇāgraṇīḥ || nigrahānugrahe dakṣaḥ sarvadoṣavivarjitaḥ | evambhūto gururjñeyo varo dīkṣāpratiṣṭhayoḥ || varjyo'pi viśeṣatastatraivoktaḥ— kṣayarogī ca duścarmā kunakhī śyāmadantakaḥ |" kāṇo'ndhaḥ kusumākṣaśca khalvāṭaḥ khañjarīṭakaḥ
11.p12
aṅgahīno'tiriktāṅgaḥ piṅgākṣaḥ pūtināsikaḥ | vṛddhāṇḍo vāmanaḥ kubjaḥ paṅguḥ śvitrī napuṃsakaḥ
11.p13
śipiviṣṭaḥ kṛśaḥ sthūlo dīrghaśrotro vivarjitaḥ || trikarṇo danturo vṛddho bālo lambodarānvitaḥ
11.p14
ityādyairdehajairdoṣaiḥ saṃyukto nindito guruḥ | akulīnaḥ kudeśasthaḥ kumātāpitṛsambhavaḥ | saṃskārarahito mūrkho vedaśāstravivarjitaḥ || śrautasmārttakriyāśūnyaḥ patitaḥ śuṣkatārkikaḥ | purodhāḥ paṇyajīvī ca naṭo vaidyaśca gāyakaḥ || krūro dambhī matsarī ca vyasanī kṛpaṇaḥ khalaḥ | kusaṅgī nāstiko bhīrurmahāpātakadūṣitaḥ || parivittiraśaktaśca parivettā ca sevakaḥ | vānaprasthaśca saṃnyāsī pīnāṅgo ninditānnabhuk || deśavarṇāśramācārarahitaḥ pāradārikaḥ | devāgniguruvidyādipūjāvidhiparāṅmukhaḥ || sandhyārpaṇapūjādau mantrohajñānavarjitaḥ | ālasyopahato bhogī dharmahīnastapaścyutaḥ || ityādyairbahubhirdoṣairāGenericmoktaiśca saṃyutaḥ | varjanīyo guruḥ prājñairdīkṣāsu sthāpanādiṣu || iti | iti gurulakṣaṇam | atha śiṣyalakṣaṇam | amātyadoṣo rājānaṃ bhāryādoṣaḥ patiṃ yathā | tathā śiṣyakṛto doṣo guruṃ prāpnotyasaṃśayam || tasmācchiṣyaṃ gururnityaṃ parīkṣeta parigrahe
11.p15
śāradātilake, śiṣyaḥ kulīnaḥ śuddhātmā puruṣārthaparāyaṇaḥ | adhītavedaḥ kuśalo dūramuktamanobhavaḥ || hitaiṣī prāṇināṃ nityamāstikastyaktanāstikaḥ | svadharmanirato bhaktyā pitṛmātṛhitodyataḥ || vāṅmanaḥkāyavasubhirguruśuśrūṣaṇe rataḥ | etādṛśaguṇopetaḥ śiṣyo bhavati nāparaḥ || iti
11.p16.1
rāmārcanacandrikāyām, śānto vinītaḥ śuddhātmā śraddhāvān dhāraṇakṣamaḥ | samarthaśca kulīnaśca prājñaḥ saccarito dhanī || evamādiguṇairyuktaḥ śiṣyo bhavati nānyathā | iti | mantramuktāvalyām, śiṣyaḥ śuddhānvayaḥ śrīmān vinītaḥ priyadarśanaḥ | satyavāk puṇyacaritaḥ śuddhadhīrdambhavarjitaḥ || kāmakrodhaparityāgī rāgī ca gurupādayoḥ | devatāpravaṇaḥ kāyamanovāgbhirdivāniśam || nīrujo nirjitāśeṣapātakaḥ śraddhayānvitaḥ | dvijadevapitṝṇāṃ ca nityamarcāparāyaṇaḥ || yuvā viniyatāśeṣakaraṇaḥ karuṇālayaḥ | paropakāreṣu hitaḥ parārthe vigatajvaraḥ || iti | bhairavapadmāvatīkalpe, mantrārādhanaśūraḥ pāpavidūro guṇena gambhīraḥ | maunī mahābhimānī mantrī syādīdṛśaḥ puruṣaḥ || iti | tantraśekhare, śiṣyalakṣaṇamadhikṛtya | bahupralāpitāṃ kāmaṃ krodhaṃ lobhaṃ ca cāpalam | asatyavāditāṃ kuryāṅguruṇā na kadācana || śivasvarūpaṃ jānīyādguruṃ martyaṃ na bhāvayet | etādṛśaguṇopeto netaro duḥkhakṛdguroḥ || iti | varjyo'pi śiṣyaḥśrutāvuktaḥ, vidyā ha vai brāhmaṇamājagāma gopāya mā śevadhiṣṭe'hamasmi | asūyakāyānnṛjave'yatāya na māṃ brūyā avīryavatī tathā syām | iti | ayamarthaḥ | vidyā brāhmaṇamāha māṃ gopāya rakṣa te'haṃ śevadhiḥ nidhirasmi | nanu ko'sau rakṣaṇaprakārastamāha-asūyakāya īrṣyāyuktāya anṛjave yaḥ ṛjurna bhavati tasmai ayatāya apavitrāya māṃ na tvaṃ brūyāḥ | evaṃbhūtāya na vaktavyamityarthaḥ | etāvataiva mama rakṣaṇaṃ bhavati | anyathā uktavaiparītye ahamavīryavatī syām | bhuvaneśvarīkalpe, ayogyāya na dātavyo mantrarājastvayānagha | alasaṃ malinaṃ kliṣṭaṃ dambhalobhasamanvitam ||
11.p16.2
