Nighantu 70.13
Nighaṇṭunirvacana 70.13
- Language
- Sanskrit
70.13.1
(1) avanayaḥ| pṛthvīnāmastu vyākhyātaḥ| (1) avanti jagat svodakena, avyante prāṇibhistīrādinirmāṇena| "āsiñcantī- svanayaḥ samudram (ṛ0 saṃ0 4, 4, 31, 1)"—"gā na kṣāmā avanīsmucat (ṛ0 saṃ0 1, 4, 26, 5)"—iti ca nigamau| nigameṣu bahuvacanāntatvena prāyaśaḥ śravaṇāt sarvatra bahuvacanāntatvam|| (2) yahvayaḥ| 'yā prāpaṇe (adā0 pa0)'| 'śevayahvajihvāśrīvāptvāmīvā (u0 1, 152)'—iti nipātanāt apratyayo dhātorhrasvatvaṃ hugāgamaśca| bāhulakādāpaḥ sthāne ṅīp pippalyāditvād draṣṭavyam| yāti tāṃstān pradeśān prāpyante vā prāṇibhiḥ| yadvā, 'yahvaḥ'—iti mahannāma (nigha0 3, 3), pūrvavat ṅīp| yahvayaḥ mahatyo nadyaḥ| dvidhātujaṃ vā idaṃ nāma,—yāterhṛṃgaḥ, pṛṣodarādiḥ (6, 3, 106)| yātāśca prāṇibhiḥ hṛtāśca yajñopviṃtyarthaḥ| "svayamatkaiḥ paridīyanti yahvīḥ (ṛ0 saṃ0 2, 7, 24, 4)"— "avarddhayantasubhagaṃ sapta yahvīḥ (ṛ0 saṃ0 2, 8, 13, 4)"—iti ca nigamau || keṣucit kośeṣu "yajyāḥ"—itīdaṃ nāma dṛṣṭam| 'yu miśraṇe (adāṃ0 pa0)' pṛthagbhāvo'pyasyārthaḥ—iti naigamakāṇḍe 'viyute (niru0 4, 25)' ityasya nirvacane skandasvāminā pratipāditaḥ| 'yu miśraṇe'—iti, ayaṃ paṭhyate, prayujyate ca—'janayatyai tvā saṃyaumi'—iti, tathāpi pṛthagbhāve'pi varttate| na cāyaṃ verupasargasyārthaḥ, kevalasyāpi darśanāt—'yutaṃ dhanamasya' 'yutaṃ bhojana masya' 'yuto'yam'—iti pṛthagbhūta iti gamyate'—iti| asmāt 'āsuyuvapirapilapitrapicamaśca (3, 1, 126)'—iti pyati prāpte 'kṛtyalyuṭo bahulam (3, 3, 113)'—iti 'aco yat (3, 1, 67)'
70.13.2
guṇe, 'vānto yi pratyaye (6, 1,'76)' varṣāsu meghairudakena miśraṇīyāḥ| anyeṣu sūryaraśmibhirākṛṣṭena pṛthagbhavanto vā| athavā 'yuj bandhane (kryā0 u0)' asmāt añnyāditvāt (u0 4, 108) yak draṣṭavyaḥ| badhyate āsu seturiti, yavyāḥ| yadvā, yavebhyo dhānyaviśeṣebhyo hitāḥ 'khalayavamāṣatilavṛṣabrahmaṇaśca (5, 1, 7)' —iti yat| nadījavenāpi vadyardhante yavyāḥ| "vārṇa tvā yavyābhiḥ (ṛ0 saṃ0 6, 7, 2, 2)"--iti nigamaḥ| 'hṛdamiva kulyābhiḥ'—iti mādhavabhāṣyam| anayoryuktaṃ gṛhṇantu sūrayaḥ|| (3) khāḥ| 'khana avadāraṇe (bhū0 u0)' 'anyeṣvapi dṛśyate (3, 2, 101)'—ityatra 'apiśabdaḥ sarvopādhivyabhicārārthaḥ (3, 2, 101 bhā0 )'—ityukternirupapadādapi janivyatiriktādapi khanerḍaḥ pratyayaḥ, ṭāp| vṛtrahananādindreṇa khātāḥ| tathā ca śrutiḥ— 'apāṃ bilamapihitaṃ yadāsīd vṛtraṃ jaghanvām̐ apa tadvavāra (ṛ0 saṃ0 1, 2, 38, 1)'—iti, 'indro asmā adadad vajrabāhuḥ (ṛ0 saṃ0 3, 2, 13, 1)'—iti ca nadīvākyam| yadvā, khananti bhūmiṃ vegena vahantyaḥ| athavā, 'khai dāne'| 'ghañarthe kavidhānam (3, 3, 58)'—ityasyopalakṣaṇārthatvāt kaḥ, ṭāp| 'khai sthairye hiṃsāyāśca (bhū0 pa0)'—iti vā| khāyanti sthirā bhavanti vṛtreṇa ruddhāḥ, hiṃsyante vā tena, khāḥ| "sarāyaskhāmupa sṛjā gṛṇānaḥ (ṛ0 saṃ0 4, 7, 8, 4)"—"śrudhyāma te varuṇa khāmṛtasya (ṛ0 saṃ0 2, 7, 6, 5)"—iti ca nigamau||
70.13.3
'ṣij vandhane' bhauvādikaḥ kryādikaḥ| 'śusicimīnāṃ dīrghaśca (u0 2, 24)'—iti rapratyayaḥ| sīyante badhyante āśu setvāditaḥ śilādibhiravatārā vā| 'saraṇāt sīraḥ'—iti sarvadhātoḥ 'kṛpśṛkaṭipaṭiśauṭibhya īran (u0 4, 26)'—iti bāhulakād bhavati ṭilopaśca| 'sīrāśabdo nadīvacanāntodāttaḥ, halavacana ādyudāttaḥ'—iti mādhavaḥ| "dravinatvaḥ pṛthivyāṃ sīrā adhi (ṛ0 saṃ0 8, 1, 8, 4)"—"sīrā indraḥ sravitave pṛthivyā (ṛ0 saṃ0 3, 6, 2, 3)"—iti ca nigamaḥ|| "sīrā yuñjanti kavayaḥ (ṛ0 saṃ0 8, 5, 18, 4)"—iti halavacanaḥ|| srotasi bhavāḥ| 'srotaso vibhāṣāḍḍyaḍḍyau (4, 4, 113)'—itiḍyapratyayaḥ| sroto'nusaraṇāddhi nadyo bhavanti| "navati srotyā nava sravantī (ṛ0 saṃ0 8, 5, 25, 3)"—iti nigamaḥ|| 'iṇa gatau (adā0 pa0)'| 'vījyājvaribhyo niḥ (u0 4, 48)'—iti bāhulakānipratyayaḥ| 'kudikārāt (4, 1, 45 vā0)'—iti ṅīp| yanti pabhyaḥ gamanasvabhāvā hi nadyaḥ gamyante vā prāṇibhiḥ| "ci yad varttanta panyaḥ (ṛ0 saṃ0 4, 3, 12, 2)"—iti nigamaḥ| enīśabdo nadīvacano'ntodāttaḥ anyatrādyudāttaḥ iti mādhavaḥ| "enī ta pate vṛhatī abhiśriyā (ṛ0 saṃ0 2, 2, 13, 6)"—ityasyodāharaṇam|| 'dhūñ kampane' bhauvādiḥ| bahulānuvṛtteḥ 'ghṛṇipṛśnipārṣṇicūrṇibhūrṇi (u0 4, 52)'—ityukternipratyayaḥ kica| dhunvanti kampayanti tīravṛkṣādīni, kampante vā svayaṃ gamanaśīlatvāt| "divedive dhunayo yantyartham (ṛ0 saṃ0 2, 7, 12, 2)"—iti nigamaḥ || (8) rujānāḥ| 'rujo bhaṅge' tudādiḥ parasmaipadī| vyatyayena śānac, atra ca prathamāsamānādhikaraṇe śānac bhavati, mugāgamastu na kriyate āgamānityatvena vyatyayena vā| rujanti kūlāni|
70.13.4
