Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v2: Kappasuttam Vhas Vises Chunni Sahiyam Part 02 (Jain eLibrary no. 007787)

Kappacuṇṇi v2

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

Kappasuttam Vhas Vises Chunni Sahiyam Part 02 (Jain eLibrary no. 007787)

v2.p1

siribhaddabāhusāminibaddhaṃ
||kappasattaṃ||
(bhāsa-visesacuṇṇisahiyaṃ)

v2.p2

siribhaddabāhusāminibaddhaṃ || kappasuttaṃ ||
(bhāsa-visesacuṇṇisahiyaṃ) (bīo bhāgo) (bīiyo taiyo uttho uddeso)
2
śrutabhavana saṃśodhana kendra
puṇe

v2.p4

śrībhadrabāhusvāminibaddhaṃ || kalpasūtram || (bhāṣya- viśeṣacūrṇisahitam)
(dvitīyo bhāgaḥ)
(dvitīya-tṛtīya-caturthoddeśakāḥ)
2
śrutabhavanasaṃśodhanakendram
puṇe

v2.p5

graṃthanāma
mūlakartā bhāṣyakartā carṇikartā
viṣaya
- kappasuttaṃ - (bhāsavisesacuṇṇisahiyaṃ) - 2
kalpasūtram - (bhāṣyaviśeṣacūrṇi sahitam) - 2 - ā.śrībhadrabāhusvāmī - śrīsaṃghadāsagaṇikṣamāśramaṇa - ajñāta - āgama/chedasūtra/ācāra
munivairāgyarativijayagaṇī, śrī rūpendrakumāra pagāriyā| - śubhābhilāṣā (rilijīyasa) ṭrasṭa - 12 + 434 (423-856) = 446
prathama, vi.saṃ.2072, ī.2016 - 600 ru. - śramaṇasaṃsthādhīnaśubhābhilāṣāviśvastadhārmikasaṃsthānam|
sampādaka
prakāśaka
patra
āvṛtti
mūlya
svāmitva
prāptisthala
paṇe
ahamadābāda
: śrutabhavana saṃśodhana kendra
47/48, acala phārma, āgama maṃdira se āge, saccāī mātā maṃdira ke pāsa, kātraja, puṇe-411046

www.shrutbhavan.org, Email : shrutbhavan@gmail.com : śrutabhavana (ahamadābāda śākhā)
C/o. śrī umaṃgabhāī śāha, bī-424, tīrtharāja kaॉmpleksa, vī.esa.haॉspiṭala ke sāmane mādalapura, ahamadābāda.
mo.09825128486 : śrī gauravabhāī śāha
sī/111, jaina epārṭameṃṭa, 60 phīṭa roḍa, devacaṃda nagara roḍa, bhāyaṃdara (vesṭa) muṃbaī-401101. mo.09833139883

v2.p6

prakāśakīya
paramātmā śrī mahāvīra deve jagatane be aṇamola bheṭa āpī che - ahiṃsā ane anekāṃta. ‘ahiṃsā ane anekāṃtanā sahāre ātmadhyānanī sādhanā bhagavānanā upadeśanuṃ keṃdrabiṃdu che. bhagavānano ā upadeśa āgama ane śāstronā mādhyamathī pravāhita thayo che. āgama ane śāstro jainadharmanī mātra dharohara ja nathī paraṃtu aṇamola virāsata paṇa che. paramātmānā nirvāṇanā eka hajāra varṣa pachī āgama ane śāstro lakhāyā. śaruātamāṃ tāḍapatro upara ane tyāra pachī kāgaḻa upara śāstro lakhavāmāṃ āvatā hatā. āje āpaṇī pāse 35OOO śāstronī hāthathī lakhelī daśa lākha hastaprato che. mudraṇa yuga śaru thayā pachī āgama ane śāstro chapāvā lāgyā.
lekhana ane mudraṇa karatī vakhate āgama ane śāstromāṃ mānava sahaja svabhāvavaśa bhūlo thai che. āje ghaṇā śāstro mudrita rūpe maḻe che jenuṃ saṃśodhana āje paṇa bākī che, je mātra prācīna tāḍapatra upara lakhelī hastapratonā ādhāre thaī śake che. śrutabhavananuṃ lakṣya ānā mukhya ādhāre saṃśodhana kārya karavānuṃ che. saṃśodhana kārya karavā māṭe amārī saṃcālana samitie viśeṣajña paṃḍitonī nimaṇūka karī che jeo ṭrenīṃga meḻavīne pū. muniśrī vairāgyarati vi. gaṇivaranā mārgadarśana pramāṇe ā kāryamāṃ saṃlagna che. ā kāmamāṃ aneka samudāyonā viśeṣajña ācāryabhagavaṃtonuṃ mārgadarśana ane sahāya maḻī rahī che. kāryanī viśāḻatā, mahattā ane upayogitā jotā āgāmi samayamāṃ paṃḍitonī saṃkhyā vadhāravāno irādo che.
ānī sāthe bījuṃ paṇa āyojana che, āja sudhī je śāstra mudrita rūpamāṃ upalabdha nathī tenuṃ saṃśodhana karīne prakāśita karavā. ā śāstrone be vibhāgamāṃ vaheṃcī śakāya che. 1) sādhu upayogī 2) gṛhastha upayogī. gṛhastha upayogī śāstrono saraḻa sārāṃśa karīne aṃgrejī, hindī, ane gujarātī bhāṣāmāṃ prastuta karavāmāṃ āvaśe.

v2.p7

bṛhatkalpasūtra' nāmanā āgamanī viśeṣacūrṇi nāmanī vyākhyā śrī saṃghanā caraṇomāṃ samarpita karatā ane ānaṃda anubhavīe chīe. viśeṣacūrṇi lagabhaga 1300 thī vadhu varasa prācīna che ane āja sudhī apragaṭa che. cūrṇigraṃtha āgamapaṃcāṃgīmāṃ sthāna dharāve che. badhuṃ maḻīne 20 jeṭalāṃ ja cūrṇi graṃtho che. temāṃ kalpasūtra para be cūrṇio che. temāṃthī eka viśeṣacūrṇi ahīṃ prastuta che. prājñavarya śrī rūpendrakumārajī pagāriyāe khūba jahemata laine viśeṣacūrṇi livyaṃtara karīne ādarśaprata taiyāra karī hatī. teno ādhāra laīne vividha prato sāthe meḻavīne pūjya gurudeva munipravaraśrī vairāgyarativijayajī gaṇivare śrutabhavana saṃśodhana keṃdranā sahakarmionī sahāyathī saṃpādana taiyāra karyuṃ che. eka prācīna kṛtinuṃ prakāśana karavā dvārā hastapratomāṃ sacavāyelā śāśvata jñānane bhaviṣyanī peḍhī sudhī pahoṃcāḍavāno lābha amane prāpta thayo teno ānaṃda che. kalpasūtra e chedasūtra che. śāstromāṃ varṇavelā yogavāhī ācārya bhagavaṃtone ja tenā paṭhana-pāṭhanano adhikāra che. ā maryādāne khyālamāṃ rākhīne ja adhikārī mahātmā temāṃ praveśa kare tevī namra prārthanā che.
ā graṃthanā prakāśanano lābha sva. śrī navīnacaṃdra jayaṃtīlāla gosaliyā parivāre līdho che. temanī śrutabhaktinī hṛdayapūrvaka anumodanā.
śrutabhavanamāṃ kāryarata saṃpādakagaṇa temaja śrutabhavana saṃśodhana keṃdranī tamāma pravṛttināṃ mukhya ādhārastaṃbha māṃgaroḻa (gujarāta) nivāsī mātuśrī caṃdrakalābena suṃdaralāla śeṭha parivāra temaja sahu lābhārthīo pratye ābhāranī lāgaṇī vyakta karū
bha2ta śāha (mānada adhyakṣa)

v2.p8

śrutapremī
sva.śrī navīnacaṃdra jayaṃtīlāla gosaliyā sva.śrīmatī maṃjulā navīnacaṃdra gosaliyā
sva. dharmapatnī sādhanā rājeśa gosaliyā tathā sva. bahena hemāṃginī dīpaka śāhanī puṇyasmṛtimāṃ
rājeśa gosaliyā, putra - kuṇāla gosaliyā putrī - śrīmatī meghanā ṛṣabha jaina jamāī - śrī ṛṣabha yogeśa jaina
dauhitra - aṃśa ṛṣabha jaina māṃgaroḻa, saurāṣṭra, hāla - dubaī)
16x9

v2.p10

kappavisesacuṇṇie aṇukkamo
bīo bhāgo bīo uddeso (423-497)
pagayaṃ
bhāsagāhā uvassayapagayaṃ
3290-3517 -uvassayapagaḍe viyaḍasuttaṃ
3290-3418 -uvassayapagae udagasuttaṃ
3419-3429 -uvassayapagae jotisuttaṃ
3430-3458 -uvassayapagae paīvasuttaṃ
3459-3473 -uvassayapagae piṃḍāisuttāṇi 3474-3483 -uvassayapagae āgamaṇagihādi suttāṇi 3484-3517 sāgāriyapārihāriyapagayaṃ
3518-3615 āhaḍiyanīhaḍiyāpagayaṃ
3616-3642 aṃsiyāpagayaṃ
3643-3652 pūyābhattauvagaraṇapagayaṃ
3653-3658 uvahipagayaṃ
3659-3672 rayaharaṇapagayaṃ

taio uddeso (498-705)

niggaṃthīuvassayapavesapagayaṃ cammapagayaṃ kasiṇākasiṇapagayaṃ bhiṇṇābhiṇṇavatthapagayaṃ uggahaṇaṃtauggahapaṭṭagapagayaṃ nissāpagayaṃ

v2.p11

tikasiṇapagayaṃ
4189-4234 samosaraṇapagayaṃ
4235-4307 āhārāiṇiyacelapaḍiggahapagayaṃ 4308-4366 āhārāiṇiyasejjāsaṃthāragapaḍiggahapagayaṃ 4367-4413 kiikammapagayaṃ
4414-4553 aṃtaragihaṭhāṇāipagayaṃ
4554-4565 aṃtaragihakhāṇāipagayaṃ
4566-4597 sijjāsaṃthāragapagayaṃ
4598-4649 uggahapagayaṃ

4795-4839 uggahaparimāṇapagayaṃ

cauttho uddeso (706-856)

aṇugghāiyapagayaṃ pāraṃciyapagayaṃ aṇavaṭhṭhappapagayaṃ pavvāvaṇāipagayaṃ vāyaṇāpagayaṃ saṇṇappapagayaṃ gilāṇapagayaṃ kālakkhettatikaṃtapagayaṃ aṇesaṇijjapagayaṃ kappaṭṭhiyākappaṭṭhiyapagayaṃ gaṇaṃtarovasaṃpayapagayaṃ visuṃbhaṇapagayaṃ ahigaraṇapagayaṃ parihāriyapagayaṃ mahānaīpagayaṃ uvassayavihipagayaṃ

v2.p12

siribhaddabāhusāminibaddhaṃ
||kappasuttaṃ||
(bhāsa-visesacuṇṇisahiyaṃ) (bīo bhāgo) (bīiyo taiyo uttho uddeso)

v2.p14

siribhaddabāhusūriraiyaṃ || kappasuyaṃ || ( bhāsavisesacuṇṇisahiyaṃ ) || bīo uddeo || || uvassayapagayaṃ ||
[suttaṃ] uvassayassa aṃtovagaḍāe sālīṇi vā vīhīṇi vā muggāṇi vā māsāṇi vā tilāṇi vā kulatthāṇi vā gohūmāṇi vā javāṇi vā javajavāṇi vā ukkhittāṇi vā vikkhittāṇi vā vikinnāṇi vā vippakinnāṇi vā, no kappai niggaṃthāṇa vā niggaṃthīṇa vā ahālaṃdamavi vatthae ||2-1||
uddesābhisambandho—
erisae khettammī, uvassae kerisammi vasitavvaṃ ? | puvvuttadosarahite, bīyādijaḍhesa saṃbaṃdho || 3290|| ahavā paḍhame suttammi palaṃbā vaṇṇiyā ṇa bhottavvā | siṃ ci rakkhaṭṭā, tassahavāsaṃ nivāreti || 3291|| avi ya aṇaṃtarasutte, uvassato adhikato ṇisiṃ jattha | samaṇāṇa na niggaṃtuṃ, kappati aha teṇa jogo u || 3292 ||
77 44
" erisae khettammī uvassae0" ["ahavā paḍhame0 ' 'avi ya0 " ] gāhāo tinni kaṇṭhāo | eeṇābhisambandhena imaṃ suttamāgataṃ "uvassagassa aṃtovagaḍāe0 "1 suttaṃ uccāreyavvaṃ |
upetya yatrāśrayaṃ gacchanti sa upāśrayaḥ uvasaggo tti vā egadvaṃ | tassa uvassayassa aṃtovagaḍāe, vagaḍā ṇāma vatiparikkheo | abhyaṃtaragrahaṇena nivesaṇavagaḍā uvassayavagaḍā
1. aṃtoavagaḍāe a ba ka ḍa i |

v2.p15

[uvassayapagayaṃ adhikṛtā | uvassayassa abbhaṃtare aṃgaṇe vā | sālīṇi vā vīhīṇi vā| vā vibhāṣāvikalpeṣu | vāśabdo yavakādivihīsesāṇi sūyayati | ukkhinnāṇi nāma vannarāsī bhinnā asamattā asakalā ityarthaḥ | vikkhinnāṇi ṇāma te ceva dhannarāsī bhinnellayā egato saṃbaddhā | vitikinnā nāma tāṇi savvāṇi dhaṇṇāṇi egao miliyāṇi | vippakinnāṇi nāma jahā pupphovakāro kao | evetesu causu vi pagāresu ṇo kappai niggaṃthāṇa vā niggaṃthīṇa vā | na iti niṣedhe draṣṭavyaḥ kiṃ paḍisehei? sabīe uvassae vāsaṃ | athetyayaṃ nipāta: laṃda iti kālasyā''khyā | taṃ ca ahālaṃdaṃ tivihaṃukkosaṃ majjhimaṃ jahannaṃ | ukkosaṃ paṃca rāiṃdiyāṇi, jahannayaṃ jāva udaullo hattho visuyāi, ettha jaṃ aṃtarā taṃ majjhimagaṃ | ettha majjhimajahannehiṃ suttaṃ nipatati | etesu uvassaesu jahannamavi ṇa kappai vasiuṃ | jati ṭhāti avisesitaṃ savvesu suttābhihitaṃ māsalahuṃ | esa suttattho|
idāṇi ṇijjuttī vitthārei | uvassaya aṃtovagaḍāe tassovassayassa nikkhevo cauvviho
nāma ṭhavaṇā davie, bhāve ya uvassao muṇeyavvo | eesiṃ nāṇattaṃ, vocchāmi ahāṇupuvvīe ||3293|| [ni0]
"nāmaṃ0" gāhā | nāmaṭhavaṇāo gayāo | jāṇagasarīrabhaviyasarīravairitte davvovassae imā gāhā
davvammi ū uvassaauṃ, kīrai kaḍa vutthameva sunnammi |
bhāvammi nisiḍhe saṃjaesu davvammi iyaresu ||3294|| [ni0]
"davvammi ū0" gāhā | jo saṃjayaṭṭhāe uvassao kīrai, kato vā, jo ṇa tāva ṇisirijjai, ahavā jo gihatthehiṃ appaṇo aṭṭhāe kao, tattha saṃjayā māsakappaṃ vā vāsāvāsaṃ vā kāuṃ gatā sunnao acchai | eso davvovassago| bhāvovassago jo saṃjayāṇaṃ dinno aguṇavie nisṛṣṭaḥ datta ityarthaḥ | 'davvammi itare'tti liṃgatthā, tesiṃ jo datto so davvovassago tassegaṭṭhiyāṇi
uvasaga paḍisaga sejjā, ālaya vasadhī ṇisīhiyā ṭhāṇe | egaṭṭha vaṃjaṇāī, uvasaga vagaḍāya nikkhevo ||3295|| "uvasaya0" gāhā | kaṇṭhyā | 'uvassaya vagaḍāya ṇikkhevo'tti asya vyākhyāemeva hoti vagaḍā, cauvvihā sā u vatiparikkhevo | davvammi tippagārā, bhāve samaṇehi bhujjaṃtī ||3296||

v2.p16

bhāsagāhā-3290-3302] bīo uddeso
425 "emeva hoi vagaḍā0' gāhā | vagaḍāe vi cauvviho ṇikkhevo | esa māsakappe vannio| ‘davvammi tippagāre'tti sacittā accittā mīsiyā | vagaḍi tti vā vai tti vā egaṭuṃ| gharavagaḍāe adhīyāro | so puṇa imeriso -
valayā koṭṭhāgārā, heṭṭhā bhūmī ya hoi ramaṇijjā | bīehiṃ vippamukko, uvassao eriso hoi ||3297|| kaḍapallāṇaṃ saṇṇā, taṇapallāṇaṃ ca desito valayā | nipparisāḍima bhujjatagā ya kayabhūmikammaṃtā ||3298||
"valayā koṭṭhāgārā0" ["kaḍapallāṇaṃ0"] gāhā | valayāṇa vyākhyā-kaḍivalli tti vā dhaṇṇasāla tti vā taṇapalli tti vā valaya tti vā egaṭuṃ | tesiṃ mālābaddhā, tesu mālesu dhaṇṇāṇi kīraṃti, heṭṭhā ya se bhūmī ramaṇijjā | koṭṭhāgārā asya vyākhyā
cāussālagharesu va, jatthovvara-koṭṭhaesu dhaṇṇāiṃ | niccaṭṭhaitamabhogā, tesu nivāsaṃ na vārei ||3299||
"cāussāla0" gāhā | kaṇṭhyā| uvavarao tti koṭṭhago tti vā egaṭuṃ | cāussāle jesu uvvaraesu sālī kao, niccaṭhaittā ya acchaṃti | sesaesu uvvariesu khaṇiesu nivāsaṃ na vārei | eesu kappai | jo puṇa
sālīhiṃ vīhīhiṃ, tila-kulatthehiṃ vippakiṇṇehiṃ |
ādiṇṇe vitikiṇṇe, ahalaṃda ṇa kappatī vāso ||3300|| [ni0] "sālīhiṃ0" gāhā | purātanā | etīse' vibhāsāgāhāo tinni | sālīhi va vīhīhi va, iti utte hoti etaduttaṃ tu | sālīmādīyāṇaṃ, hoti pagārā bahuvihā u ||3301|| “sālīhiṃ va0" gāhā | kaṇṭhyā | ukkhitta bhinnarāsī, vikkhitte tesi hoti saṃbaṃdho | vitikiṇṇe sammelo, vipaiṇṇe saṃthaḍaṃ jāṇe ||3302|| "ukkhitta0" gāhā | kaṇṭhyā |
1. egīse a i |

v2.p17

visesa
tivihaṃ ca ahālaṃdaṃ, jahannayaṃ majjhimaṃ ca ukko | udaullaṃ ca jahaṇṇaṃ, paṇagaṃ puṇa hoi ukkosaṃ ||3303|| " tivihaṃ ca0 ' gāhā | kaṇṭhyā |
11
bīyādi āiṇṇe, lahuo māso uṭhāyamāṇassa | āṇādiṇo a dosā, virāhaṇā saṃjamā''tāe ||3304||
ukkhiṇṇamāiesu, thirā'thiresuṃ tu ṭhāyamāṇassa | paṇagādī jā bhinno, visesito bhikkhumāīṇaṃ || 3305 ||
sāhārammi gurugā, dasādigaṃ māse ṭhāti samaṇīṇaṃ | māso visesio vā, lahuo sāhāraṇe gurugo ||3306||
[ uvassayapagayaṃ
"bīyāī āiṇṇe0 " [ "ukkhiṇṇamāi0 " "sāhārammi0 " ] gāhā | āiṇṇe māsalahuo | āyariyāo uvajjhāya-vasabha - bhikkhūṇaṃ tavakālavisesiyaṃ | ahavā ukkhiṇṇesu athiresu ṭhāyaṃtassa paṃcarāiṃdiyā, thiresu dasa, vikkhiṇṇesu athiresu dasa, thiresu pannarasa, vitigihannesu' athiresu pannarasa, thiresu vīsa, vippakiṇṇesu athiresu vīsa, thiresu paṇuvīsa' | evaṃ bhikkhussa dohi lahuyā, vasabhassa kālaguru, abhiseyassa tavaguru, āyariyassa ubhayaguru | eyaṃ parittesu | saṃjaīṇa dasasu āraddhaṃ māsalahue ṭhāti | bhikkhuṇī abhiseyapattā gaṇāvaccheiṇī pavattiṇī eyāsiṃ tavakālaviseso | evaṃ parittesu | aṇaṃtesu ee ceva gurugā pāyacchittā | ahavā savvesiṃ ceva ukkhiṇṇesu māsalahuṃ, ubhayalahuyā, vikkhiṇṇesu kālaguruṃ, vitikiṇṇesu tavaguruṃ, vippakinnesu ubhayaguruṃ | evaṃ paritte | aṇaṃte evaṃ ceva māsaguruṃ, āṇādī dosā | virāhaṇā duvihā—saṃjamāyāe | saṃjamavirāhaṇā ṇito vā bīyakāyasaṃghaṭṭaṃ karei taṇṇipphaṇṇaṃ, je ya tadassiyā pāṇā | āyavirāhaṇāe imā gāhā -
sāli java acchi sāluga, ṇissaraṇaṃ māsa muggamādīsu | sassū gujjha kutūhala, vippairaṇa māsa ṇissaraṇaṃ || 3307||
1. vitigiṇṇa iti malavṛ | 2. utkṣipteṣu sthirasaṃhananiṣu bījeṣu tiṣṭhati laghupañcarātrindivāni, asthirasaṃhananiṣu laghudaśarātrindivāni, vikṣipteṣu sthireṣu tiṣṭhati laghudaśarātrindivāni, asthireṣu laghupañcadaśarātrindivāni, vyatikīrṇeṣu sthireṣu tiṣṭhati laghupañcadaśarātrindivāni, asthireṣu laghuviṃśatirātrindivāni, viprakīrṇeṣu sthireṣu tiṣṭhati laghuviṃśatirātrindivāni, asthireṣu laghupañcaviṃśatirātrindivāni iti malavṛ |

v2.p18

bhāsagāhā-3303-3311] bīo uddeso
"sāli java0" gāhā | sālijavāṇaṃ sālugaṃ acchīsu laggejja, ahavā sakalaṃ pādaṃgulī antaresu laggejjā, tattha gilāṇārovaṇā | nissaraṇaṃ ṇāma phillusaṇaṃ | ekko goho ciṃtei-jai sassugāe gujjhorugādi pāsejjā | tāhe māsā aigamaṇa-niggamaṇapahe vippakiṇṇā, sā tattha phillusiyā uttāṇiyā paḍiyā| evaṃ vā āyavirāhaṇā |
bitiyapada kāraṇammi, puṭviṃ vasabhā pamajja jataṇāe | vikkhiraṇammi vi lahuo, tattha vi āṇādiṇo dosā ||3308||
"biiyapada0" gāhā | addhāṇaṇiggayāī tikkhutto maggiūṇa asaīe tāhe vasabhā pādapuṃchaṇaṃ gahāya jattha thirāṇi ukkinnāṇi parittāṇi gavesaṃti imāe jayaṇāe
gīyā purā gaṃtu samikkhiyammi, thire pamajjittu mahāthire vā | sāhaṭṭamegaṃ ti vasaṃti laṃda, ukkosayaṃ jāṇiya kāraṇaṃ vā ||3309||
"gītāpurā0" vṛttaṃ | gītatthā puvvaṃ vasahiṃ pamajjaṃti jahā agītatthā ṇa yāṇaṃti | jai ṇāma tehiṃ tāo diṭṭhāo vasahīo, tāhe bhaṇaṃti-ettāhe keṇa vi pamajjiyāo| vaccāmo | tahiṃ ceva jāmo | tattha āva ukkosaṃ ahālaṃdaṃ acchejjā | evaṃ tāhe jayaṇāe vikkhiṇṇavitigiṇṇa-vippakiṇṇesu vi, paḍhamaṃ parittesu athiresu pacchā thiresu vi, evaṃ aṇaṃtesu vi | aha upparivāḍīe ṭhāi māsalahuṃ | saṃjaīṇaṃ pi eseva ussaggāvavāo |
[suttaṃ] aha puṇa evaṃ jāṇijjā-no ukkhittāiṃ no vikkhittāiṃ? no vikiṇṇāī rāsikaḍāṇi vā puṃjakaḍāṇi vā bhittikaḍāṇi vā kuliyākaḍāṇi vā laṃchiyāṇi vā muddiyāṇi vā pihitāṇi vā kappar̤a niggaṃthāṇa vā niggaṃthīṇa vā hemaṃta-gimhāsu vatthae ||2-2||
"aha puṇa evaṃ jāṇejjā ṇo ukkhiṇṇāṇi0" suttaṃ uccāreyavvaṃ | rāsīkaḍā ya puṃje-kuliyakaḍā pihita muddite ceva | ṭhāyaṃtagāṇa lahugā, kāsa agītattha suttaṃ tu ||3310|| "rāsī0" gāhā | eyāṇi suttapadāṇi gahiyāṇi | eṣāṃ vyākhyāpuṃjo ya hoti vaṭṭo, so ceva ya īsi āyato rāsī || kuliyā kuḍallīṇā, bhittikaḍā saṃsiyā bhittī ||3311||
1. no ukkhiṇṇāiṃ no vikkhiṇṇāī - a ba ka ḍa i |

v2.p19

visesa
chāreṇa laṃchitāī, muddā puṇa chāṇapāṇiyaṃ diṇṇaṃ |
parikallāim̐ karettā, kiliṃjakaḍaehim̐ pihitāī ||3312||
aha
"
“puṃjo ya10” [“chāreṇa0" ] gāhādvayam | 'parikallāṇi 'tti ṇāvi laṃchiyā ṇāvi muddiyā emeva kaḍaeṇa pidhettā ṭhavittā, eesu jai ṭhāi caulahuyā | kassa puṇa eyaṃ pacchittaṃ ? jo bhikkhū agītattho ṭhāi tassa | atrāha coyakaḥ
natthi agītattho vā, sutte gīto va vaṇṇito koi | jā puṇa gāṇuṇṇā, sā secchā kāraṇaṃ kiṃ vā ? ||3313||
“natthi' agīta0" gāhā | egāṇuṇṇā nāma gītatthassa aṇuṇṇā | āyario bhai
etārisamma vāso, na kappatī jati vi sutta'ṇuṇṇāto | avvokaḍo u bhaṇito, āyarioṃ uvehatī atthaṃ || 3314|| " eyārisammi0 " gāhā | avvogaḍo avisesio |
[ uvassayapagayaṃ
jaṃ jahasutte bhaṇitaṃ, taheva taṃ jai viyālaṇā natthi |
kiṃ kāliyāṇuogo, diṭṭho diṭṭippahāṇehiṃ ? ||3315||
"jaṃ jaha sutte0" gāhā | kāliyāṇuogassa attho vakkhāṇijjai diṭṭhivātassa ṇa vi |
ussaggasutaṃ kiṃcī, kiṃcī avavātiyaṃ bhave suttaṃ | tadubhayasuttaṃ kiṃcī, suttassa gamā muṇeyavvā || 3316|| “ussaggasuttaṃ0” gāhā |
gesu egagahaṇaṃ, saloma ṇilloma akasiṇe ai | vihibhinnassa ya gahaṇaṃ, avavāussaggiyaṃ sutaṃ ||3317||
" ṇegesu egagahaṇe0 " gāhā | kaṇṭhyā | eyāṇi suttāṇi ussaggāvavāiyāṇi | coyakāha-kahamevaṃ ? āyario bhāi
ussaggaṭhiī suddhaṃ, jamhā davvaṃ vivajjayaṃ labhati |
ṇaya taṃ hoi viruddhaṃ, emeva imaṃ pi pāsāmo ||3318 ||
1. bhuṃjo u a ba ka ḍa i | 2. nāsti ḍa |

v2.p20

bīo uddesa
429
" ussaggaṭhiī 0 " gāhā | ussaggassa ṭhitī ussaggaṭhitī nāma saṃtharamāṇo āhārādīṇi uggamādisuddhāṇi geṇhai | 'jamhā' yasmāt kāraṇāt | vivajjao nāma tadeva dravyaṃ asaṃtharamāṇo uggamādi asuddhaṃ geṇhai, apavāde prāpte ityarthaḥ | emeva imaṃ pi pāsāmo esa uvaṇao salomādīṇaṃ |
ussagga goyarammī, nisejjakappā'vavādato tihaṃ | maṃsaṃ dalamā aṭṭhī, avavādussaggiyaṃ sutaṃ ||3319||
no kappati va abhinnaṃ, avavāteṇaṃ tu kappatī bhinnaṃ | kappati pakkaṃ bhiṇṇaṃ, vidhīya avavāyaussaggaṃ ||3320|| "ussagge goyarimmī 10" [ "no kappati0 " ] gāhādvayaṃ kaṇṭhyam | annaṃ cakatthai desaggahaṇaṃ, katthati bhaṇṇaṃti ṇiravasesāī | ukkama-kamajuttāī, kāraṇavasato ṇijuttāiṃ ||3321||
44
'katthai desaggahaṇaṃ0 " gāhā | katthai desaggahaṇeṇa gahieṇaṃ savvāṇi vi gahiyāṇi bhavaṃti | katthai ṇiravasesāī gheppaṃti | tāṇi puṇa katthai kameṇa, katthai ukkameṇa, kāraṇivaseṇa ṇiujjaṃti |
desaggahaṇe vīehi sūyiyā mūlamādiṇo huṃti |
kohādi aṇiggahiyā, siṃcati bhavaṃ niravasesaṃ ||3322||
satthapariṇṇādukkame, goyara piṃḍesaṇā kameṇaṃ tu |
jaṃ piya ukkamakaraṇaṃ, tamabhiṇava dhammamāda'ṭṭhā ||3323||
“desaggahaṇe0” [“satthapariṇṇā0 " ] gāhā | kaṇṭhyā | satthapariṇṇā vākka aṃte kao | ‘goyarapiṃḍesaṇa 'tti āyāraṃgesu paḍhamaṃ asaṇaṃ pacchā pāṇagaṃ vaṇṇiyaṃ | eyaṃ dasayāliyapiṃḍesaṇāe vi |
bīehi kaṃdamādī, vi sūyiyā tehiṃ savva vaṇakālo |
bhommādigā vaṇeṇa tu sabheda sārovaṇā bhaṇitā || 3324 ||
jattha u desaggahaṇaṃ, tattha'vasesāī sūiyavaseṇaṃ | mottū ahigāraṃ, aṇuyogadharā pabhāsaṃti || 3325||
1. ussagga goyarammī muca |

v2.p21

[ uvassayapagayaṃ "bīehiṃ kaṃda0" ["jattha u0"] gāhā | jahā ettha ceva bīyāṇi gahitāṇi ṇa kaṃdādīṇi, paurāṇi uvassae bhavaṃti, kaṃdādīṇi bhavaṃti vā na vā | mūlādīṇi puṇa bīehiṃ sūiyāṇi | jahiṃ ca kiṃci kāraṇaṃ natthi tattha kameṇa ceva bhaṇṇai | jattha desaggahaṇaṃ karei tattha sesaṃ sūiyavaseṇaṃ ṇijjai| jahā bīehiṃ sūiyā kaṃdādao, tesu ca ṭhāyaṃtassa cavi(saci)ttācittamīsaesu parittāṇatesu ya pacchittammi sūiyameva | sacittesu parittesu :: 4 (?) | mīsaesu parittesu mā(māsalaghu) | aṇaṃtesu mā0 (māsaguru) | jā ya virāhaṇā duvihā | jahā bīehiṃ mūlādī dasaviho vanakāo sūito tahā vaṇakāeṇa vi puḍhavimādī sabhedā sārovaṇā sūiyā | jattha tu desaggahaṇaṃ tattha sesāiṃ sūiyavaseṇaṃ tāiṃ savvāiṃ mottūṇa adhikāra ṇeva jāṇihiti tti aṇuogadharāe bhāsaṃti |
ussaggeṇaṃ bhaṇiyāṇi jāṇi avavādato tu jāṇi bhave | kāraṇajāteṇa muṇī !, savvāṇi vi jāṇitavvāṇi ||3326|| ussaggeṇa nisiddhāim̐ jāim̐ davvāim̐ saṃthare muṇiṇo |
kāraṇajāte jāte, savvāṇi vi tāṇi kappaṃti ||3327||
"ussaggeṇa0" ["ussaggeṇa nisiddhāiṃ0"] gāhādvayaṃ kaṇṭhyam | punarāha coyaka:
jaṃ ciya pae ṇisiddhaṃ, taṃ ciya jati bhūto kappatī tassa | evaṃ hota'ṇavatthā, ṇa ya titthaṃ ṇeva saccaṃ tu ||3328|| ummattavāyasarisaṃ, khu daṃsaṇaṃ ṇa vi ya kappa'kappaṃ tu | adha te evaṃ siddhī, ṇa hojja siddhī u kassevaṃ ||3329|| "jaṃ ciya0" ["ummatta0"] gāhādvayaṃ kaṇṭhyam | āyariyāha
ṇa vi kiṃci aṇuṇṇāyaṃ, paḍisiddhaṃ vā vi jiṇavariṃdehiṃ | esā tesiṃ āṇā, kajje sacceṇa hotavvaṃ ||3330||
"ṇa vi kiṃci0" gāhā | ussaggo vi ṇāṇunnāo egaṃteṇa jeṇa avavādaṃ avekkhai | avavādo vi egaṃteṇa ṇāṇuṇṇāto kiṃ puṇa rāgaddosavippamukkeṇaṃ titthagarāṇāe tulāsameṇa hoyavvaṃ | sacco saṃjamo kajje teṇa sacceṇa hoyavvaṃ | jahā so saṃjamo hoi tahā kāyavvaṃ | kahaṃ puṇa ?
dosā jeṇa nirubbhaṃti jeṇa khijjaṃti puvvakammāiṃ | so so mokkhovāo, rogāvatthāsu samaṇaṃ vā ||3331||

v2.p22

bīo uddesa
431
" dosā jeṇa0 gāhā | rogāvatthā rogaprakāra ityarthaḥ | yena praśamati taṃ tasya dīyate | eeṇa kāraṇeṇa—
11
44
aggīyassa na kappar̤a, tivihaṃ jayaṇaṃ tu so na jāṇāi | aṇunnavaṇāra jaṇaṃ, sapakkha- parapakkhajayaṇaṃ ca ||3332||
'agītatthassa" gāhā | kaṇṭhyā | annaṃ ca - kiṃ suttaṃ apaḍibohiyaṃ ṇa sakkā ṇāujje (ṇāuṃ je) | kamhā ?
niuṇo khalu suttattho, ṇa hu sakko apaḍibodhito gāuṃ | te suha tattha dosā, je tesi tahiṃ vasaṃtāṇaṃ ||3333|| " niuṇo khalu suttattho0 " gāhā |
agīyatthā khalu sāhū, ṇavariṃ dose guṇe ajāṇatā | ramaṇijjabhikkha gāmo, ṭhāyaṃta'ha dhaṇṇasālāe ||3334||
maṇijja bhikkha gāmo, ṭhāyāmoṃ iheva vasahi jhoseha | dhaṇṇagharāṇuṇṇavaṇā, jati rakkhaha demu to bhaṃte ! ||3335 || vasahī rakkhaṇavaggā, kammaṃ na karemo ṇeva pavasāmo | ṇiccito hohi tumaṃ, amhe rattiṃ pi jaggāmo ||3336|| jotisa - nimittamādī, chaṃda gaṇiyaṃ va amha sādhethā | akkharamādī ḍiṃbhe, gādhessaha ajatanā suṇaṇe ||3337||
"agītatthā0 " [ "ramaṇijja0 " "vasahī 0 " " jotisa0 " ] gāhā | 'dosā guṇetti aṇuṇṇavaṇa ajayaṇāe dosā | jayaṇāṇuṇṇavaṇaguṇā kāraṇayaṭṭhiyāṇaṃ jayaṇaṃ ṇa jāṇaṃti, tattha dosā uppajjaṃti te ṇa jāṇaṃti | gāhāo bhāṇiyavvāo jāva amhe ratiṃ pi jaggāmo | esā aṇuṇṇavaṇaajayaṇā | ime aṇuṇṇavaṇaajayaṇāe dosā
aṇuṇṇavaṇa ajataṇāe, pauttha sāgārie ghare ceva | tesiṃ pi ya cīyattaṃ, sāgāriyavajjiyaṃ jātaṃ || 3338 || "aṇuṇṇavaṇa ajayaṇāe0 " gāhā | asya vyākhyā
1. agīyassa muca |

v2.p23

[uvassayapagayaṃ tesu ṭhiesu pauttho, acchaṃto vā vi ṇa vahatī tattiṃ |
jati vi ya pavisitukāmo, taha vi ya ṇa caeti atigaṃtuṃ ||3339||
"tesu ṭhitesu0" gāhā | 'ghare ceva'tti appavasio ghare cceva acchaṃto tattiṃ ṇa vahai 'tesiṃ pi ya cīyattaṃ'ti je te saṃjayā vanna-rasalogu(lu)ggā (?) 'ṇa caeṃti atigaṃtuṃ'ti jattha saṃjayā ṭhiyā | keṇa kāraṇeṇa ? ata ucyate
saṃthāraehi ya tahiṃ, samaṃtato ātikiṇṇa viikiṇṇaṃ | sāgārito ṇa etī, dose ya tahiṃ ṇa jāṇātī ||3340|| "saṃthāraehi ya0" gāhā | te tattha saṇṇiviṭṭhā, gahiyā saṃthāragā jadhicchāe | ṇāṇādesī sādhū, kāsai ciṃtā samuppaṇṇā ||3341|| aṇuhūyā dhaṇṇarasā, ṇavaraṃ mottūṇa seḍagatilāṇaṃ | kāhāmi kouhallaṃ, pāsuttesuṃ samāraddho ||3342|| vigayammi kouhalle, chaṭṭhavatavirāhaṇa tti paḍigamaṇaṃ | vehāṇasa ohāṇe, gilāṇa sedheṇa vā diṭṭo ||3343|| daguṇa vā gilāṇo, khudhito bhuṃjejja jā virādhaṇatā | emeva sedhamādī, bhuṃje appaccayo vā siṃ ||3344|| uḍḍāhaṃ va karejjā, vippariṇāmo va hojja sehassa | geṇhateṇa va teṇaṃ, savvo puṃjo samāraddho ||3345|| pheḍiya muddā teṇaṃ, kajje sāgāriyassa atigamaṇaṃ | keṇa imaṃ teṇehiṃ, teṇāṇaṃ āgamo katto ||3346|| iharā vi tāva amhaṃ, bhikkhaṃ va baliṃ va giṇhaha ṇa kiṃci | eṇhi khu tārito mī, giṇhaha chaṃdeṇa jā aṭṭho ||3347|| lahugā aṇuggahammī, appattiga dhammakaṃcue gurugā | kaḍuga-pharusaṃ bhayaṃte, chammāsā karabhare chedo ||3348||
1. logguga ba | dhānyaṃ sambhālayituṃ malavṛ. |

v2.p24

bhāsagāhā-3339-3355] bīo uddeso
433 mūlaṃ saejjhaesuṃ, aṇavaṭhṭhappo tie caukke ya | racchā-mahāpathesu ya, pāvati pāraṃciyaṃ ṭhāṇaṃ ||3349|| coru tti kaḍuya dubboḍito tti pharusaṃ hato si pavvāvī ! | samaṇakaro voḍhavvo, jāto ṇe karabharahatāṇaṃ ||3350||
"te tattha sanniviṭṭhā0" ["aṇuhūyā0" “vigayammi0" "daṭṭhaṇa" "uḍḍāhaṃ" "pheḍiya0" "iharā vi0" "lahugā0" "mūlaṃ0" "coru tti0"] gāhā | gāhāetto āḍhattā sapakkhaajayaṇā jāva 'karabharahayāṇaṃ' | seḍaga-tila paṃḍarā gilāṇo vā vedaṇāe jāgarai | teṇa diṭṭho | tassa vi saddhā jāyā | teṇa vi samuddiṭṭhā | tassa ya te apacchā jaṃ so ṇagāḍhādi paritāvijjai taṃ nipphaṇṇaṃ | uddāi carimaṃ | seheṇa vā diṭṭho, tāhe so teṇotti kāuṃ uḍḍāhaṃ karejjā vipariṇamejja vā | ime sayameva na pariharaṃti navaraṃ parūveṃti rāioyaṇaṃ | evaṃ so paḍigamaṇaṃ vā(ka)rejjā | “ekkammi dosu tīsu vi0" gāhā |
ahavā ṇiddhammo havejjā so vi taheva karejja, saejjhaesu jai teṇavādo caukke teṇagavāo | imā parapakkhaajayaṇā -
parapakkhammi ajayaṇā, dāre u avaṃgutammi caulahugā | pihaṇe vi hoṃti lahugā, jaṃte tasapāṇaghāto ya ||3351||
"parapakkhammi0" gāhā | dāraṃ jai ṇa pidhaṃti :: 4 (caturlaghu) ahava pidheti to vi :: 4 (caturlaghu) yaṃtre lūyāgharakoiliyādivaho | apihaṇe ime dosā -
goṇe ya sāṇamādī, vāraṇa lahugā ya jaṃ ca adhikaraṇaṃ |
kharae ya teṇae yā, gurugā ya padosao jaṃ ca ||3352|| "goṇe ya0" gāhā| asya vyākhyātesi avāraṇe lahugā, gose sāgāriyassa siṭṭhammi | lahugā ya jaṃ ca jatto, asiṭe saṃkāpadaṃ jaṃ ca ||3353|| tiriyanivāraṇa abhihaṇaṇa māraṇaṃ jīvaghātau ṇāsaṃte | khariyā chobha visā'gaṇi, kharae paṃtāvaṇādīyā ||3354|| lahugā aṇuggahammi, gurugā appattiyammi kāyavvā | kaḍuga-pharusaṃ bhaṇaṃti, chammāsā karabhare chedo ||3355||
1. eṣā gāthā nāsti muca |

v2.p25

[uvassayapagayaṃ mūlaṃ saejjhaesuṃ, aṇavaṭhṭhappo tie caukke ya | racchā-mahāpahesu ya, pāvati pāraṃciyaṃ ṭhāṇaṃ ||3356||
"tesi avāraṇe." ["tiriyanivāraṇa."] gāhādvayam | ["lahuyā0" "mūlaṃ0"] tattha goṇo paviṭṭho dhannaṃ khāejja, sāṇo dhannaṃ vikkharejja | ādiggahaṇeṇaṃ majjārādī dhannaṃ vikkharejja| kharao khariyā vā teṇago vā taṃ dhannaṃ avaharejja, tattha tiriyā ṇivārejjamāṇā abhihaṇejja vā mārejja vā jaṃ ca te vaccaṃtāriyādi virādhehiti | airāiyaṃ ca taṃ nipphannaṃ | kharagakharigaṃ teṇagaṃ vā vāreṃte cauguruyaṃ | sesāṇaṃ :: 4 (caturlaghu) savvesi avāraṇe :: 4 (caturlaghu) gose jai sāgāriyassa sāhaṃti :: | 4 (caturguru) | "jaṃ ca jatto''tti siḍhe jaṃ so khariyādi paṃtāvehiti taṃ nipphannaṃ | jaṃ ca te paduṭṭhā kāheti khariyā chobhayaṃ dejja visaṃ vā agaṇikāyaṃ vā dejja, kharage pannāvaṇādī uddamejja vā | aha na sāhati :: 4 (caturlaghu) tecceva dosā | lahuyā aṇuggahimmi sacceva pasajjaṇā jāva racchāmahāpahesu | imā teṇaesu |
āsanno ya chaṇūsavoṃ, kajjaṃ pi ya tāriseṇa dhaṇṇeṇaṃ | teṇāṇa ya āgamaṇaṃ, acchaha tuṇhikkakā teṇā ||3357|| gahiyaṃ ca ṇehiṃ dhaṇṇaṃ, ghettūṇa gatā jahiṃ si gaṃtavvaṃ | sāgārio ya bhaṇatī, sauṇī vi rakkhae ṇe9 ||3358|| rāsī ūṇe daheṃ, savvaṃ ṇītaṃ va dhaṇṇakheriṃ vā | keṇa imaṃ teṇehiṃ, asiḍhe bhaddetara imaṃ tu ||3359|| egamaṇege chedo, diya rātoṃ viṇāsa-garahamādīyā | jaṃ pāvihiṃti vihaṇiggatādi vasadhiṃ alabhamāṇā ||3360||
"āsanno ya0" ["gahiyaṃ0" "rāsī0" "egamaṇege0"] gāhā | aha teṇāvajja āsaṇṇo chaṇūsavo tti kāuṃ tesiṃ ca tāriseṇa dhanneṇa kajjaṃ te tattha paviṭṭhā tassa dhannassa kaeṇa, savvasāhūṇaṃ te davvassa annadavvassa vā [voccheyaṃ] karejja | diyā ṇicchubbhati :: 4 (caturlaghu) rattiṃ ṇichubbhati :: | 4 (caturguru) | 'garahamādiya'tti ee teṇā | ādiggahaṇeṇa geṇhaṇādīyā dosā| jaṃ ca addhāṇaṇiggayādī uvassayaṃ alahaṃtā pāvihiṃti taṃ nipphaṇṇaṃ | ee dosā agītatthāṇaṃ, jeṇa suttaṃ nirūviyaṃ |
gīyatthesu vi evaṃ, ṇikkāraṇa kāraṇe ajataṇāe | kāraṇe kaḍajogissā, kappati tivihāem̐ jataṇāe ||3361||

v2.p26

nikkāraṇammi dosā, paḍibaddhe kāraṇammi nidosā | te ceva ajataṇāe, puṇo vi so laggatī dose ||3362||
"gītatthesu vi evaṃ0" ["nikkāraṇammi0"] gāhādvayaṃ kaṇṭhyam | 'paḍibaddhe 'tti dhaṇṇa-sālā ityarthaḥ | kāraṇaṃ imaṃ
addhāṇaniggatādī, tiktto maggiūṇa asatīe | gītatthā jataṇāe, vasaṃti to dhaṇṇasālāe ||3363|| "addhāṇa0" gāhā| imā aṇuṇṇavaṇajayaṇā | ṇa vi joisaṃ ṇa gaṇiyaṃ, ṇa akkhare ṇa vi ya kiṃci rakkhāmo | appassagā asuṇagā, bhātaṇa khaṃbhovamā vasimo ||3364|| tusa dhannāī jahiyaṃ, ṇipparisāḍa-parisāḍagāī vā | tesu paḍhamaṃ tu ṭhāyati, tesa'satī daṃtakhajjesu ||3365|| nikkāraṇammi evaṃ, kāraṇa dalabhe bhaṇaṃtimaṃ vasabhā | amhe ṭhitellaga cciya, adhāpavattaṃ vahaha tubbhe ||3366|| āmaṃ ti abbhuvagate, bhikkha viyārādi ṇiggata miesu | bhaṇati gurū sāgāriya, ṇāuṃ je kattha kiṃ dhaṇṇaṃ ? ||3367|| sālīṇaṃ vīhīṇaṃ, tila kulatthāṇa mugga māsāṇaṃ | diṭṭha mae saṇṇicayā, aṇṇe dese kuṭuṃbīṇaṃ ||3368|| evaṃ ca bhaṇitamittammi kāraṇe so bhaṇāti āyariyaṃ |
atthi mahaṃ saṇṇicayā, pecchaha ṇāṇāvihe dhaṇṇe ||3369||
"ṇa vi joisaṃ0' ["tusa dhannāiṃ0" "nikkāraṇammi0" "āmaṃ0" "sālīṇaṃ0" "evaṃ ca0"] gāhā | jai bhaṇaṃti – 'joisaṃ sikkhāvejjaha' tattha vattavvaṃ'na yāṇāmo' | imā sapakkhajayaṇā -
uvalakkhiyā ya dhaṇṇā, saṃthārāṇaṃ jahāvidhi ggahaṇaṃ | jo jassa u pāuggo, so tassa tahiṃ tu dāyavvo ||3370||

v2.p27

[uvassayapagayaṃ nikkhama pavesavajjaṇa, dūreṇa abhāviyā tu dhaṇṇāṇaṃ | dhaṇṇaṃteṇa pariṇatā, cilimiṇi divaratta'suṇṇaṃ tu ||3371|| te tattha sanniviṭṭhā, gahiyā saṃthāragā vihīpuvvaṃ | jāgaramāṇa vasaṃtī, sapakkhajataṇāem̐ gīyatthā ||3372|| ṭhāṇaṃ vā ṭhāyaṃtī, ṇisijja ahavā sajāgara suvaṃti | bahuso abhiddaveṃte, vayaṇamiṇaṃ vāyaṇaṃ demi ||3373|| phiḍiyaṃ dhaṇṇaṭuṃ vā, jataṇā vāreti na u phuḍaṃ beṃti | mā ṇaṃ sohī aṇṇo, ṇitthakko lajja gamaṇādī ||3374|| dāraṃ na hoi etto, ṇiddāmattāṇi puṃcha acchīṇi | bhaṇa jaṃ va saṃkiyaṃ te, giṇhaha vettiyaṃ bhaṃte ! ||3375||
"uvalakkhiyā ya" ["nikkhamma0" "te tattha0" "ṭhāṇaṃ vā0" "phiḍiyaṃ0" "dāraṃ na0"] gāhāo jāva 'genhaha verattiyaṃ bhaṃte0 !'| navaraṃ ṭhāṇaṃ ti | gītatthā ṭhāṇaṃ vā ṭhāyaṃti | ṇisijja tti | anno bhaṇai-gītattho āyariyaṃ, ahaṃ ṇisajjāgao saviharissāmi | āyariyā bhaṇaṃti-laṭuṃ, evaṃ sehā rakkhaṃti | bahuso abhivaṃti tti sapakkhe | imā parapakkhajayaṇā
parapakkhammi vi dāraṃ, pihaṃti jatanāem̐ do vi vāreti | taha vi ya aṭhāyamāṇe, uveha puṭṭhā va sāhiti ||3376|| "parapakkhammi0" gāhā | eīse vakkhāṇagāhā| pehiya pamajjiūṇaṃ', uvaogaṃ kāu saṇiya ḍhakkaiti | tiriya ṇara donni ete, khara khari puṃ thī ṇisiṭṭitare ||3377||
"pehiya pamajjiūṇaṃ0" gāhā | 'ṇisiṭuṃ'ti jesiṃ pavisaṇaṃ dinnaṃ vi vārai, itare aṇisaṭṭhā |
geṇhaṃtesu ya dosu vi, vayaṇamiṇaṃ tattha biṃti gīyatthā | bahugaṃ ca ṇesi dhaṇṇaṃ, kiṃ pagataṃ hohitī kallaṃ ? ||3378||
1. pamajjiyā ṇaṃ muca |

v2.p28

bhāsagāhā-3371-3387] bīo uddeso
nīsaḍhesu uvehaṃ, sattheṇa va tāsitā u tuṇhikkā | bahuso bhaṇāti mahilaṃ, jaha taṃ vayaṇaṃ suṇati aṇṇo ||3379|| sāhūṇaṃ vasahīe, rattiṃ mahilā ṇa kappatī śaṃtī | bahugaṃ ca ṇesi dhaṇṇaṃ, kiṃ pāhuṇagā vikālo ya ||3380|| teṇesu ṇisaṭṭesuṃ, puvvā'varattimalliyaṃtesu |
teṇabiyarakkhaṇaṭṭhā, vayaṇamiṇaṃ beṃti gītatthā ||3381||
"giṇhaṃtesu ya dosu vi0" ["nīsaḍhesu0" "sāhūṇaṃ0" "teṇesu0"] gāhā | "dosu va"tti kharae khariyāe vā | sesaṃ kaṇṭhyam | navaraṃ jai itthī ṇisaṭṭhī "bahuso bhaṇāti mahilaṃ0" kaṇṭhyam | “kiṃ pāhuṇaga''tti kiṃ pāhuṇagā viyāle āgayā ? jāhe ṇisaṭuṃteṇā ejja, akkaṃtiya teṇā, iyare ya ejja | bīyarakkhaṇaṭṭhā ya imā jayaṇā
jāgaradha narā ! ṇiccaṃ, jāgaramāṇassa vaḍḍate buddhī | jo suvati ṇa so dhaṇṇo, jo jaggati so sayā dhaṇṇo ||3382|| sītaṃti suvaṃtāṇaṃ, atthā purisāṇa logasāratthā | tamhā jāgaramāṇā, vidhuṇadha porāṇayaṃ kammaṃ ||3383|| suvati suvaṃtassa sutaṃ, saṃkitaṃ khaliyaṃ bhave pamattassa | jāgaramāṇassa sutaṃ, thira-paricitamappamattassa ||3384|| nālasseṇa samaṃ sukkhaṃ, na vijjā saha niddayā | na veraggaṃ mamatteṇaṃ, nāraṃbheṇa dayāluyā ||3385|| jāgariyā dhammīṇaṃ, āhammīṇaṃ ca suttayā seyā | vacchāhiva bhagiṇīe, akahiṃsu jiṇo jayaṃtīe ||3386|| suvai ya ayagara bhūo, suyaṃ ca se nāsaī amayabhūyaṃ | hohii goṇabbhūo, naṭṭhammi sue amayabhūe ||3387||
"jāgaraha narā !0" ["sītaṃti0" "suvati0" "nālasseṇa0" "jāgariyā0" "suvai ya0"] gāhāo kaṇṭhāo | kosaṃbī nagarī, vacchā jaṇapado | tassa ahivo sayāṇio| tassa bhaiṇī jayaṃtī | pannatti ālāvago (śataka 12 uddeśa 2) |

v2.p29

[uvassayapagayaṃ tāseūṇa avahie, aceiya hie va gosi sāhati | jāṇaṃtā vi ya teṇaṃ, sāhaṃti na vanna-rūvehiṃ ||3388|| suṇa sāvaga ! jaṃ vattaṃ, teṇāṇaṃ saṃjayāṇa iha ajja | teṇehiṃ paviṭehiṃ, jāhe nīekkasiṃ dhaṇṇaṃ ||3389|| tāhe uvagaraṇāṇiṃ, bhinnāṇi hiyāṇi ceva annāṇi | hariovahī vi jāhe, teṇā na labhaṃti te pasaraṃ ||3390|| gahiyā''uhappaharaṇā, jādhe vadhāe samuṭṭhiyā amhaṃ | natthi akammaṃ ti tato, etesi ṭhitā mu tuṇhikkā ||3391|| sejjāyaro ya bhaṇatī, aṇṇaṃ dhaṇṇaṃ puṇo vi hohiti ṇe| eso aṇuggaho me, jaṃ sādhu ṇa dukkhavioṃ ko vi ||3392||
"tāseūṇa0"["suṇa sāvaga0" "tāhe." "gahiyā0" "sejjāyaro0"] gāhā | kaṇṭhyā | trāsitā śastreṇa | śeṣaṃ kaṇṭhyam |
[suttaṃ] adha puṇa evaṃ jāṇijjā no rāsikaḍāiṃ no puṃjakaḍāiṃ no bhittikaḍāiṃ no kuliyakaḍāiṃ koṭṭhāuttāṇi vā pallāuttāṇi vā maṃcāuttāṇi vā mālāuttāṇi vā olittāṇi vā littāṇi vā pihiyāṇi vā laṃchiyāṇi vā muddiyāṇi vā, kappai niggaṃthāṇa vā niggaṃthīṇa vā vāsāvāsaṃ vatthae ||2-3||
"aha puṇa evaṃ jāṇijjā no puṃjakuḍāiṃ0" suttaṃ uccāreyavvaṃ | koṭṭhāuttā ya jahiṃ, palle māle tadheva maṃce ya | olitta pihiya muddiya, erisaem̐ ṇa kappatī vāso ||3393|| chagaṇādī olittā, littā maṭṭiyakatā u te ceva | koṭṭhiyamādī pihitā, littā vā palla-kaḍapallā ||3394|| oliṃpiūṇa jahi akkharā kayā laṃchiyaṃ tayaṃ biṃti | jahiyaṃ muddā paḍiyā, hoti tagaṃ muddiyaṃ dhaṇṇaṃ ||3395|| uḍubaddhammi atīe, vāsāvāse uvaṭṭite saṃte | ṭhāyaṃtagāṇa lahugā, kāsa agīyattha suttaṃ tu ||3396||

v2.p30

bhāsagāhā-3388-3401] bīo uddeso
439 aṇubhūtā dhaṇṇarasā, navaraṃ muttūṇa gaṃdhasālīṇaṃ |
kāhāmi kouhallaṃ, therīem̐ paraṃdhaṇaṃ bhaṇiyaṃ ||3397||
"koṭṭhāuttā ya0" ["chagaṇādī0" "oliṃpiūṇa." "uḍubaddha0" "aṇubhūtā0"] gāhāo kaṇṭhyāo | pallāo kaḍapallā uccatarā | eyaṃ kāraṇiyaṃ suttaṃ | ettha jai vasai vāsāvāse :: 4 (caturlaghu) kāsa agītassa | tāo ceva gāhāo jāva 'anubhūyā dhannarasā' |
iharā kahāsu suṇimo, ime hu te kalamasāliṇo surabhī | thove vi ṇatthi tittī, ko ya raso aṇṇamaṇṇāṇaṃ ||3398|| nigroliyaṃ ca pallaṃ, kajje sāgāriyassa atigamaṇaṃ | sāgārio visanno, bhīto puṇa pāsae kūraṃ ||3399|| so bhaṇai kao laddho, eso amhaṃ khu laddhisaṃpanno | obhāvaṇaṃ va kujjā, dhiratthu te eriso lābho ||3400|| iharaha vi tāva amhaṃ, bhikkhaṃ va baliṃ va giṇhaha na kiṃci | iṇhi khu tārio mi, ṭhavemi anne vi jā dhanne ||3401||
"iharā kahāsu suṇimo0" ["niggholiyaṃ0" "so bhaṇai0" "iharaha vi"] gāhā| 'ko ya raso' tti annamannamissieṇaṃ | evaṃ so laddhāsādo divase divase pallāo avahariuṃ therī ya uvaṭṭhavei| therī vi laddhāsāyā tesiṃ sāhūṇa uvakappei | evaṃ teṇa so pallo niggholio| sesaṃ gāhāsiddhaṃ |
1. so ya raso a i |

v2.p31

|| uvassayapagaḍe viyaḍasuttaṃ ||
[suttaṃ] uvassagassa aṃtovagaḍāe surāviyaḍakuṃbhe vā sovīrakaviyaḍakuṃbhe vā uvanikkhitte siyā, no kappai niggaṃthāṇa vā niggaṃthīṇa vā ahālaṃdamavi vatthae | huratthā ya uvassayaṃ paḍilehamāṇe no labhejjā, evaṃ se kappai egarāyaṃ vā durāyaṃ vā vatthae | je tattha egarāyāo vā durāyāo vā paraṃ vasai se saṃtarā chee vā parihāre vā ||2-4||
"uvassagassa aṃtovagaḍāe surāviyaḍakuṃbhe vā0" suttaṃ uccāreyavvaṃ | asya
sambandhaḥ
pagayaṃ uvassaehi, vāghāyā tesi hoṃti annonnā | sāhāraṇa pattegā, jā piṃḍo esa saṃbaṃdho ||3402||
"pagayaṃ uvassaehiṃ0" gāhā | tehiṃ uvassayāṇaṃ jattha doso natthi, tassa alaṃbhe jattha jattha appatarā dosā tattha tattha ṭhāiyavvaṃ | ‘sāhāraṇe'tti ekasūtre yāni gṛhītāni sūtrapadāni 'patteya'tti yāni pratyegaṃ pratyegaṃ sūtrāṇi eyāṇi jāva 'uvassagassa aṃtopiṃḍae vā0' eṣāṃ sarveṣāmeva eṣa sambandhopadiṣṭo bhavati | imā patteyasaṃbaṃdhagāhā
sālucchrahi va kīrati, vigaḍaṃ bhutta tisitodayaṃ pibati |
āhārimammi dosā, jaha taha pijje vi jogo'yaṃ ||3403|| "sālucchūhi va0" gāhā | kaṇṭhyā |
idāṇi sūtravyākhyā-uvassayassa aṃtovagaḍā puvvavanniyā | surāpiṭeṇaṃ sovīraṃ piṭṭhavajjiyaṃ, surārāyaṃ sovīragaṃ ca | viyaḍaṃ surā sovīraviyaḍaṃ | viyaḍaṃ ṇāma sāmayikī saṃjñā, vigai sūṇeiṃ jīvaṃ, viyaḍakuṃbho ghaḍo, surā sovīraviyaḍakuṃbho | jamhi uvassae uvanikkhittā upetya nikṣiptā upanikṣiptā, siyākāraḥ āśaṃkāyāṃ apavāraṇe ca | atra ca apavṛttamevānikṣiptā tasmin surāsovīrakuṃbhādi | 'no kappai niggaṃthāṇaṃ niggathīṇaṃ' na iti pratiṣedhe | kiṃ pratiṣedhayati ? kappaṇa(i) ahālaṃdamavi vasittae | ahālaṃdao puvvavanniyaṃ | ko doso ? purastādvakṣyati -
desī bhāsāi kayaṃ, jā bahiyā sā bhave huratthā u | baṃdha'ṇulomeṇa kayaṃ, parihāro hoi puvvaṃ tu ||3404||

v2.p32

bhāsagāhā-3402-3412] bīo uddeso
441 ahavaṇa vārijjaṃto, nikkāraṇao va tiṇha va pareṇaṃ | cheyaṃ ciya āvajje, cheyamao puvvamāhaṃsu ||3405||
"desī bhāsāi kayaṃ0" ["ahavaṇa0"] gāhādvayaṃ kaṇṭhyam | se iti niddese, aṃtarā iti kālaḥ, chedo nāma pajjāo cchijjai | parihāro nāma tavo, cauguruṃ | jai nivārijjaṃto ṇikkāraṇe vā kāraṇe vā ṭṭhio ajayaṇāe acchai tāhe chedo paṃcarāiṃdieṇaṃ, ahavā caugurueṇa| esa suttattho nijjuttīe vitthārei -
pitṝṇa surā hotī, sovīraṃ piṭṭhavajjiyaṃ jāṇe | ṭhāyaṃtagāṇa lahugā, kāsa agīyattha suttaṃ tu ||3406|| [ni0] aṇubhūyā majjarasā, ṇavari muttūṇimesi majjāṇaṃ | kāhāmi kouhallaṃ, pāsuttesuṃ samārato ||3407|| iharā kahāsu suṇimo, imaṃ khu taṃ kāvisāyaṇaṃ majjaṃ | pīte vi jāyati satī, tajjusitāṇaṃ kimu apīte ||3408|| vigayammi kouhalle, chaṭṭavayavirāhaṇa tti paḍigamaṇaṃ | vehāṇasa ohāṇe, gilāṇaseheṇa vā ṭṭhio ||3409|| uddāhaṃ va karijjā, vippariṇāmo va hajja sehassa | giṇhateṇa va teṇaṃ, khaṃḍiya viddhe va bhinne vā ||3410|| āmaṃ ti abbhuvagae, bhikkha-viyārāiniggayamiesu | bhaṇai guru sāgāriya, kahi majjaṃ jāṇaṇaṭṭhāe ||3411||
"pitṝṇa surā0" ["aṇubhūyā0"] gāhā | kaṇṭhyā | etto āḍhattaṃ gāhāo bhāṇiyavvāo jāva "iharā kahāsu suṇimo0"[“vigayammi0""uḍḍāhaṃ va0""āmaṃ0"] gāhā| kaṇṭhyā | 'tajjusitāṇaṃ'ti tassevitāṇaṃ teṇa ya geṇhateṇaṃ imaṃ kayaṃ hojja| taṃ viyaḍabhāyaṇaṃ khaṃḍiyaṃ, viddho bhinno vā hojja | viyaḍassa ya ime pagārā
goḍīṇaṃ piṭṭhīṇaṃ, vaṃsīṇaṃ ceva phalasurāṇaṃ ca | diṭṭha mae sannicayā, anne dese kuḍuṃbīṇaṃ ||3412||
"goḍīṇaṃ0" gāhā | guḍānipphannā goḍī-goḍagamityarthaḥ | 'piṭṭhīṇaṃ'ti surā 'vaṃsīṇaṃ'ti vaṃse surā saṃdhijjai | 'phalasurāṇaṃ'ti drākṣā-khajjūranipphannā |

v2.p33

visesacuṇṇi [uvassayapagaḍe viyaḍasuttaṃ gahiyammi ya' jā jayaṇā, gelanne adhava teṇa gaṃdheṇaṃ | sāgāriyādi gahaṇaṃ, ṇeyavvaṃ liṃgabheyāī ||3413|| [ni0] "gahiyammi0" gāhā purātaṇā | gahite imā jayaṇā - pīyaṃ jayā hojja'vigovieṇaṃ, tatthā''ṇaittāṇa rasaṃ chubhaṃti | bhinne u goṇādipae kareṃti, tesiṃ pavesassa u saṃbhavammi ||3414|| "pīyaṃ jayā0" puvvaddhaṃ kaṇṭhyam | khaṃḍitabhinne pacchaddhaṃ | kaṇṭhyam | baṃdhittu pīe jayaṇā ṭhaveṃti, muddā jahā ciṭṭhai akkhuyā se | ūṇammi diṭṭhammi bhaṇaṃti puṭṭhā, nūṇaṃ parissaṃdati bhāṇameyaṃ ||3415|| "baṃdhittu pīe0" gāhā | kaṇṭhyā | savvammi pīe ahavā bahummi, saṃjogapāḍhī va ṭhayaṃti annaṃ |
annaṃ va maggittu chuhaṃti tatthā, kīyaṃ kayaṃ vā gihiliṃgamāī ||3416||
"savvammi20" gāhā | kaṇṭhyā | taṃ puṇa kahaṃ maggai ? gihaliṃgamādīhiṃ uppāettā tattha chubbhaṃti | esā sehajayaṇā |
tabbhāviyaṭṭhā va gilāṇae vā, purāṇa sāgāriya sāvae vā | vīsaṃbhaṇīāṇa kulāṇa'bhāvā, giṇhaṃti rūvassa vivajjaeṇaṃ ||3417||
"tabbhāviyaṭṭhā0" gāhā| tabbhāvaṇābhāviyassa gaṃdheṇa bhāvo uppajjejja gilāṇagassa vā aṭṭhāe maggijjaṃtaṃ imesu maggijjati | paḍhamaṃ purāṇesu, asai jo sāgārio ammāpiisāmāṇo atthi tato gheppai, sāvaesu vā ammāpiisāmāṇesu gheppai | ahavā bhāviesu kulesu vissaṃbhaṇijjesu gheppai | asai saliṃgeṇa vā uḍḍāho, tāhe liṃgavivegaṃ kāūṇa maggiūṇa dijjai|
accāuraṃ vā vi samikkhiūṇaṃ, khippaṃ tao ghettu dalittu tassa | annaṃ rasaṃ vā vi tahiṃ chubhaṃtī, saṃgaṃ ca se taṃ havayaṃti tatto ||3418||
"accāturaṃ0" gāhā | 'samikkhiūṇaṃ' ti jai ṇāturo annao maggijjai, aha āuro tato ceva ghettuṃ dijjai | 'saṃgaṃ3 ca se taṃ hāvayaṃti' tti madye yaḥ prasaṃgaḥ te hāvayaṃti vārayaṃti ityarthaḥ | 'tatto' tti majjāṃ | sesaṃ taṃ ceva |
1. vi muca | 2. savvammi ityādi nāsti a i | 3. sataṃ iti a ba ka ḍa i |

v2.p34

|| uvassayapagae udagasuttaṃ || [suttaṃ] uvassayassa aṃtovagaḍāe sīodagaviyaḍakuṃbhe vā usiṇodagaviyaḍakuṃbhe vā uvanikkhitte siyā, no kappai niggaṃthāṇa vā niggaṃthīṇa vā ahālaṃdamavi vatthae | huratthā ya uvassayaṃ paḍilehamāṇe no labhejjā, evaṃ se kappai egarāyaṃ vā durāyaṃ vā vatthae | je tattha paraṃ egarāyāo vā durāyāo vā vasai se saṃtarā chee vā parihāre vā ||2-5||
"uvassayassa aṃtovagaḍāe sīodagaviyaḍakkuṃbhe vā0" suttaṃ uccāreyavvaṃ | sambandho
chor̤haṇa davaṃ pijjai, gāliṃti davaṃ va choṇaṃ taṃ tu | pātuṃ muhaṃ va dhovai, teṇa'hikāro sajīvaṃ vā ||3419|| sītode usiṇode, phāsugamapphāsuge ya caubhaṃgo | ṭhāyaṃtagāṇa lahugā, kāsa agītattha suttaṃ tu ||3420|| aṇubhūyā udagarasā, navaraṃ mottuṃ imesi udagāṇaṃ |
kāhāmi kouhallaṃ, pāsuttesuṃ samāraddho ||3421||
"choḍhūṇaṃ0"["sītode0" "aṇubhūyā0"] gāhā | kaṇṭhyā | ahavā taṃ ṇijjīvaṃ imaṃ ṇijjīvaṃ sajīvaṃ vā | esa sambandhaḥ | sītodagaṃ saccittaṃ acittaṃ ca | usiṇodagaṃ saccittaṃ accittaṃ ca | ete cauro bhaṃgā| taṃ puṇa udagaṃ imaṃ hojja -
dhārodae mahāsalilajale saṃbhārite vva davvehiṃ | taṇhātiyassa va satī, diyā va rāo va uppajje ||3422|| iharā kahāsu suṇimo, imaṃ khu taṃ vimalasītalaṃ toyaṃ | vigayassa vi ṇatthi raso, iti seve dhāratoyādī ||3423|| vigayammi kouyammī, chaṭṭhavayavirāhaṇa tti paḍigamaṇaṃ | vehāṇasa ohāṇe, gilāṇaseheṇa vā diṭṭho ||3424||

v2.p35

visesa
taṇhāio gilāṇo, taṃ daṭṭu piejja jā virāhaṇayā | emeva sehamādī, piyaṃti appaccao vā siṃ || 3425 || ūsava chaṇesu saṃbhāriyaṃ dagaṃ tisiya rogiyaṭṭhāe | dohala kutūhaleṇa va, haraṃti paḍivesayāīyā || 3426|| gahiyaṃ ca tehiṃ udagaṃ, ghittūṇa gayā jahiṃ si gaṃtavvaṃ | sāgārio va bhāī, sauṇī vi ya rakkhaī niḍḍuṃ || 3427||
44
[ uvassayapagae udagasuttaṃ
dagabhāṇūṇe daṭṭu, sajalaṃ va hiyaṃ dagaṃ va parisaḍiyaṃ | keṇa imaṃ teṇehiṃ, asiṭṭhe bhaddayare ime u || 3428||
caumūlaṃ paṃcamūlaṃ, tālodāṇaṃ ca tāvatoyāṇaṃ | diṭṭha mae sannicayā, anne dese kuḍuṃbīṇaṃ || 3429||
dhārodae0 " [ " iharā 0 ' " vigayammi0 " "taṇhāiā0 ūsava0
11
"gahiyaṃ 0 "
"dagabhāṇūṇa0” “caumūlā 0 " ] gāhā | dhārodagaṃ jahā ujjeṃtāto paḍai | mahāsariyaṃ gaṃgā-siṃdhūṇaṃ jalaṃ, 'saṃbhārieva davvehiṃ'ti caumūlādīhiṃ | sesaṃ kaṇṭhyam | tālodaṃ tosalie, tāvodagaṃ rāyagihe |
"

v2.p36

|| uvassayapagae jotisuttaṃ || [suttaṃ] uvassayassa aṃtovagaḍāe savvarāīe joī jhiyāejjā, no kappar̤a niggaṃthāṇa vā niggaṃthīṇa vā ahālaṃdamavi vatthae |huratthā ya uvassayaṃ paḍilehamāṇe no labhejjā, evaṃ se kappai egarāyaṃ vā durāyaṃ vā vatthae|je tattha egarāyāo vā durāyāo vā paraṃ vasai se saṃtarā chee vā parihāre vā ||2-6||
"uvassayassa aṃtovagaḍāe savvarāīe joī jhiyāejjā0" suttaṃ uccāreyavvaṃ | sambandho gāhā
udagāṇaṃtaramaggī, so u paīvo va hojja joī vā | paḍivakkheṇaṃ va gayaṃ, samāgamo esa suttāṇaṃ ||3430|| desībhāsāem̐ kayaṃ, jā bahiyā sā bhave huracchā u | baṃdha'ṇulomeṇa kayaṃ, chee parihāra puvvaṃ tu ||3431|| ahavaṇa vārijjaṃto, nikkāraṇao va tiṇha va pareṇaṃ | cheyaṃ ciya āvajje, cheyamao puvvamāhaṃsu ||3432||
"udagāṇaṃtara0" ["desībhāsāem̐0" "ahavaṇa0"] gāhā | ahavā paḍipakkheṇaṃ sambandhamāgataḥ | āukkāyassa agaṇikāo satthaṃ | agaṇikāyassa vi āūkāyaṃ | ‘gayaṃti āgataḥ | 'samāgamo' sambandha ityarthaḥ |
duviho ya hoi joī, asavvarāī ya savvarāī ya | ṭhāyaṃtagāṇa lahugā, kāsa agīyattha suttaṃ tu ||3433|| uvagaraṇe paḍilehā, pamajjaṇā''vāsa porisi maṇe ya | nikkhamaṇe ya pavese, āvaḍaṇe ceva paḍaṇe ya ||3434|| paṇagaṃ lahuo lahuyā, cauro lahugā ya causu ṭhāṇesu |
lahugā gurugā ya maṇe, sesesu vi hoṃti caulahugā ||3435||
"duviho ya0" gāhā | jotī agaṇikāya uddittayaṃ savvarāie :: (caturlaghu) asavvarāie vi :: (caturlaghu) chassa (?) sesaṃ taheva mā chedaṇaehi agaṇikkāyasaṃghaṭṭo bhavissai tti māsalahuṃ uvahinipphannaṃ vā | jahannaya uvahī ṇa paḍilehai paṃcarāiṃdiyāṇi, majjhimae mā. (māsalaghu)

v2.p37

[uvassapagae jotisuttaṃ ukkosae :: (caturlaghu) 'avāse 'tti jattiyā kāussaggā ṇa kareṃti tattiyā mā. (māsalaghu), savvaāvāsayaṃ ṇa kareṃti :: | (caturguru), avidhi āvāsayaṃ kareṃti, jattiyā kāussaggā kareṃti tattiyā :: (caturlaghu) | sammattaṃ āvāsayaṃ kareṃti :: (caturlaghu) | ya saṃghaṭṭo bhavai :: (caturlaghu) | vasahiṃ ṇa pamajjaṃti, atitiṇittā vā ṇa pamajjaṃti (māsalaghu) aha vi pamajjaṃti taha vi mā. (māsalaghu) pamajjijjaṃte ya chedaṇaehiṃ agaṇikāyasaṃghaṭṭo bhavati :: (caturlaghu) vaṃdaṇayaṃ ṇa deṃti, thuīo na deṃti, saṃḍāsayesu vesamāṇā na pamajjaṃtesu vi mā. (māsalaghu) aha kareṃti taha vi mā. (māsalaghu), jaṃ ca chedaṇehiṃ :: (caturlaghu) | suttaporisiṃ ṇa kareṃti mā. (māsalaghu), atthaporisiṃ ṇa kareṃti mā. (māsalaghu), suttaṃ nāseṃti :: caturlaghu, atthaṃ nāseṃti :: | (caturguru)2 |
maṇe tti dāraṃ-jadi aratī se jāyati :: (caturlaghu), rai ya hoi suhaṃ acchijjaitti ::| (caturguru) etadevārtha
pehapamajjaṇa vāsaga aggī, tāṇi akuvvatoṃ jā parihāṇī | porisi bhaṃga abhaṃgi sajoī, hoti maṇe u ratī varaī vā ||3436|| jai ussagge na kuṇai, taha māsā savva akaraṇe lahugā | vaṃdaṇa thuī akaraṇe, māso saṃḍāsakāīsuṃ ||3437||
"nikkhamaṇe ya0" gāhāpacchaddhaṃ | asya vyākhyā - "pehapamajjaṇa vāsaga0" ["jai ussagge0"] gāhādvayam | kaṇṭhyam |
āvassigā nisīhiga pamajja āsajja akaraṇe imaṃ tu | paṇagaṃ paṇagaṃ lahu lahu, āvaḍaṇe lahuga jaṃ ca'nnaṃ ||3438||
"āvassigā" gāhāpuvvaddhaṃ | pacchaddheṇaṃ pacchattiyā3 yathāsaṃkhyaṃ ṇikkhamaṃtā vā pavisaṃtā vā āvaḍaṃti vā pavaḍaṃti vā :: (caturlaghu)5 saṃghaṭṭaṇaparitāvaṇaṇipphannaṃ vā | ahavā āyavirāhaṇā, kayāi uṃmuga-akkaṃta-anaṃtarasarīrādi hojja, tattha gilāṇārovaṇā | 'jaṃ ca'nnaṃ'ti |
1. atra kaścitpāṭhaḥ bhraṣṭa iti pratibhāti | malavṛttyanusāreṇa sa evaṃ sambhavati - yadi jyotiḥśālāyāṃ sthitāḥ 'agnisaṅghaṭṭo mā bhūt' iti kṛtvā vastrādyupakaraṇaṃ na pratyupekṣante tato jaghanye pañcakaṃ madhyame māsalaghu utkṛṣṭa catvāro laghavaḥ | 2. atra prāyaścittaprakāranidarśanaṃ malavṛttau bhinnakrameṇa dṛśyate | kvacit prāyaścittaprakārabhedo'pi, tattvaṃ gītārthāḥ vidanti | saṃ. 3. pacchittā iti bhāvyam | 4. pavisaṃti ka ḍa | 5. pañcakam, pañcakam, caturlaghu, caturlaghu iti bhāvyam ? |

v2.p38

bhāsagāhā-3413-3443] bīo uddeso
447 sehassa visīyaṇayā, osakka'tisakka annahiṃ nayaṇaṃ | vijjhaviūṇa tuaṭṭaṇa, ahavā vi bhave palīvaṇayā ||3439||
"sehassa visīyaṇayā0" gāhā| seho koi siyatto visīdejja, teṇa vā ujjālie anno tappai :: | (caturguru) jattiyā vārā hatthapāyā tāvei tattiyā :: | (caturguru) osakkai = ummuyaṃ sārei, aisakkai = ummuyaṃ uttapai, ṇayaṇaṃ = annattha nei | mā agaṇi saṃghaṭṭo hohiti, mā paliehiti' vā vijjhāveuṃ vā tuyaṭṭai, mā palivaṇayaṃ hojja | savvattha :: (caturlaghu) |
tappaogeṇa palīvaṇayaṃ karejjā | gāua duguṇāduguṇaṃ, battīsaṃ joyaṇāim̐ carimapadaṃ |
cattāri cha cca lahu guru, cheo mūlaṃ taha dugaṃ ca ||3440||
"gāua0" gāhā | gāuyaṃ ḍajjhai :: (caturlughu) addhajoyaṇaṃ :: | (caturguru) joyaṇe ::: 6 (ṣaḍlaghu) | dohiṃ joyaṇehiṃ ::: | 6 (ṣaḍguru) | cauhiṃ chedo, aṭṭhahiṃ mūlaṃ, solasahiṃ aṇavaṭhṭho, battīsāe carimaṃ | aha agaṇī jaṇei mūlaṃ |
goṇe ya sāṇamāī, vāraṇe lahagā ya jaṃ ca ahigaraṇaṃ | lahugā avāraṇammi, khaṃbha taṇāī palīvejjā ||3441||
"goṇe ya0" gāhā | goṇo sāṇo vā ummayāī cālei,2 [jai vārei :: (caturlaghu)] jai na vārei :: (caturlaghu) khaṃbhe taṇāiṃ palīvejja tattha jai vijjhavei :: | (caturguru) aha na vijjhavei :: | (caturguru) gāuyaduguṇā duguṇā taheva agāhaṇā deulavālo bhaṇai-eehiṃ ceva palīviyaṃ | tattha geṇhaṇādī dosā | tamhā na ṭhāiyavvaṃ | bhave kāraṇaṃ ṭhāejjā vi |
addhāṇaṇiggayāī, tikkhutto maggiūṇa asatīe | gīyatthā jayaṇāe, vasaṃti to agaṇisālāe ||3442|| addhāṇaniggayāī, tiṇhaṃ asaīem̐ pharusasālāe | gīyatthā jayaṇāe vasaṃti to payaṇasālāe ||3443||
"addhāṇa0" ["addhāṇa."] gāhā | kattha puṇa ṭhāejja ? kuṃbhagārassa saṃcayaagaṇisālāo|
1. paliyaehiti a i | 2. colei a ba ka ḍa |

v2.p39

[ uvassapagae jotisuttaṃ paṇie ya bhaṃḍasālā, kamme payaṇe ya vaggharaṇasālā | iṃdhaṇasālā gurugā, sesāsu vi hoṃti caulahugā ||3444|| kolāliyāvaṇo khalu, paṇisālā bhaṃḍasāla jahiṃ bhaṃḍaṃ | kuṃbhārakuḍīkamme, payaṇe vāsāsu āvāo ||3445|| tosalie vaggharaṇā, aggīkuṃḍaṃ tahiṃ jalati niccaṃ | tattha sayaṃvaraheḍaṃ, ceḍā ceḍī ya chubbhaṃti ||3446||
"paṇie ya" ["kolāliyāvaṇo0"] gāhādvayam | “tosalie0" paṇiyasālājattha vikkāyaṃti vāṇiyago vā kiṇittā kuṃbhārassa hatthāo āvaṇe ṭhavei esā paṇiyasālā tahiṃ saṃgoviyāṇi acchaṃti ghaḍāīṇi | kammasālā-jattha kammaṃ karei kuṃbhagāro | payaṇasālā-jahiṃ paccaṃti bhāyaṇāṇi | iṃdhaṇasālā-jattha taṇakarīsa-kayavarā acchaṃti | vaggharaṇasālā-jahā tosalivisae gāmamajjhe sālā kīrai tattha agaṇikuṃḍaṃ niccameva acchati, sayaṃvaranimittaṃ tattha bahave ceḍā egā ya ceḍī pavisijjai, jo se paḍibhāi taṃ varei | eyāsu savvāsu :: (caturlaghu) iṃdhaṇasālāe, ṇavaraṃ jhusiratti kāuṃ :: | 4 (caturguru) |
iṃdhaṇasālā gurugā, āditte tattha nāsiuṃ dukkhaṃ |
duviha virāhaṇajhusire, sesā agaṇī ya sāgarie ||3447|| "iṃdhaṇasālā0" gāhā | kaṇṭhyā | aṇṇāe vasahīe asaipaḍhamaṃ tu bhaṃḍasālā, tahi sāgari natthi ubhayakālaṃ pi | kammā''paṇi nisi natthī, sesa kameṇeṃdhaṇī jāva ||3448|| te tattha sanniviṭṭhā, gahiyā saṃthāragā vihīpuvvaṃ | jāgaramāṇa vasaṃtī, sapakkhajayaṇāem̐ gītatthā ||3449||
"paḍhamaṃ tu bhaṃḍasālā0"["te tattha0"] gāhā | ubhayakālaṃ diyā ya rāo ya | pacchā paṇiyasālāe pacchā kammasālāe pacchākameṇaṃ jāva iṃdhaṇasālāe | sesaṃ kaṇṭhyam | vasaṃti jayaṇāe gītatthā | kā jayaṇā ? ata ucyate
pāse taṇāṇa sohaṇa, ahisakkosakka annahiṃ nayaṇaṃ | saṃvaraṇā liṃpaṇayā, chukkāraṇa vāraṇā''gaṭṭhī ||3450|| [ni0] 1. vagghāraṇa ka ḍa | 2. pacchā kammedhaṇaṃ a ba ka ḍa i |

v2.p40

bīo uddesa
449
“pāse taṇāṇa0” gāhā purātanā | agaṇikāyassa pāse taṇāṇi visohijjaṃti | usakkāvijjaṃti viukkaṃtiyateṇehiṃ usakkāvijjaṃti, gilāṇasāvayanimittaṃ vā addhāṇe vā vivittā sīyaṃ ca teṇa aisakkejjā vi | 'annehiṃ neyaṇaṃ' 'ti so tumaṇā vā bāhiṃ ṇīṇejjā vi | 'saṃvaraṇe 'tti kae kajje chāreṇaṃ saṃvarijjai, mallaeṇa vā teṇaṃ ahāuyaṃ pālei | khaṃbho 3 aṇakkaṃtiyateṇehiṃ paliṃpijja so chagaṇeṇaṃ liṃpiyavvo | jāhe sāṇo teṇo vā tattha chu tti haḍi tti vā bhaṇaṃti vārijjai vā, sahasā vā palippejjā tattha okaḍḍijjaṃti |
kaḍao va cilimiṇī vā, asatī sabhae va bāhi jaṃ aṃtaṃ | ṭhāṇā'sati ya bhayamma va, vijjhāya'gaṇimmi perhiti || 3451 || " kaḍago vā0 gāhā | aṇaṃtareṇa॰ kaḍago vā kīrai cilimiṇī vā, 'asai ' tti kayaga - cilimiṇīṇaṃ bāhiṃ jo paṃto uvahī so paḍilehijjai | aha bāhiṃto sabhayaṃ pāṇaṃ vā natthi tāhe vijjhāe paḍileheṃti |
"
nitā na pamajjaṃtī, mūgā''vāsaṃ tu vaṃdaṇagahīṇaṃ
porisi bāhi maṇeṇa va, sehāṇa ya diṃti aṇusaṭṭhi ||3452||
"ṇitā" ṇa pamajjaṃtī0 " gāhā | ettīse gāhāe aṇāṇupuvvīe vakkhāṇaṃ | 'maṇe 'tti jattha udditte rāgaṃ gacchaī tattha aṇusaṭṭhi deṃti gihatthā |
44
ṇājjoyā sāhū, davvujjovammi mā hu sajjitthā |
jassa vi na ei niddā, sa pāuya nimīlio gimhe ||3453||
44
" ṇāṇujjogā0 " gāhā | kaṇṭhyā | sajjati rajjati vā egaṭṭhe | jassa aragī so pāyao suvai | aha gimho to acchīṇi ṇimilleti jāva niddāeti | āvāsaṃ tu vaṃdaṇagahīṇaṃ0" asya vyākhyā
āvāsa bāhi asaī, ṭhiya vaṃdaṇa vigaḍa jayaṇa thuihīṇaṃ |
porisi bāhi aṃto, cilimiṇi kāūṇa va jharaṃti || 3454||
'āvāsa bāhi0 " gāhā | āvāsayaṃ bāhiṃ kareṃti | aha avakāso bāhiṃ se hojja,
tāhe kāussagge ṭhiyā ceva kareṃti | vaṃdaṇagathuīo ṇatthi | 'porisi bāhi' tti suttatthaporisīo bāhiṃ karetiṃ aṃto vā cilimiṇī kāūṇa | natthi ovāso tāhe maṇeṇa vi kareṃti | 'niṃtā na
1. nayaṇaṃ muca | 2. mellaeṇaṃ a ba ka ḍa i | 3. khaṃto a ba ka ḍa i | 4. anaṃtaraṃ ḍa | 5. ṇaṃtā ṇapajjaṃtīṇa ka ḍa | 6. suttattha bāhi muca |

v2.p41

[uvassapagae jotisuttaṃ pamajjaṃti mūgā' asya vyākhyāgāhā -
mūgā visaṃti niṃti va, ummugamāī kao vi achivaṃtā | sehā ya joi dūre, jaggaṃti ya jā dharai joī ||3455|| addhāṇāī ainiddapillio gīausakkiuṃ suvai | sāvayabhaya ussakke, teṇa bhae hoi bhayaṇā u ||3456|| addhāṇavivittā vā, parakaḍa asatī sayaṃ tu jāleṃti | sūlāī va taveuṃ, kayakajjā chāra akkamaṇaṃ ||3457|| sāvayabhaya āṇiṃti va, soumaṇā vā vi bāhi nīṇiti | bāhiṃ palīvaṇa bhayā, chāre tassa'sati nivvāve ||3458||
"mūgā visaṃti0' ["addhāṇāī0" "addhāṇavivittā0" "sāvayabhaya0"] gāhā| atitaṇitā hatthagaeṇaṃ purāhutteṇaṃ rayaharaṇeṇaṃ a pamajjittā hiyaeṇa āvassiyaṇisīhiyāo kareṃtā saṇiyaṃ vaccaṃti jahā ṇa āvaḍaṃti pavaḍaṃti vā uvagaraṇaṃ giṇhamāṇā vā ṇikkhivamāṇā vā jayaṇāe agaṇikāyassa pāse gītatthā ṭhāyaṃti, sehā majjhe chubbhaṃti | jai seho uḍhio visīhaṇāe so jayaṇāe ṇivārijjai jāva agaṇī harei tāva jaggaṃti | “vihiṇiggayādi" [ ] gāhā' kaṇṭhyā | kaha bhayaṇā? akkaṃtiyateṇesu vijjhaveṃti aṇakkaṃtiesu ṇa vi | sesaṃ kaṇṭhyam |
1. na dṛśyate eṣā gāthā muca |

v2.p42

|| uvassayapagae paīvasuttaṃ || [suttaṃ]-uvassayassa aṃtovagaḍāe savvarāīe paīve dippejjā, no kappai niggaṃthāṇa vā niggaṃthīṇa vā ahālaṃdamavi vatthae | huratthā ya uvassayaṃ paḍilehamāṇe no labhejjā, evaṃ se kappar̤a egarāyaṃ vā durāyaṃ vā vatthae | je tattha paraṃ egarāyāo vā durāyāo vā vasai se saṃtarā chee vā parihāre vā ||27||
"uvassayassaṃtovagaḍāe savvarāīe paīve dippejjā0" taheva sūtram | desībhāsāya kayaṃ, jā bahiyā sā bhave huracchā u | baṃdha'ṇulomeṇa kayaṃ, cheyā parihāra puvvaṃ tu ||3459|| ahavaṇa vārijjaṃto, nikkāraṇao va tiṇhaṃ va pareṇaṃ | cheyaṃ ciya āvajje, cheyamao puvvamāhaṃsu ||3460|| duviho ya hoi dīvo, asavvarāī ya savvarāī ya | ṭhāyaṃte lahu lahugā, kāsa agīyattha suttaṃ tu ||3461||
["desībhāsāya0" "ahavaṇa0" "duviho0"] asavvarāīe mā. | (māsalaghu) savvarāīe :: 4 (caturlaghu) | sesaṃ taheva jāva -
uvagaraṇe paḍilehā, pamajjaṇā''vāsa porisi maṇe ya | nikkhamaṇe ya pavese, āvaḍaṇe ceva paḍaṇe ya ||3462|| "uvagaraṇe0" dāragāhā | ime pacchittagāhāpaṇagaṃ lahuo lahugā, cauro lahugā ya causu ṭhāṇesu | lahugā gurugā ya maṇe, sesesu vi hoṃti caulahugā ||3463|| gurugā ya pagāsammi u, lahugā te ceva appagāsammi | sāyammi hoṃti gurugā, assāe hoṃti caulahugā ||3464|| ["paṇagaṃ0" "gurugā0"] āvassiyaṇisīhiya ṇa karei paṃcarāiṃdiyā | vasahiṃ ṇa

First 39 of 446 passages. Read on

Linked texts (1)