anyāyenārjitadravyaṃ paradārarataṃ sadā | bhraṣṭavrataṃ kṛṣṭavṛttiṃ piśunaṃ duṣṭamānasam || bahāśinaṃ krūraceṣṭamagragaṇyaṃ durātmanām | iti | cūḍāmaṇau, anyadeśāgataṃ krūraṃ sudhūrtamatilobhitam | pākhaṇḍinaṃ vikarmasthaṃ kujātiṃ vyādhipīḍitam || kāśmīraṃ koṅkaṇaṃ caiva kārṇāṭaṃ karahāṭakam | kauberyakośalaṃ kāṇametān yatnena varjayet || kauberyakośalam uttarakośalodbhūtam | gṛhṇīyādyadi taddoṣaḥ prāyo gurumapi spṛśet | amātyadoṣo rājānaṃ bhāryādoṣaḥ patiṃ yathā || tathā śiṣyakṛto doṣo guruṃ prāpnotyasaṃśayam | tasmācchiṣyaṃ gururnityaṃ parīkṣaiva parigrahe || iti | śiṣyaparīkṣākālāvadhirapyuktorāmārcanacandrikāyāṃ sārasaṅgrahe ca, sadguruḥ svāśritaṃ śiṣyaṃ varṣamekaṃ parīkṣayet | iti | varṇabhedena viśeṣa uktaḥśāradātilake, ekābdena bhavedyogyo brāhmaṇo'bdadvayānnṛpaḥ | vaiśyo varṣaistribhiḥ śūdraścaturbhirvatsarairguroḥ || śuśrūṣuśca parigrāhyo dīkṣāyāgvratādiṣu || evaṃ śiṣyeṇāpi guruḥ parīkṣaṇīyaḥ | guruṃ parīkṣayecchiṣyo bahudhā sarvakarmabhiḥ | guṇaiḥ pūrvoditaiḥ sarvairāgamajñānapūrvakaiḥ || iti siddhāntaśekharavacanāt | mantramuktāvalyāmapi, guruśiṣyalakṣaṇamuktvātayorvatsaravāsena jñātānyonyasvabhāvayoḥ | gurutā śiṣyatā vāpi nānyatheti viniścayaḥ || ityuktatvāt | iti śiṣyalakṣaṇam | yogapaṭṭādīnāṃ padārthānāṃ pūjādāvupayogāttallakṣaṇānyucyante | siddhāntaśekhare, trividhaṃ yogapaṭṭaṃ syādādyaṃ vyāghrājinodbhavam | dvitīyaṃ mṛgacarmādyaṃ tṛtīyaṃ tantunirmitam || caturmātrapravistāraṃ dairghyaṃ syādyajñasūtravat | iti | iti yogapaṭṭalakṣaṇam | atha kaupīnalakṣaṇam |
11.p16.3
siddhāntaśekhare, ekahastapravistāraṃ karadvandvasamāyatam | vilambitatṛtīyāṃśaṃ guhyācchādanamīritam || iti | iti kaupīnalakṣaṇam | atha kaṭitantulakṣaṇam | tatraiva, kārpāsasūtrasambhūtaṃ triguṇaṃ triguṇīkṛtam | tatpunastriguṇaṃ ceti saptaviṃśatisūtrakam || pradakṣiṇakrameṇeti kaṭisūtramudāhṛtam | iti | iti kaṭisūtralakṣaṇam | atha yajñopavītalakṣaṇam | tatraiva, yajñasūtramatho vakṣye sūtraṃ kārpāsanirmitam | sulakṣaṇaṃ susitaṃ sūkṣmaṃ samaṃ granthyādivarjitam || veṣṭayeddakṣahastasya caturaṅgulimadhyataḥ | samaṃ tathā ṣaṇṇavatisaṅkhyayā tantunā tataḥ || triguṇīkṛtya tatsūtraṃ jalāktaṃ vartayedyathā | pūrvamūrdhvaṃ nayedvāmapāṇiṃ sūtrasya varttane || paścādūrdhvaṃ nayeddakṣapāṇiṃ prāgvadavasthitaḥ | triguṇaṃ triguṇībhūtaṃ gomayāliptabhūtale || kṣipraṃ bhramati vai yāvattāvatprītimativrajet | viprasya trisaradvandvaṃ rājñastrisarakaṃ bhavet || vaiśyasya dvisaraṃ proktaṃ śūdrasyaikasaraṃ matam | iti | chandogapariśiṣṭe, trivṛdūrdhvavṛtaṃ kāryaṃ tantutrayamathovṛtam | trivṛtaṃ copavītaṃ syāttasyaiko granthiriṣyate || tathā, pṛṣṭhadeśe ca nābhyāṃ ca dhṛtaṃ yadindate kaṭim | taddhāryamupavītaṃ syānnātilambaṃ na cocchritam || iti | iti yajñopavītalakṣaṇam
11.p17
saptaṣaṭpañcahastairvā dairghyaṃ syāduttarīyakam | ekahastapravistāraṃ yadvā sūryāṅguḷāstṛtam || dvipucchau bandhayettasya dhārayedyajñasūtravat | yadvā yavodarāstīrṇaṃ dairghyaṃ tadyajñasūtravat || uttarīyamiti khyātam-iti | ityuttarīya lakṣaṇam
11.p18
sarvāśramāṇāṃ varṇānāṃ rudrākṣāṇāṃ ca dhāraṇam | kartavyaṃ mantravatproktaṃ dvijānāṃ nānyavarṇinām || rudrākṣadhāraṇādeva rudrā rudratvamāgatāḥ | munayaḥ satyasaṅkalpā brahmā brahmatvamāgatāḥ || rudrākṣamālābharaṇāḥ śivapūjāparāyaṇāḥ | bāhyalakṣaṇasaṃyuktāste rudrā nātra saṃśayaḥ || rudrākṣasya mukhaṃ brahmā nālaṃ viṣṇuḥ sanātanaḥ | devāśca bindavo jātā īśaḥ sarvādhidevatāḥ || suvarṇenātha vā baddhvā rudrākṣaṃ rajatena vā | śikhāyāṃ dhārayennityaṃ karṇayorvā samāhitaḥ || yajñopavīte haste vā kaṇṭhe tuṇḍe'tha vā naraḥ | śrīmatpañcākṣareṇaiva praṇavenaiva cātha vā || ātmamantreṇa medhāvī rudrākṣaṃ dhārayenmudā | rudrākṣadhāraṇaṃ sākṣācchivajñānasya sādhanam || rudrākṣaṃ yacchikhāyāṃ tacchivatattvamiti smaret | karṇayorubhayoścaiva devaṃ devīṃ ca bhāvayet || yajñopavīte vedāṃśca tathā haste divākaram | kaṇṭhe sarasvatīṃ devīṃ pāvakaṃ caiva bhāvayet || sahemarudrākṣamālā manojñā śamalāpahā | tadvat sahemapadmākṣamālā kāntiyaśaskarī || sphāṭikaṃ padmarudrākṣahāramābharaṇāni ca | medhyantanānyamāyuṣyaṃ śrīkaraṃ pāpavāraṇam || rudrakṣadhāriṇaṃ śrāddhe pūjayitvā tu moditaḥ | pitṛlokamavāpnoti nātra kāryā vicāraṇā || rudrākṣadhāriṇaṃ dṛṣṭvā parivādaṃ karoti yaḥ | utpattau tasya sāṅkaryamastyeveti viniścayaḥ || iti | kriyāsāre, rudrākṣadhāriṇaṃ yastu śrāddhe bhojayati dvijam | pitarastasya tṛptāśca bhavanti sukhino bhṛśam || iti
11.p19
brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ śūdraśceti caturvidhaḥ | śveto raktaḥ suvarṇābhaḥ kṛṣṇavarṇaḥ kramādbhavet || eteṣu brāhmaṇaḥ śreṣṭho japamālākṛtau bhṛśam | alābhe syurdvijātīnāmapivā hi trijātayaḥ || dhāraṇe sakalāḥ śreṣṭhā rudrākṣā doṣavarjitāḥ | rudrākṣaṃ sarvadā dhārya śivabhaktairasaṃskṛtam || tasyocchiṣṭādiko doṣo nāstyanāratadhāraṇe | atisthūlo'tisūkṣmaśca sphāṭito bhaṅguro laghuḥ || bhinnaḥ purādhṛto jīrṇo rudrākṣo nāvaraḥ smṛtaḥ | iti | iti rudrākṣalakṣaṇam
11.p20
ārādhanopakaraṇaṃ tasya lakṣaṇameva ca | ucyate samprati brahman śrūyatāṃ tadaśeṣataḥ
11.p21
catuṣkaṃ hemadaṇḍāṃśca pūjārthaṃ parikalpayet
11.p22
ārādhanopakaraṇaṃ tasya lakṣaṇameva ca | ucyate samprati brahman śrūyatāṃ tadaśeṣataḥ || saparyāviṣṭaraṃ brahman hastamānānvitaṃ śubham | yadvā nyūnasamutsedhaṃ yathāvittānusārataḥ || saparyāviṣṭaraṃ siṃhāsanam | siṃhapādyutaṃ yadvā hastipādacatuṣṭayam | śārdūlapādamatha vā hemaratnapariṣkṛtam || caturasraṃ madhyame tu sarasīruhavistṛtam | tapanīyamayaṃ yadvā rajatādivinirmitam || dārujaṃ vā maṇicchandaṃ svarṇapaṭṭairvirājitam | iti | iti siṃhāsanalakṣaṇam | atha kumbhalakṣaṇam | viṣṇudharmottare, haimarājatatāmrāśca mṛnmayā lakṣaṇānvitāḥ | yātrodvāhamatiṣṭhādau kumbhāḥ syurabhiṣecane || pañcāśāṅgulavaipulyā utsedhe ṣoḍaśāṅgulāḥ | dvādaśāṅgulamūlāḥ syurmukhamaṣṭāṅgulaṃ bhavet || iti
11.p23
dakṣiṇasya ca hastasya madhyāṅgulyāśca madhyamam | parvarandhreṇa mātrākhyamaṅgulaṃ tantridhā matam || uttamaṃ parvadairghyaṃ syāttatpā donaṃ tu madhyamam | parvadairdhyārdhamadhamamiti mātrāṅgulaṃ tridhā
11.p24
udarasya pravistāro bhavetpañcadaśāṅgulaḥ || ekādaśāṅgulotsedhaṃ āsyaṃ syāccaturaṅgulam | oṣṭhamekāṅgulaṃ kuryāttanniryyūhaṃ caturyavam
11.p25
aṅgulaṃ tadgalotsedhaṃ tisro rekhā galādadhaḥ | pakkabimbaphalākāraḥ kṛṣṇabhinnādivarjitaḥ || śivakumbha iti prokto varddhanīlakṣaṇaṃ bruve | saptāṅgulasamotsedhā vistṛtā syādbhavaṅgalam || tryaṅgulaṃ vaktravistāraṃ kaṇṭhotsedhaṃ caturyavam | oṣṭhāntaṃ dvyaṅgulaṃ kuryānnirgamaṃ caikamaṅgulam || nālaṃ sārddhāṅgulaṃ kuryādutpalākṛtivacchubham | varddhanīlakṣaṇaṃ proktaṃ kalaśasyātha lakṣaṇam || ṣaḍaṅgulonnatāḥ sarve vistṛtā nāgaparvabhiḥ
11.p26
tryaṅgulaṃ mukhavistāraṃ kuryādarddhāṅguloṣṭhakam || tannirvyūhaṃ yavaṃ caikaṃ galotsedhaṃ caturyavam | kaniṣṭhāḥ kalaśā hyete dviguṇā madhyamā matāḥ || uttamāstriguṇā jñeyāḥ kalaśāḥ kathitā iti | sāmānyaghaṭasaṅghātalakṣaṇaṃ vacmi sāmpratam || aṣṭāṅgulonnatāḥ kāryā vistṛtā rudraparvabhiḥ | āsyamagnyaṅgulaṃ kuryādoṣṭhamarddhāṅgulaṃ tataḥ
11.p27
tannirvyūhaṃ yavaṃ kuryānmānaṃ sārddhāṅgulonnatam | sādhāraṇāḥ samuddiṣṭā devasya snapanārhakāḥ || iti | iti kumbhalakṣaṇam | athārghyapātralakṣaṇam
11.p28
haimarājatatāmrāṇi kāṣṭhamṛcchailajāni ca | ratnādīni ca pātrāṇi śubharekhāṅkitāni ca || ardhyanaivedyapūjārthe balidāne prakalpayet | iti | śivarahasye viśeṣaḥ | hemapātrāṇi sarvāṇi īhitāni bhavantyume | arghyaṃ dattvā tu raupyeṇa āyū rājyaṃ sutān labhet || tāmrapātreṇa saubhāgyaṃ dharmaṃ mṛnmayasambhave | sarvābhāve tu māheyaṃ svahastaghaṭitaṃ yadi || māheyaṃ mṛnmayam | āsanaṃ cārghapātraṃ ca bhagnamāsādayenna tu | sarvatra svarṇakaṃ tāmramarghapātre tato'dhikam || pātrāṇāmādaraḥ kāryaḥ pātrāṇyevottamādaraḥ | balihomakriyārthaṃ hi vinā pātraṃ na siddhyati || ṣaṭtriṃśadaṅgulaṃ pātramuttamaṃ parikīrtitam | madhyamaṃ tu tribhāgena kaniṣṭhaṃ dvādaśāṅgulam || caturviśāṅgulaṃ madhyaṃ kaniṣṭhaṃ dvādaśāṅgulam-ityapi kacitpāṭhaḥ| basvaṅgulavihīnaṃ tu na pātraṃ kārayetkacit | na pātraṃ kārayedbudha iti pāṭhāntaram | sarvābhāve tu tatpātraṃ sravate yanna dhāritam || yatrodakaṃ na sravate tat | sravata iti kāryākṣamopalakṣakam | nābhīvivararūpāṇi puṇḍarīkākṛtīni ca | śaṅkhanīlotpalābhāti pātrāṇi parikalpayet || iti | vaikhānasagranthe, prasthamānapaladravyapūrayogyāntarāṇi ca | śaṅkhaśuktibhrabhavāṇi yadvā pātrāṇi kalpayet || iti | siddhāntaśekhare, arghyasya lakṣaṇaṃ vaṃkṣye paladravyādibhedataḥ | sāmānyārghyaṃ nirodhāryyaṃ viśeṣāryyaṃ parāṅmukham || arghapātrāṇi catvāri svarṇadurvvarṇajāni vā
11.p29
tāmraśuktiśilādārukūrmamṛtpātrajāni ca || uttamaṃ palaviṃśatyā madhyamaṃ daśabhiḥ palaiḥ | hīnaṃ pañcapalaṃ kuryyādevamācāmyapādyayoḥ || catuṣparvāṇi tāni syurvistṛtānyaṣṭaparvvabhiḥ | pṛṣṭhe paṅkeruhāṅkāni vṛttākārāṇi vā punaḥ || caturasrāṇi kurvīta catuṣpātrāṇi vārthake | karpūraṃ kuṅkumaṃ dūrvā siddhārthaṃ bilvapatrakam || yavadarbhāṅkurāṃśceti sāmānyārghye viniḥkṣipet | tilaprasūnasiddhārthadarbhadūrvāyavākṣatāt || dravyāṇyetāni saptāpi nirodhārye viniḥkṣipet | tilataṇḍulasiddhārthadūrvādarbha yavānapi || parāṅmukhārghapātre ca dravyaṣaṭkaṃ prakalpayet | iti | ityarghapātralakṣaṇam | atha pādyapātralakṣaṇam | vaikhānasagranthe, pādāvanejanajalagrahaṇaṃ pātramadbhutam | trirāvṛttaṃ sarojābhaṃ haimaṃ rājatameva vā || tāmraṃ sacakracaraṇamapi vā pāvanaṃ satām | iti | siddhāntaśekhare, ṣaḍaṅgulamavistāramutsedhaṃ caturaṅgulam | oṣṭhamekāṅgulaṃ kuryānnāsikāṃ caturaṅgulām || pṛṣṭhe pādasamāyuktaṃ caturaṅgulamānataḥ | pādyapātramiti khyātam | iti | iti pādyapātralakṣaṇam | atha pādyakṣepaṇīyapātralakṣaṇam | siddhāntaśekhare, aṣṭāṅgulasamutsedhaṃ vistāre ṣoḍaśāṅgulam | oṣṭhamekāṅgulaṃ kuryāccharāvākṛti pātrakam || ubhayoḥ pārśvayoḥ kuryāt vṛttakaṅkaṇake same | pṛṣṭhe pādasamāyuktamaṣṭāṅgulasuvistṛtam || pādotsedhaṃ caturmātraṃ pādyādhāraṃ prakīrtitam | iti | iti pādyakṣepaṇīyapātralakṣaṇam | athācamanapātralakṣaṇam | vaikhānasagranthe, ācāmavārigrahaṇapātramuttamalohajam | sarojakarṇikākāraṃ kuryādadbhutadarśanam || kārttasvaramayaṃ vṛttaṃ rājataṃ vātha pāvanam | iti | kārttasvaraṃ suvarṇam | siddhāntaśekhare, dvādaśāṅgulavistāraṃ kukṣimadhye suvṛttakam | vyaṅgulaṃ tadgalotsedhamoṣṭhaṃ kuryāttathāṅgulam || āsyatāraṃ trimātraṃ syātpārśve nāsā yugāṅgulā | randhraṃ kaniṣṭhikātulyamagre tadviguṇaṃ tvadhaḥ || pṛṣṭhe pādānvitaṃ kuryādutsedhaṃ tryaṅgulaṃ tataḥ | ṣaḍaṅgulapravistāraṃ pātramācamanārthakam || iti | ityācamanapātralakṣaṇam | athābhiṣekapātralakṣaṇam | vaikhānasagranthe, aratnimānavistāraṃ madhye'ṣṭadalasaṃyutam | pratipadma dalaṃ madhye suṣirāṇi śataṃ bhavet || aṣṭottaraśate bhūyaḥ paryantadalamadhyataḥ | khacitaṃ ca mahāratnairevaṃ dhārāsahasrakam