"saṃ rujānāḥ pipiṣa indraśatruḥ (ṛ0 saṃ0 1, 2, 37, 1)"—iti nigamaḥ || (6) vakṣaṇāḥ| 'vakṣa roṣe (bhū0 pa0)'| 'krudhamaṇḍārthebhyaśca —iti yuc| vakṣanti krudhyantīva hi tāḥ varṣāsamaye vegena gacchantyaḥ| citsvaraṃ bādhitvā vyatyayena pratyayasvaraḥ| yadvā, 'vaha prāpaṇe (bhū0 u0)'| asmād 'yuc bahulam (u0 2, 74)'— iti yuci mugāgamo bāhulakād bhavati| svayaṃ pravahanti hi tāḥ| 'vakṣatiḥ prāptikarmaṇaḥ syāt'—iti mādhavaḥ| yuc| prāpyante hi tāḥ prāṇibhiḥ prāpnuvanti vā samudraṃ nimnaṃ vā| "pra vakṣaṇā abhinat parvatānām (ṛ0 saṃ0 1, 2, 36, 1)"— "mahi jyotirnihitaṃ vakṣaṇāsu (ṛ0 saṃ0 3, 2, 3, 4)"—iti nigamau || (10) svādoarṇāḥ| 'svāda bhakṣaṇe (bhū0 ā0)'| kartaryarthayun (u0 4, 184) arṇaśabdo'kārānto'pi nirukta udakanāmasu (12)| svādaḥ, bhakṣyamāṇaḥ| bhakṣaṇena cātra bādhanaṃ lakṣyate, tena kūlaṃ bādhamāno'rṇo jalaṃ yāsāmiti svādoarṇaḥ, vegavajjalā ityarthaḥ| 'prakṛtyāntaḥ pādamavyapare (haiṃ, 1, 115)'| tathā ca mādhavaḥ—"dhanvarṇaso nadyaḥ svādo'rṇāḥ (ṛ0 saṃ0 4, 2, 26; 2)"—ityatra 'dhanvarṇasastadvajjalāḥ| svādo'rṇā jalānvitāḥ| svādo vegavajjalaṃ yāsāṃ tāḥ svādūdakāḥ bhakṣitakūlodakāḥ'—iti| "dhanvarṇasaḥ (ṛ0 saṃ0 4, 2, 26, 2)"—ityayaṃ nigamaḥ| arṇaśabdo viśeṣaṇam, anyo vā nigamo'nveṣaṇīyaḥ||
70.13.5
(11) rodhacakrāḥ| 'rudhir āvaraṇe (ru0 pa0)' 'bhāve (33, 18)' ghañ| 'ḍukṛñ karaṇe (tanā0 u0)' 'ghañarthe kavidhānam (3, 3, 58 vā0)'—iti kaḥ| 'kṛñādīnāṃ ke dve bhavataḥ'—iti dvitvam| cakram karaṇam, rodhaḥ, rodhasya nirodhasya cakraṃ karaṇaṃ kṛtirāsāṃ vidyate iti rodhacakrāḥ| nadyo vṛṣṭyā prāṇināṃ svaira-sañcaraṇanirodhakāriṇaḥ| yadvā, rodhaḥ tīraṃ, tasya karaṇaṃ nirmāṇa-māsāṃ vidyate tīratvayo hi nadyaḥ| sakāraralopaśchāndasaḥ| yadvā, rudheḥ karaṇe ghañi (3, 3, 16) rudhyate'nena jalapravāha iti rodhaḥ śabdaḥ karaṇaṃ nirmāṇamāsāṃ vidyate| "samudraṃ na sravato rodhacakrāḥ (ṛ0 saṃ0 2, 5, 13, 2)"—iti nigamaḥ| (12) haritaḥ| 'hṛñ haraṇe' bhvādiḥ (u0), 'hṛ prasahyakaraṇe' juhotyādiḥ| 'hasruruhiyupibhya itiḥ (u0 1, 64)'| haranti vṛkṣagulmādīni vegena, prasahya haranti vā| nigamo'nveṣaṇīyaḥ|| (13) saritaḥ| 'sṛ gatau (bhū0 pa0)'| pūrveṇa sūtreṇa (u0 1, 64) itipratyayaḥ| anya ityanena samānārthaḥ| "samyak sravanti sarito na dhenā (ṛ0 saṃ0 3, 8; 11, 1)"—"yo vāṃ sakumantasvaritaḥ piparti (ṛ0 saṃ0 5, 5, 17, 2)"—iti nigamī || (14) agruvaḥ| 'ahi gatau (bhū0 ā0)'| 'jatrūvādyaśca (ū0 4, 100)'—iti rupratyāyānteṣu nipātiteṣu draṣṭavyo'yaṃ śabdaḥ, nipātanādlopaḥ, 'tanvādīnāṃ chandasi bahulam (6, 4, 86 vā0)'—ityuvaṅ| gacchanti tāṃstān pradeśān| 'agruvo gamanāt nadyaḥ'—iti mādhavaḥ| "samagruvo samaneṣvañjan (ṛ0 saṃ0 5, 2, 1, 5)"—iti nigamaḥ ||
70.13.6
(15) nabhanvaḥ| 'raṇa tubha hiṃsāyām' bhūvādirātmanepado, divādiḥ kryādiśca parasmaipadī| 'dābhābhyāṃ nuḥ (ū0 3, 31)'—iti bāhulakāt nupratyaye nakāra upajanaḥ| nabhante, nabhyanti, nabhnanti iti nabhanvaḥ| 'jasādiṣu chandasi vā vacanaṃ prāṅ ṇau caṅyupadhāyāḥ'—iti vikalpitatvāt 'jasi ca (7, 3, 106)'—iti guṇābhāvaḥ| nadyo hi vādhikāḥ kūlādīnām| "prāgruvo nabhanvo 3 navakāḥ (ṛ0 saṃ0 3, 6, 2, 2)"—iti strīliṅgo nigamaḥ| "pra parvatasya nabhanūm̐racucyavuḥ (ṛ0 saṃ0 4, 3, 24, 7)"—iti pulliṅge| atra 'sindhavaḥ syunabhanvaḥ'—iti mādhavanirvacanānukramaṇī || (16) vabvaḥ| 'vaha prāpaṇe (bhū0 ū0)'| 'vaho dhaśca (ū0 1, 80)'—iti ūpratyayaḥ| vahanti uhyante vā bhūmyām| yadvā, samudrasya bhāryātvāt vabva ityucyate| saritpatirhi samudraḥ| nigamo'nvevaṇīyaḥ || hiraṇyaśabdo niruktaḥ (1| 'ruha vījajanmani (bhū0 pa0)'| 'hasaruhibhyo yuṣibhya itiḥ (u0 1, 64)'| rohantyābhirvījāni, tajjalena hi vījāni prarohanti| nigamo'nveṣaṇīya|| sampūrvāt 'sru gatau (bhū0 pa0)'—ityasmāt 'kip ca (3, 2, 76)'—iti kippratyayaḥ| saṅgatāḥ sasrutaḥ| samo'ntalopaśchāndasaḥ kṣudranadyo mahānadyaśca parasparaṃ saṅgatā bhavanti tataḥ sasruta ityucyante| sasrutaḥ saṅgatā iti mādhavaḥ| yadvā, sravateḥ sampadāditvāt (3, 3, 64 vā0) kvip| sravaṇaṃ srutajalapravāhaḥ srota ityarthaḥ, tayā saha varttante iti sasrutaḥ| 'sahasya saḥ sañjñāyām (3, 6, 78)'—iti saḥ, sasrutaḥ| 'sasrutaḥ srotasā yuktāḥ'—iti ca mādhavaḥ| "ṛtasya dhenā ayananta sasrutaḥ (ṛ0 saṃ0 2, 2, 8, 1)"—iti nigamaḥ||
70.13.7
'ṛṇa gatau' tanādiḥ (pa0)| 'pacādyac (3, 1, 134)' arṇanti gacchantyarṇāḥ| yadvā, arṇa ityakārāntamyudakanāmetyuktam| (151 pṛ0) arśa āditvādac (5, 2, 127)|| jalavatyo hi nadyaḥ| 'arterarṇāṃsyupagāḥ'—iti mādhavaḥ| tatra pakṣe 'dhāpṛvasyajyatibhyo naḥ (u0 3, 6)'—iti napratyayaḥ| yadvā, pacādyaci (3, 1, 134), artteḥ 'udake nuṭ ca (u0 4, 162)'—ityasuni vihito nuḍāgamo bāhulakād bhavati| "ṛṇorapo anavadyārṇāḥ (ṛ0 saṃ0 2, 4, 16, 2)"—iti nigamaḥ|| 'syandūprasravaṇe (bhū0 ā0)'| 'syandeḥ samprasāraṇaṃ ghaśca (u01,11)'—ityupratyayaḥ| syandante ityarthaḥ| "adho akṣāḥ sindhavaḥ srotyābhiḥ (ṛ0 saṃ0 3, 2, 13, 2)"—"yasya te sapta sindhavaḥ (ṛ0 saṃ0 6, 5, 7, 2)"—iti ca nigamau|| 'kula saṃstyāne (bhū0 pa0)'| kolanti saṃstyāyantyasmin śilādaya iti kulaṃ parvataḥ| kule pradhānabhūte parvate bhavāḥ kulyāḥ| 'bhave chandasi (4, 4, 110)'—itiyat| kuliśanirvacane 'kulaśātanaḥ (niru0 6, 17)'—meghasya parvatasya vā samucchritāḥ pradeśāḥ, kulāḥ, teṣāṃ ca śātanaḥ ityukteḥ| meghasya parvatasya vā samucchrite pradeśe kule bhavantīti kulyāḥ| kṣīrasvāmī tu 'kulāni parvatāni śyati paśucchedanena tanūkaroti, kuliśaḥ'—ityuktavān| yadvā, 'kulyā'lpā kṛtrimā sarit (ama0 1, 10, 34)'—ityatra kṣīrasvāmino vyākhyā—'kṛtrimā alpā ca kṣetrasekārthā kulyā'| kule sādhuḥ 'tatra sādhuḥ (4, 4, 68)'—iti yat| yadāhuḥ—'kulyādānaṃ jalaṃ vidyāt kulyo mānye vyavasthitaḥ| dāmpatyaṃ kulamityanye halaṃ vā kulamucyate'—iti| "syandantāṃ
70.13.8
kulyā vibhitāḥ purastāt (ṛ0 saṃ0 4, 4, 28, 3)"--"kulyā ivā''śata (ṛ0 saṃ0 3, 3, 6, 3)"--iti ca nigamau || (23) vardhyaḥ| 'vṛñ varaṇe (svā0 u0)'--'vṛṅ sambhaktau (kryā0 ā0)'| 'aca iḥ (u0 4, 135)'--iti ipratyayaḥ, 'kṛdikārāt (4, 1, 45 vā0)'--iti ṅīp| varaṇīyāḥ sambhajanīyā vā vardhyaḥ| nigamo'nveṣaṇīyaḥ || idaṃ nāma mādhavaḥ "ṛtāvardhyaḥ"--ityapaṭhat| 'ṛtamityudakanāma (niru0 2, 52)' "chandasīvanipau ca (5, 2, 122 vā0)" --iti matvarthīyo vanip, 'vano ra ca (4, 1, 7)'--iti ṅītrephau, 'anyeṣāmapi dṛśyate (6, 3, 137)'--iti dīrghaḥ, ṛtāvardhyaḥ| "ṛtāvarīrūpa muhūrttamevaiḥ (ṛ0 saṃ0 3, 2, 12, 5)"--iti nigamaḥ || atra skandasvāminā 'nadīnāma'--iti noktam, yuktaṃ gṛhṇantu sūrayaḥ|| (24) urvyaḥ| urṇuñ ācchādane (adā0 u0)'--ityasmādurṇotereva| urvya iti pṛthivīnāmasu vyākhyātam (1, 1, 10)| mahatyo nadyaḥ, chādayitryo vā bhūmeḥ svenodakena || etadādīnāmuttareṣāṃ nāmnāṃ nigamā anveṣaṇīyāḥ prāyeṇa || (25) irāvatyaḥ| 'iṇa gatau (adā0 pa0)'| 'ṛjendrāgravajraviśa (u0 2, 27)'--ityādinā rapratyayo guṇābhāvo nipātyate| irā vala, tadāsāmasti matup, matvaṃ, ṅīp || (26) pārvatyaḥ| parvataśabdo nirukto meghaparvatānāṃ nāmatvena (1, 10, 6)| 'tasyāpatyam (4, 1, 62)'--ityaṇ, ṅīp (4, 1, 15) ||
70.13.9
(27) sravantyaḥ| sru gatau (bhū0 pa0)| lṛṭ, śatṛto ṅīp| sarvadā gamanasvabhāvaḥ| "navatiṃ srotyā nava ca sravantīḥ (ṛ0 saṃ0 8, 5, 25, 3)"—iti nigamaḥ| atra srotyā iti viśeṣaṇam|| asya sthāne "raivatyaḥ"—iti keṣucit kośeṣu dṛśyate| tadā, 'rayiḥ'—ityudakanāma (12, 73)| rayirāsāmastīti manup, 'rayrermatau bahulam (6, 1, 34 vā0)'—iti saraprasāraṇam| "patiḥ sindhūnāmasi raivatīnām (ṛ0 saṃ0 8, 8, 38, 1)"—iti nigamaḥ| sindhuśabdo viśeṣaṇam| (28) ūrjasvatyaḥ| 'ūrjja balaprāṇanayoḥ' curādiḥ (pa0)| asun (u0 4, 184)| ūrjayatītyūrjo balaṃ tena tadvatyaḥ| 'asmāyāmedhāsrajo viniḥ (5, 2, 121)'—'bahulañchandasi (5, 2, 122)'—ityukermatup, 'tau matvarthe (1, 4, 16)'—iti bhasañjñā| balavatyo hi nadyaḥ yataḥ svavegena sthirānapi vṛkṣādīn haranti| 'ojasā vā etā vahantīrivohatīriva ākūlantīriva dhāvantīriva'—iti śrutiḥ| (29) payasvatyaḥ| 'pā pāne (bhū0 pa0)'| nivaterī cākhun (6, 4, 66| u0 4, 184)| pīyata iti payaḥ| pyāyatervā (bhū0 ā0) asuni bāhulakāt, 'pyāyaḥ pī (6, 1, 28)'—iti niṣṭhāyāṃ trihitaḥ pobhāvo bhavati| varddhate'nena pītena prāṇina iti payaḥ| udakaṃ tadvatyaḥ||
70.13.10
(30) sarasvatyaḥ| sara ityudakanāmni niruktam (12, 38), tadvatyaḥ sarasvatyaḥ|| (31) tarasvatyaḥ| tṛ plavanataraṇayoḥ (bhū0 pa0)'| amun (u0 4, 184)| tarantyanenāpadamiti taro balaṃ, tadvatyaḥ || (32) harasvatyaḥ| 'hṛñ haraṇe (bhū0 u0)'| amun (u0 4, 184)| 'udakaṃ hara ucyate'—iti niruktam (4, 10)' taddhi bahavo haranti, sarvaṃ hiyate vā prāṇibhirupabhogāya, tadvatyaḥ || (33) rodhasvatyaḥ| rodhasā tīreṇa, tadvatyaḥ| 'citrā rodha-svatīranu (ṛ0 saṃ0 1, 3, 17, 1)' iti nigamaḥ || (34) bhāsvatyaḥ| 'bhā dīptau (adā0 pa0)'| amun (u0 4, 184)| bhā dīptiḥ, tadvatyaḥ, dīptimatyo hi nadyaḥ || (35) ajirāḥ| 'aja gatikṣepaṇayoḥ (bhū0 pa0)'| 'aji-raśiśiraśithilasthirasphirasthavirakhadirāḥ (u0 1, 53)'—iti kiracpratyayo vībhāvābhāvaśca nipātyate| ajanti gacchanti kṣipyante prerdhyante āśu nāva iti| yadvā, 'ajiram'—iti kṣipranāma (nigha0 2, 15), ajirāḥ śīghragāḥ || (36) mātaraḥ| 'māṅ māne (adā0 ā0)'| tṛntṛcau, 'śaṃsikṣadādibhyaḥ sañjñāyāṃ tṛntṛcau (u0 2, 80)'—iti vacanāt| 'na ṣaṭsvasṛādibhyaḥ (4, 1, 10)'—iti ṅīp-pratiṣedhaḥ| nirmīyate prajāpatinā, mānti āśu āpa iti vā, mātṛvallokasya rakṣikā iti vā, nadīmātṛka iti hi deśasya vyapadeśaḥ| 'jajñānaṃ saptamātaraḥ (ṛ0 saṃ0 7, 5, 4, 4)'—'dvitīyamā saptaśicācu mātṛṣu (ṛ0 saṃ0 2, 2, 8, 2)'—iti ca nigamau ||
70.13.11
(37) nadyaḥ| 'nada avyakte śabde (bhū0 pa0)'| pacādyac (3, 1, 134)| tatra ca 'nadat'—iti ṭidayaṃ paṭhyate (4, 1, 15 bhā0), tato ṅīp| nadanti nadyaḥ| "so arṇavo na nadyaḥ svandriyaḥ (ṛ0 saṃ0 1, 4, 16, 2)"—"pratīpaṃ śāpaṃ nadyo vahanti (ṛ0 saṃ0 7, 7, 20, 4)"—iti ca nigamau ||
Linked texts (1)
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit