Taittiriyabrahmana 1.2
Taittirīyabrāhmaṇa 1.2
- Language
- Sanskrit
Contents
1.2.1.1
uddhanyámānam asyā́ amedhyàm /
ápa pāpmā́naṃ yájamānasya hantu /
śivā́ naḥ santu pradíśaś cátasraḥ /
śáṃ no mātā́ pṛthivī́ tókasātā /
śáṃ no devī́r abhíṣṭaye /
ā́po bhavantu pītáye /
śáṃ yór abhí sravantu naḥ /
vaiśvānarásya rūpám /
pṛthivyā́ṃ parisrásā /
syonám ā́viśantu naḥ //
1.2.1.2
yád idáṃ divó yád adáḥ pṛthivyā́ḥ /
saṃjajñāné ródasī saṃbabhūvátuḥ /
ū́ṣān kṛṣṇám avatu kṛṣṇám ū́ṣāḥ /
iha_úbhayor yajñíyam ā́gamiṣṭhāḥ /
ūtī́ḥ kurvāṇó yát pṛthivīm ácaraḥ /
guhākā́ram ākhurūpáṃ pratī́tya /
tát te nyàktam ihá saṃbhárantaḥ /
śātáṃ jīvema śarádaḥ sávīrāḥ /
ū́rjaṃ pṛthivyā́ rásam ābhárantaḥ /
śatáṃ jīvema śarádaḥ purūcī́ḥ //
1.2.1.3
vamrī́bhir ánuvittaṃ gúhāsu /
śrótraṃ ta urvy ábadhirā bhavāmaḥ /
prajā́patisṛṣṭānāṃ prajā́nām /
kṣudhā_úpahatyai suvitáṃ no astu /
úpaprábhinnam íṣam ū́rjaṃ prajā́bhyaḥ /
sū́daṃ gṛhébhyo rásam ā́bharāmi /
yásya rūpáṃ bíbhrad imā́m ávindat /
gúhā práviṣṭā́m̐ sarirásya mádhye /
tásyedáṃ víhatam ābhárantaḥ /
ácchaṃbaṭkāram asyā́ṃ vidhema //
1.2.1.4
yát paryápaśyat sarirásya mádhye /
urvī́m ápaśyaj jágataḥ pratiṣṭhā́m /
tát púṣkarasya_āyátanād dhí jātám /
parṇáṃ pṛthivyā́ḥ práthanam̐ harāmi /
yā́bhir adṛ́m̐haj jágataḥ pratiṣṭhām /
urvī́m imā́ṃ viśvajanásya bhartrī́m /
tā́ naḥ śivā́ḥ śárkarāḥ santu sárvāḥ /
agné rétaś candrám̐ híraṇyam /
adbhyáḥ sáṃbhūtam amṛ́taṃ prajā́su /
tát saṃbhárann uttarató nidhā́ya //
1.2.1.5
atiprayácchan dúritiṃ tareyam /
áśvo rūpáṃ kṛtvā́ yád aśvatthé 'tiṣṭhaḥ /
saṃvatsaráṃ devébhyo nilā́ya /
tát te nyàktam ihá saṃbhárantaḥ /
śatáṃ jīvema śarádaḥ sávīrāḥ /
ūrjáḥ pṛthivyā́ ádhyútthito 'si /
vánaspate śatávalśo víroha /
tváyā vayám íṣam ū́rjaṃ mádantaḥ /
rāyás póṣeṇa sám iṣā́ madema /
gāyatriyā́ hriyámāṇasya yát te //
1.2.1.6
parṇám ápatat tṛtī́yasyai divó 'dhi /
sò 'yáṃ parṇáḥ somaparṇā́d dhi jātáḥ /
táto harāmi somapīthásya_ávaruddhyai /
devā́nāṃ brahmavādáṃ vádatāṃ yát /
upā́śṛṇoḥ suśrávā vái śrutò 'si /
táto mā́m ā́viśatu brahmavarcasám /
tát saṃbháram̐s tád ávarundhīya sākṣā́t /
yáyā te sṛṣṭásya_agnéḥ /
hetím áśamayat prajā́patiḥ /tā́m imā́m ápradāhāya //
1.2.1.7
śamī́m̐ śā́ntyai harāmy ahám /
yát te sṛṣṭásya yatáḥ /
víkaṅkataṃ bhā́ ārchaj jātavedaḥ /
táyā bhāsā́ sáṃmitaḥ /
urúṃ no lokám ánu prábhāhi /
yát te tāntásya hṛ́dayam ā́cchindañ jātavedaḥ /
marúto 'dbhís tamayitvā́ /
etát te tád aśanèḥ sáṃ bharāmi /
sā́tmā agne sáhṛdayo bhavehá /
cítriyād aśvatthā́t sáṃbhṛtā bṛhatyàḥ //
1.2.1.8
śárīram abhí sám̐skṛtāḥ stha /
prajā́patinā yajñamukhéna sáṃmitāḥ /
tisrás trivṛ́dbhir mithunā́ḥ prájātyai /
aśvatthā́d dhavyavāhā́d dhí jātā́m /
agnés tanū́ṃ yajñíyām̐ sáṃbharāmi /
śāntáyonim̐ śamīgarbhám /
agnáye prájanayitáve /
yó aśvattháḥ śamīgarbháḥ /
āruróha tvé sácā /
táṃ te harāmi bráhmaṇā //
1.2.1.9
yajñíyaiḥ ketúbhiḥ sahá /
yáṃ tvā samábharañ jātavedaḥ /
yathāśarīráṃ bhūtéṣu nyàktam /
sá sáṃbhṛtaḥ sīda śiváḥ prajā́bhyaḥ /
urúṃ no lokám ánuneṣi vidvā́n /
pravedháse kavaye médhyāya /
váco vandā́ru vṛṣabhā́ya vṛ́ṣṇe /
yáto bhayám ábhayaṃ tán no astu /
áva devā́n yaje héḍyā́n /
samídhāgníṃ duvasyata //
1.2.1.10
ghṛtáir bodhayata_átithim /
ā́smin havyā́ juhotana /
úpa tvāgne havíṣmatīḥ /
ghṛtā́cīr yantu haryata /
juṣásva samídho máma /
táṃ tvā samídbhir aṅgiraḥ /
ghṛténa vardhayāmasi /
bṛhácchocā yaviṣṭhya /
samidhyámānaḥ prathamó nú dhármaḥ /
sámaktúbhir ajyate viśvávāraḥ //
1.2.1.11
śocíṣkeśo ghṛtánirṇik pāvakáḥ /
suyajñó agnír yajáthāya devā́n /
ghṛtáyonir agníḥ /
ghṛtáiḥ sámiddho ghṛtám asya_ánnam /
ghṛtaprúṣas tvā saríto vahanti /
ghṛtáṃ píban suyájā yakṣi devā́n /
āyurdā́ agne havíṣo juṣāṇáḥ /
ghṛtápratīko ghṛtáyonir edhi /
ghṛtáṃ pītvā́ mádhu cā́ru gávyam /
pitā́_iva putrám abhírakṣatād imám //
1.2.1.12
tvā́m agne samidhānáṃ yaviṣṭha /
devā́ dūtáṃ cakrire havyavā́ham /
urujráyasaṃ ghṛtáyonim ā́hutam /
tveṣáṃ cákṣur dadhire codayánvati /
tvā́m agne pradíva ā́hutaṃ ghṛténa /
sumnāyávaḥ suṣamídhā sámīdhire /
sá vāvṛdhāná óṣadhībhir ukṣitáḥ /
urú jráyām̐si pā́rthivā vitiṣṭhase /
ghṛtápratīkaṃ ca ṛtásya dhūrṣádam /
agníṃ mitráṃ ná samidhāná ṛñjate //
1.2.1.13
índhāno akró vidátheṣu dī́dyat /
śukrávarṇām úd u no yam̐sate dhíyam /
prajā́ agne sáṃvāsaya /
ā́śāś ca paśúbhiḥ sahá /
rāṣṭrā́ṇy asmā ā́dhehi /
yā́ny ā́san savitúḥ savé /
mahī́ viśpátnī sádane ṛtásya /
arvā́cī étaṃ dharuṇe rayīṇā́m /
antárvatnī jányaṃ jātávedasam /
adhvarā́ṇāṃ janayathaḥ purogā́m //
1.2.1.14
ā́rohataṃ daśátam̐ śákvarīr máma /
ṛténa_agna ā́yuṣā várcasā sahá /
jyóg jī́vanta úttarām uttarām̐ sámām /
dárśam aháṃ pūrṇámāsaṃ yajñáṃ yáthā yájai /
ṛ́tviyavatī stho agníretasau /
gárbhaṃ dadhāthāṃ té vām aháṃ dade /
tát satyáṃ yád vīráṃ bibhṛthaḥ /
vīráṃ janayiṣyáthaḥ /
té mát prātáḥ prájaniṣyethe /
té mā prájāte prájanayiṣyathaḥ //
1.2.1.15
prajáyā paśúbhir brahmavarcaséna suvargé loké /
ánṛtāt satyám úpaimi /
mānuṣā́d dáivyam úpaimi /
dáivīṃ vā́caṃ yacchāmi /
śálkair agním indhānáḥ /
ubháu lokáu sanemahám /
ubháyor lokáyor ṛddhvā́ /
áti mṛtyúṃ tarāmy ahám /
jā́tavedo bhúvanasya rétaḥ /
ihá siñca tápaso yáj janiṣyáte //
1.2.1.16
agním aśvatthā́d ádhi havyavā́ham /
śamīgarbhā́j janáyan yó mayobhū́ḥ /
ayáṃ te yónir ṛtvíyaḥ /
yáto jātó árocathāḥ /
táṃ jānánn agna ā́roha /
áthā no vardhayā rayím /
ápeta vī́ta ví ca sarpata_átaḥ /
yé 'tra sthá purāṇā́ yé ca nū́tanāḥ /
ádād idáṃ yamò 'vasā́naṃ pṛthivyā́ḥ /
ákrann imáṃ pitáro lokám asmai //
1.2.1.17
agnér bhásma_asy agnéḥ púrīṣam asi /
saṃjñā́nam asi kāmadháraṇam /
máyi te kāmadháraṇaṃ bhūyāt /
sáṃ vaḥ sṛjāmi hṛ́dayāni /
sám̐sṛṣṭaṃ máno astu vaḥ /
sám̐sṛṣṭaḥ prāṇó astu vaḥ /
sáṃ yā́ vaḥ priyā́s tanúvaḥ /
sáṃ priyā́ hṛ́dayāni vaḥ /
ātmā́ vo astu sáṃ priyaḥ /
sáṃ priyās tanúvo máma //
1.2.1.18
kálpetāṃ dyā́vāpṛthivī /
kálpantām ā́pa óṣadhīḥ /
kálpantām agnáyaḥ pṛ́thak /
máma jyáiṣṭhyāya sávratāḥ /
yè 'gnáyaḥ sámanasaḥ /
antarā́ dyā́vāpṛthivī /
vā́santikāv ṛtū́ abhí kálpamānāḥ /
índram iva devā́ abhí sáṃviśantu /
divás tvā vīryèṇa /
pṛthivyái mahimnā́ //
1.2.1.19
antárikṣasya póṣeṇa /
sarvápaśum ā́dadhe /
ájījanann amṛ́taṃ mártyāsaḥ /
asremā́ṇaṃ taráṇiṃ vīḍújambham /
dáśa svásāro agrúvaḥ samīcī́ḥ /
púmām̐saṃ jātám abhí sám̐rabhantām /
prajā́pates tvā prāṇéna_ábhi prā́ṇimi /
pūṣṇáḥ póṣeṇa máhyam /
dīrghāyutvā́ya śatáśāradāya /
śatám̐ śarádbhya ā́yuṣe várcase //
1.2.1.20
jīvā́tvái púṇyāya /
aháṃ tvád asmi mád asi tvám etát /
máma_asi yónis táva yónir asmi /
mámaivá sán váha havyā́ny agne /
putráḥ pitré lokakṛ́j jātavedaḥ /
prāṇé tvā_amṛ́tam ā́dadhāmi /
annādám annā́dyāya /
goptā́raṃ gúptyai /
sugārhapatyó vidáhann árātīḥ /
uṣásaḥ śréyasīśśreyasīr dádhat //
1.2.1.21
ágne sapátnām̐ apa bā́dhamānaḥ /
rāyás póṣam íṣam ū́rjam asmā́su dhehi /
imā́ u mā́m úpa tiṣṭhantu rā́yaḥ /
ābhíḥ prajā́bhir ihá sáṃ vaseya /
ihó íḍā tiṣṭhatu viśvarūpī́ /
mádhye vásor dīdihi jātavedaḥ /
ójase bálāya tvā_údyacche /
vṛ́ṣaṇe śúṣmāya_ā́yuṣe várcase /
sapatnatū́r asi vṛtratū́ḥ /
yás te devéṣu mahimā́ suvargáḥ //
1.2.1.22
yás ta ātmā́ paśúṣu práviṣṭaḥ /
púṣṭir yā́ te manuṣyèṣu paprathé /
táyā no agne juṣámāṇa éhi /
diváḥ pṛthivyā́ḥ páry antarikṣā́t /
vā́tāt paśúbhyo ádhy óṣadhībhyaḥ /
yátra_yatra jātavedaḥ saṃbabhū́tha /
táto no agne juṣámāṇa éhi /
prā́cīm ánu pradíśaṃ préhi vidvā́n /
agnér agne puró ágnír bhávehá /
víśvā ā́śā dī́dyāno ví bhāhi //
1.2.1.23
ū́rjaṃ no dhehi dvipáde cátuṣpade /
ánv agnír uṣásām ágram akhyat /
ánv áhāni prathamó jātávedāḥ /
ánu sū́ryasya purutrā́ ca raśmī́n /
ánu dyā́vāpṛthivī́ ā́tatāna /
víkramasva mahā́m̐ asi /
vediṣán mā́nuṣebhyaḥ /
triṣú lokéṣu jāgṛhi /
yád idáṃ divó yád adáḥ pṛthivyā́ḥ /
saṃvidāné ródasī saṃbabhūvátuḥ //
1.2.1.24
táyoḥ pṛṣṭhé sīdatu jātávedāḥ /
śaṃbhū́ḥ prajā́bhyas tanúve syonáḥ /
prāṇáṃ tvāmṛ́ta ā́dadhāmi /
annādám annā́dyāya /
goptā́raṃ gúptyai /
yát te śukra śukráṃ várcaḥ śukrā́ tanū́ḥ /
śukráṃ jyótir ájasram /
téna me dīdihi téna tvā́dadhe /
agnínāgne bráhmaṇā /
ānaśé vyā̀naśe sárvam ā́yur vyā̀naśe //
1.2.1.25
nárya prajā́ṃ me gopāya /
amṛtatvā́ya jīváse /
jātā́ṃ janiṣyámāṇāṃ ca /
amṛ́te satyé prátiṣṭhitām /
átharva pitúṃ me gopāya /
rásam ánnam ihā́yuṣe /
ádabdhāyó 'śītatano /
áviṣaṃ naḥ pitúṃ kṛṇu /
śám̐sya paśū́n me gopāya /
dvipā́do yé cátuṣpadaḥ //
1.2.1.26
aṣṭā́śaphāś ca yá ihā́gne /
yé cáikaśaphā āśugā́ḥ /
sápratha sabhā́ṃ me gopāya /
yé ca sábhyāḥ sabhāsádaḥ /
tā́n indriyā́vataḥ kuru /
sárvamā́yur úpāsatām /
áhe budhniya mántraṃ me gopāya /
yám ṛ́ṣayastraividā́ vidúḥ /
ṛ́caḥ sā́māni yájūm̐ṣi /
sā́ hí śrī́r amṛ́tā satā́m //
1.2.1.27
cátuḥśikhaṇḍā yuvatíḥ supéśāḥ /
ghṛtápratīkā bhúvanasya mádhye /
marmṛjyámānā mahaté sáubhagāya /
máhyaṃ dhukṣva yájamānāya kā́mān /
iháivá sán tátra sató vo agnayaḥ /
prāṇéna vācā́ mánasā bibharmi /
tiró mā sántam ā́yur mā́ práhāsīt /
jyótiṣā vo vaiśvānaréṇópatiṣṭhe /
pañcadhā́gnī́n vyakrāmat /
virā́ṭ sṛṣṭā́ prajā́pateḥ /
ūrdhvā́roha drohiṇī́ /
yónir agnéḥ prátiṣṭhitiḥ //
1.2.2.1
návaitā́ny áhāni bhavanti /
náva vái suvargā́ lokā́ḥ /
yád etā́ny áhāny upayánti /
navásv evá tát suvargéṣu lokéṣu satríṇaḥ pratitíṣṭhanto yanti /
agniṣṭomā́ḥ páraḥsāmānaḥ kā́ryā íty āhuḥ /
agniṣṭomásaṃmitaḥ suvargó loká íti /
dvā́daśāgniṣṭomásya stotrā́ṇi /
dvā́daśa mā́sāḥ saṃvatsaraḥ /
tát tán ná sū́rkṣyam /
ukthyā̀ evá saptadaśā́ḥ páraḥsāmānaḥ kāryā̀ḥ //
1.2.2.2
paśávo vā́ ukthā́ni /
paśūnā́m ávarudhyai /
viśvajidabhijítāv agniṣṭomáu /
ukthyā̀ḥ saptadaśā́ḥ páraḥsāmānaḥ /
té sám̐stutā virā́jam abhí sáṃpadyante /
dvé cárcāv áti ricyete /
ékayā gáur átiriktaḥ /
ékayāyur ūnáḥ /
suvargó vái lokó jyótiḥ /
ū́rg virā́ṭ //
1.2.2.3
suvargám evá téna lokám abhí jayanti /
yát páram̐ rā́thantaram /
tát prathamé 'han kāryàm /
bṛhád dvitī́ye /
vairūpáṃ tṛtī́ye /
vairājáṃ caturthé /
śākvaráṃ pañcamé /
raivatám̐ ṣaṣṭhé /
tád u pṛṣṭhébhyo náyanti /
saṃtánaya eté gráhā gṛhyante //
1.2.2.4
atigrāhyā̀ḥ páraḥsāmasu /
imā́n eváitáir lokā́n sáṃ tanvanti /
mithunā́ eté gráhā gṛhyante /
atigrāhyā̀ḥ páraḥsāmasu /
mithunám evá táir yájamānā ávarundhate /
bṛhát pṛṣṭháṃ bhavati /
bṛhád vái suvargó lokáḥ /
bṛhatáivá suvargáṃ lokáṃ yanti /
trayastrim̐śí nā́ma sā́ma /
mádhyandine pávamāne bhavati //
1.2.2.5
tráyastrim̐śad vái devátāḥ /
devátā evā́varundhate /
yé vā́ itáḥ párāñcam̐ saṃvatsarám upayánti /
ná hainaṃ té svastí sámaśnuvate /
átha ye 'muto 'rvā́ñcam upa yánti /
té hainam̐ svastí sámaśnuvate /
etád vā́ amúto 'rvā́ñcam úpa yanti /
yád evám /
yó ha khálu vā́vá prajā́patiḥ /
sá u vevéndraḥ /
tád u devébhyo náyanti //
1.2.3.1
sáṃtatir vā́ eté gráhāḥ /
yát páraḥsāmānaḥ /
viṣūvā́n divākīrtyàm /
yáthā śā́lāyai pákṣasī /
evám̐ saṃvatsarásya pákṣasī /
yád eté ná gṛhéran /
víṣūcī saṃvatsarásya pákṣasī vyávasram̐seyātām /
ā́rtim ā́rcheyuḥ /
yád eté gṛhyánte /
yáthā śālāyai pákṣasī madhyamáṃ vam̐śám abhí samāyácchati //
1.2.3.2
evám̐ saṃvatsarásya pákṣasī divākīrtyàm abhí sáṃtanvanti /
nā́rtim ā́rchanti /
ekavim̐śám áhar bhavati /
śukrā́grā gráhā gṛhyante /
pratyúttabdhyai sayatvā́ya /
sauryà etád áhaḥ paśúr ā́labhyate /
sauryò 'tigrāhyò gṛhyate /
áhar evá rūpéṇa sámardhayanti /
átho áhna eváiṣá balír hriyate /
saptáitád áhar atigrāhyā̀ gṛhyante //
1.2.3.3
saptá vái śīrṣaṇyā̀ḥ prāṇā́ḥ /
asā́v ādityáḥ śíraḥ prajā́nām /
śīrṣánn evá prajā́nāṃ prāṇā́n dadhāti /
tásmāt saptá śīrṣán prāṇā́ḥ /
índro vṛtrám̐ hatvā́ /
ásurān parābhā́vya /
sá imā́m̐l lokā́n abhyàjayat /
tásyāsáu lokó 'nabhijita āsīt /
táṃ viśvákarmā bhūtvā́bhyajayat /
yád vaiśvakarmaṇó gṛhyáte //
1.2.3.4
suvargásya lokásyābhíjityai /
prá vā́ etè 'smā́l lokā́c cyavante /
yé vaiśvakarmaṇáṃ gṛhṇáte /
ādityáḥ śvó gṛhyate /
iyáṃ vā́ áditiḥ /
asyā́m evá práti tiṣṭhanti /
anyònyo gṛhyete /
víśvāny evā́nyéna kármāṇi kurvāṇā́ yanti /
asyā́m anyéna práti tiṣṭhanti /
tā́v ā́parārdhā́t saṃvatsarásyānyònyo gṛhyete /
tā́v ubháu sahá mahāvraté gṛhyete /
yajñásyaivā́ntaṃ gatvā́ /
ubháyor lokáyoḥ prátitiṣṭhanti /
arkyàm uktháṃ bhavati /
annā́dyasyā́varuddhyai //
1.2.4.1
ekavim̐śá eṣá bhavati /
eténa vái devā́ ekavim̐śéna /
ādityám itá uttamám̐ suvargáṃ lokám ā́rohayann /
sá vā́ eṣá itá ekavim̐śáḥ /
tásya dáśāvástād áhāni /
dáśa parástāt /
sá vā́ eṣá virā́jy ubhayátaḥ prátiṣṭhitaḥ /
virā́ji hí vā́ eṣá ubhayátaḥ prátiṣṭhitaḥ /
tásmād antarémáu lokáu yán /
sárveṣu suvargéṣu lokéṣv abhitápann eti //
1.2.4.2
devā́ vā́ ādityásya suvargásya lokásya /
párāco 'tipādā́d abibhayuḥ /
táṃ chándobhir adṛm̐han dhṛ́tyai /
devā́ vā́ ādityásya suvargásya lokásya /
ávāco 'vapādā́d abibhayuḥ /
táṃ pañcábhī raśmíbhir údavayann /
tásmād ekavim̐śé 'han páñca divākīrtyā̀ni kriyante /
raśmáyo vái divākīrtyā̀ni /
yé gāyatré /
té gāyatrī́ṣū́ttarayoḥ pávamānayoḥ //
1.2.4.3
mahā́divākīrtyam̐ hótuḥ pṛṣṭhám /
vikarṇáṃ brahmasāmá /
bhā́so 'gniṣṭomáḥ /
áthaitā́ni párāṇi /
párair vái devā́ ādityám̐ suvargáṃ lokám apārayann /
yád ápārayann /
tát párāṇāṃ paratvám /
pāráyanty enaṃ párāṇi /
yá eváṃ véda /
áthaitā́ni spárāṇi /
spárairvái devā́ ādityám̐ suvargáṃ lokám aspārayann /
yád áspārayann /
tát spárāṇām̐ sparatvám /
spāráyanty enam̐ spárāṇi /
yá eváṃ véda //
1.2.5.1
ápratiṣṭhāṃ vā́ eté gacchanti /
yéṣām̐ saṃvatsaré 'nāpté 'tha /
ekādaśíny āpyáte /
vaiṣṇaváṃ vāmanám ā́labhante /
yajñó vái víṣṇuḥ /
yajñám evā́labhante prátiṣṭhityai /
aindrāgnám ā́labhante /
indrāgnī́ vái devā́nām áyātayāmānau /
yé evá deváte áyātayāmnī /
té evā́labhante //
1.2.5.2
vaiśvadevám ā́labhante /
devátā evā́varundhate /
dyāvāpṛthivyā̀ṃ dhenúm ā́labhante /
dyā́vāpṛthivyór evá práti tiṣṭhanti /
vāyavyàṃ vatsám ā́labhante /
vāyúr eváibhyo yáthāyatanā́d devátā ávarundhe /
ādityā́m áviṃ vaśā́m ā́labhante /
iyáṃ vā́ áditiḥ /
asyā́m evá prátitiṣṭhanti /
maitrāvaruṇī́m ā́labhante //
1.2.5.3
mitréṇaivá yajñásya svìṣṭam̐ śamayanti /
váruṇena dúriṣṭam /
prājāpatyáṃ tūparáṃ mahāvratá ā́labhante /
prājāpatyó 'tigrāhyò gṛhyate /
áhar evá rūpéṇa sámardhayanti /
átho áhna eváiṣá balír hriyate /
āgneyám ā́labhante práti prájñātyai /
ajapetvā́n vā́ eté pū́rvair mā́sair ávarundhate /
yád eté gavyā́ḥ paśáva ālabhyánte /
ubháyeṣāṃ paśūnā́m ávarudhyai //
yád átiriktām ekādaśínīm ālábheran /
ápriyaṃ bhrā́tṛvyam abhyátiricyeta /
yád dváudvau paśū́ samásyeyuḥ /
kánīya ā́yuḥ kurvīran /
yád eté brā́hmaṇavantaḥ paśáva ālabhyánte /
nā́priyaṃ bhrā́tṛvyam abhyàtirícyate /
ná kánīya ā́yuḥ kurvate //
1.2.6.1
prajā́patiḥ prajā́ḥ sṛṣṭvā́ vṛttó 'śayat /
táṃ devā́ bhūtā́nām̐ rásaṃ téjaḥ saṃbhṛ́tya /
ténainam abhiṣajyan /
mahā́n avavartī́ti /
tán mahāvratásya mahāvratatvám /
mahád vratám íti /
tán mahāvratásya mahāvratatvám /
maható vratám íti /
tán mahāvratásya mahāvratatvám /
pañcavim̐śáḥ stómo bhavati //
1.2.6.2
cáturvim̐śatyardhamāsaḥ saṃvatsaráḥ /
yád vā́ etásmin saṃvatsaré 'dhi prā́jāyata /
tád ánnaṃ pañcavim̐śám abhavat /
madhyatáḥ kriyate /
madhyató hy ánnam aśitám̐ dhinóti /
átho madhyatá evá prajā́nām ū́rg dhīyate /
átha yád vā́ idám antatáḥ kriyáte /
tásmād udanté prajā́ḥ sámedhante /
antatáḥ kriyate prajánanāyaivá /
trivṛ́c chíro bhavati //
1.2.6.3
tredhā vihitám̐ hí śíraḥ /
lóma chavī́r ásthi /
párācā stuvanti /
tásmāt tát sadṛ́g evá /
ná médyató 'nu medyati /
ná kṛ́śyató 'nu kṛśyati /
pañcadaśò 'nyáḥ pakṣó bhavati /
saptadaśò 'nyáḥ /
tásmād váyām̐sy anyatarám ardhám abhí paryā́vartante /
anyataráto hí tád gárīyaḥ kriyáte //
1.2.6.4
pañcavim̐śá ātmā́ bhavati /
tásmān madhyatáḥ paśávo váriṣṭhāḥ /
ekavim̐śáṃ púccham /
dvipádāsu stuvanti prátiṣṭhityai /
sárveṇa sahá stuvanti /
sárveṇa hy ā̀tmanātmanvī́ /
sahótpátanti /
ékaikām úcchim̐ṣanti /
ātmánn hy áṅgāni baddhā́ni /
ná vā́ eténa sárvaḥ púruṣaḥ //
1.2.6.5
yád itá_ito lómāni dató nakhā́n /
parimā́daḥ kriyante /
tā́ny evá téna prátyupyante /
áudumbaras tálpo bhavati /
ū́rg vā́ ánnam udumbáraḥ /
ūrjá evā́nnā́dyasyā́varuddhyai /
yásya talpasádyam ánabhijitam̐ syāt /
sá devā́nām̐ sā́myakṣe /
talpasádyam abhíjayānī́ti tálpam ārúhyódgāyet /
talpasádyam evā́bhíjayati //
1.2.6.6
yásya talpasádyam abhíjitam̐ syā́t /
sá devā́nām̐ sā́myakṣe /
talpasádyaṃ mā́ párājeṣī́ti tálpam ārúhyódgāyet /
ná talpasádyaṃ párājayate /
pleṅkhé śam̐sati /
máho vái pleṅkháḥ /
máhasa evā́nnā́dyasyā́varuddhyai /
devāsurā́ḥ sáṃyattā āsan /
tá ādityé vyā́yacchanta /
táṃ devā́ḥ sámajayan //
1.2.6.7
brāhmaṇáś ca śūdráś ca carmakarté vyā́yacchete /
dáivyo vái várṇo brāhmaṇáḥ /
asuryàḥ śūdráḥ /
imè 'rātsur imé subhūtám akrann íty anyataró brūyāt /
imá udvāsīkāríṇa imé durbhūtám akrann íty anyataráḥ /
yád eváiṣām̐ sukṛtáṃ yā́ rā́ddhiḥ /
tád anyatarò 'bhiśrī́ṇāti /
yád eváiṣāṃ duṣkṛtáṃ yā́ rāddhiḥ /
tád anyataró 'pahanti /
brāhmaṇáḥ sáṃjayati /
amúm evā́dityáṃ bhrā́tṛvyasya sáṃvindante //
Commentaries (4)
- Jñānayajña on the Taittirīya Brāhmaṇa (Bhaṭṭabhāskara) — Bhaṭṭabhāskara Miśra, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇaṭīkā — Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇakāṭhakabhāṣya — Bhaṭṭa Bhāskara Miśra Cikāeḍamaṇḍana, Sanskrit
Linked texts (27)
- Āpastambaśrautasūtra — Āpastamba, Sanskrit
- Baudhāyanaśrautasūtra — Baudhāyana, Sanskrit
- Hiraṇyakeśiśrautasūtra — Hiraṇyakeśin, Sanskrit
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- Altindische Grammatik — Jacob Wackernagel & Albert Debrunner, German
- Ādhānapaddhati (Vāmana Śāstrin Kiṃjavaḍekara) — Vāmana Śāstrin Kiṃjavaḍekara, Sanskrit
- Śrautakośa — Sanskrit
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English
- Vedic Index of Names and Subjects — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, their Religion and Institutions — John Muir, English
- A History of Indian Philosophy — Surendranath Dasgupta, English
- Kāṭhakaśākhā — Sanskrit
- Kāṭhakasaṃhitā — Sanskrit
- Mānasāra Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Mānasāra-Śilpaśāstra; III. Mānasāra on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Mānasāra: Translation; V. Architecture of Mānasāra: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture) — Prasanna Kumar Acharya, English
- The Religion and Philosophy of the Veda and Upanishads — Arthur Berriedale Keith, English
- History of Technology in India, Vol. I: From Antiquity to c. 1200 A.D. — A. K. Bag, English
- Śūdras in Ancient India: A Social History of the Lower Order down to circa A.D. 600 — R. S. Sharma, English
- Die Kosmographie der Inder nach den Quellen dargestellt — Willibald Kirfel, German
- The State in Ancient India: A Study in the Structure and Practical Working of Political Institutions in North India in Ancient Times — Beni Prasad, English
- Republics in Ancient India, c. 1500 B.C.–500 B.C. — J. P. Sharma, English
- Hindu Administrative Institutions — V. R. Ramachandra Dikshitar, English
- Pūrva-Mīmāṃsā in its Sources — Ganganatha Jha & Umesha Mishra, English
- The Inner Conflict of Tradition: Essays in Indian Ritual, Kingship, and Society — J. C. Heesterman, English
- The Arctic Home in the Vedas — Bal Gangadhar Tilak, English
- A History of Hindu Political Theories from the Earliest Times to the End of the First Quarter of the Seventeenth Century A.D. — U. N. Ghoshal, English
- The Orion, or Researches into the Antiquity of the Vedas — Bal Gangadhar Tilak, English
- Spiritual Authority and Temporal Power in the Indian Theory of Government — Ananda K. Coomaraswamy, English