11.p30
dhārāṣṭakena vā yuktamabhiṣekāya kalpayet | vyākośapaṅkajākāraṃ śuddhamuttamalohajam || āḍhakāparimāṇāmbhaḥpūrayogyaṃ mahābilam | hastadīrghaṃ jalasrāvi pārśvamānopaśobhitam || kalpayedaparaṃ snānapātraṃ muktāpariṣkṛtam | yadvā śaṅkhanibhākāramagrato jalanālakam || iti | ityabhiṣekapātralakṣaṇam| atha tripādīlakṣaṇam | siddhāntaśekhare, catuḥṣaṣṭibhirmātrairunnatā vistṛtā tridhā | uttamādivibhedena yantrikā tripadī matā || tricakrapādasaṃyuktā pādā ttdadhaim̐ siṃhavaktrakam | pādamadhyaṃ suvṛttaṃ syāccharāvābhaṃ pado'pyadhaḥ || śeṣaṃ kuryādyathāśobhaṃ tripādīti prakīrttitā | arghyaśaṅkhādinaivedyapātrādhārā tripādikā || iti | iti tripādīlakṣaṇam
11.p31
atha śaṅkhamāhātmyam | skandapurāṇe, trailokye yāni tīrthāni vāsudevasya cājñayā | śaṅkhe tiṣṭhanti viprendra tasmācchaṅkhaṃ prapūjayet || tvaṃ purā sāgarotpanno viṣṇunā vidhṛtaḥ kare | namitaḥ sarvadevaistu pāñcajanya namo'stu te || tava nādena jīmūtā vitrasyanti surāsurāḥ | śaśāṅkāyutakāntyābha pāñcajanya namo'stu te || darśanādeva śaṅkhasya kiṃ punaḥ sparśane kṛte | vilayaṃ yānti pāpāni himavadbhāskarodaye || purato vāsudevasya sapuṣpaṃ sajalākṣatam | śaṅkhamabhyarcitaṃ tiṣṭhettasya lakṣmīrna durlabhā || śaṅkhe kṛtvā tu pānīyaṃ sapuṣpaṃ sajalākṣatam | arghyaṃ dadāti devasya sasāgaramahīphalam || prāpnuyāditi śeṣaḥ | arghyaṃ dattvā tu śaṅkhena yaḥ karoti pradakṣiṇam | pradakṣiṇīkṛtā tena saptadvīpā vasundharā || tīrthodakaṃ harermūrdhni bhrāmayecchaṅkhasaṃsthitam | muktiṃ dadāti vai tasya kṣīrasāgarajāpriyaḥ || śrāmayitvā harermūrdhni hvayate kṛṣṇa sarvadā |(?) tathā, śaṅkhalagnaṃ tu yattoyaṃ bhrāmitaṃ keśavopari | vahate śirasā nityaṃ gaṅgāsnānena tasya kim || nitye naimittike kāmye snānāārcanavilepane | śaṅkhamudvahate yastu śvetadvīpe vaseddhi saḥ || iti
11.p32
prasthāmbupramitaḥ śaṅkhaḥ śreṣṭhastattryaṃśapūrṇakaḥ | madhyastadarthapramitaḥ kaniṣṭhaḥ kramaśau bhavet || suśvetaḥ prauḍhaśikharaḥ snigdho dīrghāmbupaddhatiḥ | śaṅkhaḥ sayādarcane yogyo yo'sāvalikaṃcakṣuṣaḥ
11.p33
malino nimnaśikharaḥ saraktaḥ kṛmidaṣṭakaḥ | hrasvapraṇālikaḥ śaṅkho na syādvaiyogyaḥ surārcane || gokṣīradhavalaḥ snigdho dīrghanālo bṛhattanuḥ | vṛtto yo dakṣiṇāvarttaḥ so'bdhijaḥ śaṅkhasaṃjñakaḥ || pūrvoktalakṣaṇopeto bāmāvartto'tha cārcitaḥ | śaṅkho'yaṃ nātisulabhaḥ so'pi mukhyaḥ surārcane || tāmrasphaṭikaśaṅkheṣu suvarṇakaladhautayoḥ | na vidyate bhinnadoṣo dravyeṣvanyeṣu vidyate
11.p34
śaṅkhaḥ śuddho bhavettatra tuṣābhirgharṣaṇena ca | iti
11.p35
atha gandhapātralakṣaṇam| siddhāntaśekhare, arghyavat gandhapātraṃ syāt—iti
11.p36
iti gandhapātralakṣaṇam | atha dhūpapātralakṣaṇam | vaikhānasagranthe, dhūpapātraṃ sarojābhaṃ suvarṇādivinirmitam | pādaṃyorapi tasya syādutsedhaścaturaṅgulaḥ || anekasuṣiraṃ tasya pidhānaṃ saṃhataṃ bhavet
11.p37
siddhāntaśekhare, dhūpapātravidhiṃ vakṣye paladravyādipūrvavat | catuṣpañcarasāśvairvā pātravistāramaṅgulaiḥ
11.p38
pātrotsedhastadardhaḥ syādoṣṭhamarddhāṅgulaṃ matam | padmābhaṃ paritaḥ pātraṃ tryaṅgulā'dhogalonnatiḥ || pādamekāṅgulotsedhaṃ vistṛtaṃ dvyaṅgulaṃ tataḥ | ṣaṭparvadīrghaṃ nālaṃ syāttanmārḍaṃ dvyaṅgulaṃ matam || pūrvavatpādasaṃyuktaṃ vṛttaṃ cakraṃ ca cāpavat | pidhānaṃ tryaṅgulotsedhaṃ nānācchidrasamanvitam || ekacchidrayutaṃ cāpi kalaśākāramūrddhataḥ | iti | itidhūpapātralakṣaṇam
11.p39.1
atha dīpapātralakṣaṇam | vaikhānasagranthe, dīpapātraṃ tathā nāḷamadhye kumudakuṇḍalam | vartyādhāraśatenāpi yuktamaṣṭābhireva ca || viṃśatyā cāṣṭabhiścaiva dvābhyāṃ vā daśabhiśca vā | aṣṭabhirvā yathāśakti kalpayecchilpavittamaḥ || iti | siddhāntaśekhare, dīpapātravidhiṃ vakṣye paladravyādirarghyavat | pādanālagaḷā dhūpapātravaccheṣa ucyate || ekapatraṃ catuṣpatraṃ ṣaḍdaḷaṃ cāṣṭapatrakam | tatraikapatraṃ madhye tu nimnāśvatthadaḷākṛti || catuṣpatraṃ caturdikṣu madhyasthā nimnakarṇikā | ṣaḍdale'ṣṭadaḷaṃ tadvadupapatrasamanvitam || iti | iti dīpapātralakṣaṇam | atha dīpamālā lakṣaṇam | siddhāntaśekhare, dārvyastāmrasambhūtā dīpamālā'dhamā matā | madhyamā ca tathā śreṣṭhā svarṇadurvarṇajā kramāt || dvāreṣu dvāravatkuryāt liṅgapṛṣṭhe prabhākṛtim | dvārābhāmanyadeśeṣu dīpamālāṃ suśobhanām || caturbhiraṅgulairdīrghaṃ skandhaṃ tryaṅgulavistṛtam | evaṃ kṛtvā vibhāgaikaṃ daṇḍaṃ madhye niyojayet || skandhātskandhaṃ samaṃ kuryādantaraṃ bhūtamātrakam | dīpamāleti gaditā dīpādhāro'tha kathyate || iti | iti dīpamālā lakṣaṇam | atha dīpādhāralakṣaṇam | siddhāntaśekhare, hematāmrādisambhūtaṃ vidadhyāduttamādikam | dvādaśāṃgulamārabhya dvyaṃgulādivivṛddhitaḥ || aṣṭādaśoditā bhedā dīpādhārasya connatiḥ | •snehādhārasya pāde tu nāhaṃ dairghyasamaṃ matam || pādatāraśarāṃśo vā snehādhāro'pi tatsamaḥ | tadūrdhvaṃ mukulaṃ kuryātpaṭṭikādisamanvitam || nānāpaṭṭīsamāyuktaṃ nānākumbhaṃ sanālakam | dīpādhāra iti proktaḥ- iti | iti dīpādhāralakṣaṇam | atha dīpikālakṣaṇam |
11.p39.2
vaikhānasagranthe, lohajān dīpikāmbhāna caturrhastapramāṇakān | trihastānekahastān vā dvihastān vā yathābalam || tāmrajān rājatīyān vā 'yugmaistaiḥ snehadhārakaḥ | 'yugmairvā vṛttavistīrṇairvanhasairvā pariṣkṛtān | (?) snehādhāraparikṣiptapadmakośairalaṃkṛtān || iti | iti dīpikālakṣaṇam | atha nīrājanapātralakṣaṇam | vaikhānasagranthe, nīrājanakriyāpātryo hemādidravyanirmitāḥ | tritālāyatavistīrṇā vṛttamadhyasaroruhāḥ || nava vā sapta vā pañca tisrastvekā vṛtirbhavet | iti | siddhāntaśekhare, hiraṇyatāratāmrādinirmitaṃ hyuttamādikam | ṣaṭtriṃśatāṅgulaiḥ śreṣṭhaṃ triṃśatā madhyamaṃ matam || caturviṃśatimātraiḥ syādadhamaṃ vistṛtau kramāt | agnibhāgaikabhāgena kuryānmadhye'tra karṇikām || taddvāṇaikāṃśamutsedhaṃ karṇikāyāḥ pramāṇataḥ | paṭṭikāṃ paritaḥ kuryādyavayugmena vivṛtām || tatsamānonnatāṃ cātha parito'ṣṭadalāni ca | karṇikārdhapramāṇeṇa kāṣṭhānāmaṣṭake samam || oṣṭhamekāṅgulaṃ kuryādvistārātkarṇikonnateḥ | samānaṃ pūrṇacandrābhaṃ dīpādhārāśca kumbhavat || unnatā dvicaturmātrairvistṛtāścāṅguladvayāt | tadrandhraṃ dvyaṅgulaṃ kuryātkarṇikāmadhyasaṃsthitam || dīpādhārāṃśca pātre'smin sthāpayettaddalāṣṭake | madhyasthamekamityevaṃ navadīpakamo mataḥ || pañcātmake caturdikṣu madhye tvekamiti tridhā | aṅgulatrayamānena pādaṃ kuryādadhastataḥ || nīrājanamiti proktaṃ ghaṇṭālakṣaṇamucyate | iti | iti nīrājanapātralakṣaṇam | atha ghaṇṭālakṣaṇam | vaikhānasagranthe, śabdabrahmamayī ghaṇṭā hastotsedhapramāṇikā | brahmāṇḍagolakākārā sauvarṇyapyuttamā bhavet ||
11.p39.3
adhomukhastālamānavistārotsedhamantataḥ | pradīptulyasaṃsthānastīkṣṇābhyantaratālukaḥ || cakrāṅkā padmajāṅkā vā ghaṇṭaiṣā parikīrtitā | nālabandhāścatasro'nyā ghaṇṭāpratidiśaḥ kṛtāḥ || evaṃ viśiṣṭā ghaṇṭā syādyadvā vittānusārataḥ | iti | siddhāntaśekhare, pañcāṅgulonnatā ghaṇṭā tadvistārasammatā | oṣṭhaṃ caturyavaṃ kuryāttatsamaṃ tasya nirgamam || upapardī yavena syācchikharaṃ tvaṅgulonnatam | arddhāṅgulo galotsedho jihvā vedāṅgulāyatā || ghaṇṭāyāstatparīṇāho vistārārdhena vartitaḥ | aṅgulaṃ daṇḍadairghyaṃ syāttannāhaṃ tatsamaṃ matam || daṇḍāgre vṛṣabhaṃ śūlaṃ nalinaṃ vāpi kārayet | śuddhakāṃsyena karttavyā ghaṇṭālakṣaṇamīritam || mahadghaṇṭāmatho vakṣye vidadhyācchuddhakāṃsyataḥ | svarāṅgulasamutsedhāmaṣṭāṅgulasuvistṛtām || agnyaṅgulonnatagalāṃ galanāhaṃ rasāṅgulam | paṭṭikādvandvasambaddho hyaṅgulaḥ śikharodayaḥ || tannāhamaṣṭamātraṃ syāccaturnāsaṃ sarandhrakam | tārārdhavartitannāhaṃ jihvāṃ randhrāṅgulāyatām || caturmātraparīṇāhāṃ tadagre balayānvitām | mahāghaṇṭā samākhyātā—iti | iti ghaṇṭālakṣaṇam | atha bherīlakṣaṇam | siddhāntaśekhare, sāradārusamudbhūtāṃ vṛttāṃ hastadvayāyatām | pañcatālaparīṇāhāṃ caturyavaghanāṃ śubhām || dvādaśāṅgulavistārā mukhotthāḥ sapta kīlakāḥ| pārśvayorubhayormadhye cāpaḥ paṭṭena veṣṭitaḥ || carmabaddhamukhāṃ bherīṃ kuryāttasyāḥ prahārakam | ayasā dāruṇā vāpi ṣoḍaśāṅguladairghyakam || madhyāṅgulaparīṇāhaṃ bherītāḍanasādhanam | bherīlakṣaṇamityuktam—iti | iti bherīlakṣaṇam | atha naivedyapātralakṣaṇam |
11.p39.4
vaikhānasagranthe , naivedyapātraṃ vakṣyāmi keśavāya mahātmane | hairaṇyaṃ rājataṃ tāmraṃ kāṃsyaṃ mṛnmayameva vā || pālāśaṃ padmapatraṃ vā pātraṃ viṣṇoratipriyam | havirdravyapramāṇāni vṛttāni parikalpayet || iti | siddhāntaśekhare, svarṇadurvarṇatāmrā syātsthālikātyuttamādikā | śuddhakāṃsyena vā kuryāddevanaivedyapātrake || ekapātraṃ samārabhya pañcāśatpātrataḥ kramāt | kuryānnaivedyapātrāṇi hīnanaivedyakādiṣu || pātraṃ śatapalaṃ śreṣṭhaṃ tadarddhaṃ madhyamaṃ matam | tadarddhamadhamaṃ jñeyaṃ pātrasaṅkhyeti kīrttitā || sthālikā navadhā kāryā tārā ṣaṭtriṃśadaṅgulaiḥ | tryaṅgulatryaṅgulanyūnairaṣṭadhārkāṅgulaiḥ kramāt || iti vistāramākhyātaṃ sthālikānavake kramāt | uttamatrayamagre syānmadhyame madhyamaṃ trayam || nyūnatrayamathastātsyātsthālikānāṃ yathākramam | oṣṭho navayavaḥ śreṣṭho yavaikekavihīnataḥ || vistareṇa tathonnatyā navadhā kīrtitaḥ kramāt | iti
11.p40
atha pānīyapātralakṣaṇam | vaikhānasagranthe, pānīyapātraṃ sauvarṇaṃ rājataṃ tāmrameva vā | vṛttāyataṃ suvṛttaṃ vā bhavedāyatameva vā || prasthemānapramāṇāmbhaḥpūrayogyāntaraṃ śubham | iti
11.p41
atha tāmbūlapātralakṣaṇam | vaikhānasagranthe, kalpayennāgavalikādalapātraṃ ca raimayam | raimayaṃ sauvarṇam | aratnimānavistīrṇaṃ kārayedvā yathābalam || iti
11.p42
.atha mukuṭalakṣaṇam | siddhāntaśekhare, jaṭāmukuṭamīśasya śaktīnāṃ tu karaṇḍakam | kirīṭamanyadevānāṃ tattanmukuṭamānataḥ || nānāratnasamāyuktaṃ vallīkalaśaśobhitam | lakṣaṇaṃ mukuṭasyoktaṃ paṭṭalakṣaṇamucyate || iti
11.p43
atha suvarṇapuṣpalakṣaṇam | siddhāntaśekhare, tryaṅgulaṃ puṣpavistāraṃ vṛttaṃ haimaṃ vinirmitam | dalāṣṭakasamāyuktaṃ madhye karṇikayā yutam || hemapuṣpamiti khyātaṃ kuryādābharaṇaṃ yathā | iti | iti suvarṇapuṣpalakṣaṇam
11.p44
atha nānābharaṇalakṣaṇam | siddhāntaśekhare, hārakaṅkaṇakeyūramudrikākaṭisūtrakam | padakaṃ kaṇṭhamālā ca yajñasūtraṃ ca nūpuram || anyadābharaṇaṃ sarvaṃ tattanmānānurūpataḥ | hiraṇyanirmitaṃ kuryānnānāratnavicitritam || iti | iti nānābharaṇalakṣaṇam
11.p45
atha kaṅkūtalakṣaṇam | vaikhānasagranthe, kaṅkataṃ kanakaṃ rūpyamapi vāṣṭāṅgulāyatam | ṣaḍaṅgulāyataṃ yadvā tadarddhāṅgulavistaram || viṃśatyā daśanairyuktaṃ bhavedubhayatomukham | yadvā ṣoḍaśabhirdantairaṣṭābhirvātha maṅgalam || iti | iti kaṅkūtalakṣaṇam
11.p46
athāñjanakṣodapātraśalākālakṣaṇam | vaikhānasagranthe, sauvarṇamañjanakṣodabhājanaṃ puṃmṛgākṛti | siṃhākāraṃ bhavedyadvā haṃsākāramathāpi vā || śirobilaṃ śalākā ca dvādaśāṅgulamāyatā | aṣṭāṅgulā vā sauvarṇī bhavedubhayatomukhī || iti | ityañjanakṣodapātraśalākālakṣaṇam | atha darpaṇalakṣaṇam | vaikhānasagranthe, darpaṇaṃ pratimāmānaṃ tadardhaṃ vā suśobhanam | vṛttaṃ kāṃsyaṃ mahāratnakhacitaṃ vā yathābalam || pādayuktaṃ sanālaṃ vā mukhamānamathāpi vā | iti | siddhāntaśekhare, darpaṇaṃ śuddhakāṃsyena pūrṇacandrasamākṛti | ṣaṭtriṃśatāṅgu lairnāhaṃ vidadhyādvā tadardhataḥ || nālamuṣṭāṅgulaṃ tasya padaṃ syāccaturaṅgulam | nānāpaṭṭikayā yuktaṃ proktaṃ darpaṇalakṣaṇam || iti | iti darpaṇalakṣaṇam | atha vyajanalakṣaṇam | siddhāntaśekhare, ṣaṭtriṃśatā triṃśatā vā dairghyaṃ tryaṅgulanāhakaḥ | daṇḍo daṇḍāgrabhāgaṃ tu dvidhā kṛtvātra yojayet || ṣoḍaśāṅgulakaṃ vṛntaṃ picchanālasamūhakam | sudṛḍhaṃ tantusambaddhaṃ vṛntāgre picchabhūṣitam || māyūraṃ vyajanaṃ proktaṃ vakṣye paṭṭādisambhavam | sampādya pūrvavaddaṇḍaṃ vṛntaṃ veṇuvivarjitam || aṣṭādaśāṅgulaṃ vāpi ṣoḍaśāṅgulasammitam
11.p47
devāṅgapaṭṭakārpāsaveṣṭitaṃ yojayeddṛḍham || lakṣaṇaṃ vyajanasyoktam—iti | iti vyajanalakṣaṇam | atha pādukālakṣaṇakam | vaikhānasagranthe, pādamānānusāreṇa pāduke raimaye śubhe | yadvā rūpyamaye tāmramaye kāṃsyamaye tathā || ayomayaṃ vivarjyaṃ syādvṛttamadhye kṛtāmbujam | iti
11.p48
siddhāntaśekhare, pādukālakṣaṇaṃ vakṣye svarṇatāmrādidārujam | pādukāyugalaṃ kāryyaṃ pūjārthe cotsavādiṣu || pūjārthaṃ pādukāyugmaṃ dairghyamaṣṭādaśāṅgulam | pañcāṅgulasuvistāraṃ śeṣaṃ syādvakṣyamāṇavat || tattatpādasamaṃ dairghyaṃ pratimā''cāryyakādiṣu | dairghyārdhavistṛtaṃ kāryaṃ pādukāgradvayaṃ samam || pārṣṇibhāgaḥ pārṣṇisamo ghanaṃ syāccaturaṅgulam | ghanaṃ tu tantridhā kṛtvā bhāgābhyāṃ tatkhuronnatiḥ || bhāgenordhvaghanaṃ kuryyādaṣṭāṃśoccaṃ tu kīlakam | tadūrdhvaṃ tatsamaṃ puṣpaṃ mukulaṃ tantribhāgataḥ || haṃsasiṃhādiracanā yavārdhena vicitritā | khuratribhāgatto garttaṃ kuryyānmūlāgrayoradhaḥ || pāśāvanyonyasaṃśliṣṭāvaṅgulādvivicitritau | iti | iti pādukālakṣaṇam | atha vitānalakṣaṇam | siddhāntaśekhare, dukūlapaṭṭahemāṅgaṃ kārpāsaṃ vā vitānakam | caturhastasamāyāmaṃ vistāraṃ guṇasaṃyutam || catuṣkoṇasamopetaṃ ghaṇṭārajjusamanvitam | koṇeṣu taccaturdaṇḍairbaddhā taddhārayedbahiḥ || catuṣkarāyaṃtā daṇḍāścaturaṅgulanāhakāḥ | ayovalayasaṃyuktā vaiṇavā granthivarjitāḥ || prāsādamaṇḍapādyeṣu tattatpaṅktisamānakam | vitānaṃ vistṛtaṃ tadvadvitānamiti kīrttitam || iti | iti vitānalakṣaṇam
11.p49
muktātapatraṃ dhavalaṃ śaśibimbasamadyuti | yadvā''tapatrāṇi tathā barhipatramayāni ca || ātapatrāṇyanekāni hemadaṇḍāni padmaja | vyajanāni ca bhūyāṃsi kalyāṇāni mahānti ca || catuṣkaṃ hemadaṇḍāṃśca pūjārthaṃ parikalpayet || iti
11.p50
iti śrīmatsakalasāmantacakracūḍāmaṇimarīcimañjarīnīrājitacaraṇakamalaśrīmanmahārājādhirājamadhukarasāhasūnucaturudadhivalayavasundharā hṛdayapuṇḍarīkavikāsadinakaraśrīmanmahārājādhirājaśrīvīrasiṃhadevodyojitaśrīhaṃsapaṇḍitātmajaśrīparaśurāmamiśrasūnusakalavidyāpārāvārapārīṇadhurīṇajagaddāridryamahāgajapārīndravidvajjanajīvātuśrīmanmitramiśrakṛte vīramitrodayābhidhanibandhe lakṣaṇaprakāśaḥ samāptaḥ
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (6)
- Prāṇatoṣiṇī — Rāmatoṣaṇa Śarman 1796, Sanskrit
- Śrīvidyārṇavatantra — Sanskrit
- Kāraṇāgama (another edition) — Sanskrit
- Kulamuktīkallolinī — Ādyānanda, Sanskrit
- Mantrakośa — Āśādityatripāṭhin, Sanskrit
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit