Taittiriyabrahmana 2.7
Taittirīyabrāhmaṇa 2.7
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.7.1 — 4 parts
- 2.7.2 — 2 parts
- 2.7.3 — 3 parts
- 2.7.4 — 1 part
- 2.7.5 — 2 parts
- 2.7.6 — 3 parts
- 2.7.7 — 7 parts
- 2.7.8 — 2 parts
- 2.7.9 — 5 parts
- 2.7.10 — 2 parts
- 2.7.11 — 3 parts
- 2.7.12 — 6 parts
- 2.7.13 — 5 parts
- 2.7.14 — 3 parts
- 2.7.15 — 6 parts
- 2.7.16 — 4 parts
- 2.7.17 — 3 parts
- 2.7.18 — 5 parts
2.7.1.1
trivṛ́t stómo bhavati /
brahmavarcasáṃ vái trívṛt /
brahmavarcasám evá_avarundhe //
agniṣṭomáḥ sómo bhavati /
brahmavarcasáṃ vā́ agniṣṭomáḥ /
brahmavarcasám evá_avarundhe //
rathaṃtáram̐ sā́ma bhavati /
brahmavarcasáṃ vái rathaṃtarám /
brahmavarcasám evá_avarundhe //
parisrajī́ hótā bhavati //
2.7.1.2
aruṇó mirmirás tríśukraḥ /
etád vái brahmavarcasásya rūpám /
rūpéṇa_evá brahmavarcasám ávarundhe //
bṛ́haspátir akāmayata devā́nāṃ purodhā́ṃ gaccheyam íti /
sá etáṃ bṛhaspatisavám apaśyat /
tám ā́harat /
téna_ayajata /
táto vái sá devā́nāṃ purodhā́m agacchat /
yáḥ purodhā́kāmaḥ syā́t /
sá bṛhaspatisavéna yajeta //
2.7.1.3
purodhā́m evá gacchati //
tásya prātaḥsavané sannéṣu nārāśam̐séṣu /
ekā́daśa dákṣiṇā nīyante /
ékādaśa mā́dhyaṃdine sávane sannéṣu nārāśam̐séṣu /
ékādaśa tṛ́tīyasavané sannéṣu nārāśam̐séṣu /
tráyastrim̐śat sáṃpadyante /
tráyastrim̐śad vái devátāḥ /
devátā evá_avarundhe //
áśvaś catustrim̐śáḥ /
prājāpatyó vā́ áśvaḥ //
2.7.1.4
prajā́patiś catustrim̐śó devátānāṃ /
yā́vatīr evá devátāḥ /
tā́ evá_avarundhe //
kṛṣṇājinè 'bhíṣiñcati /
bráhmaṇo vā́ etád rūpám /
yát kṛṣṇājinám /
brahmavarcaséna_eváinam̐ sámardhayati //
ā́jyena_abhíṣiñcati /
téjo vā́ ā́jyam /
téja evá_asmin dadhāti //
2.7.2.1
yád āgneyó bhávati /
agnímukhā hy ṛ́ddhiḥ //
átha yát pauṣṇáḥ /
púṣṭir vái pūṣā́ /
púṣṭir váiśyasya /
púṣṭim evá_avarundhe //
prasavā́ya sāvitráḥ //
átha yát tvāṣṭráḥ /
tváṣṭā hí rūpā́ṇi vikaróti //
nirvaruṇatvā́ya vāruṇáḥ //
2.7.2.2
átho yà evá káś ca sántsūyáte /
sá hí vāruṇáḥ //
átha yád vaiśvadeváḥ /
váiśvadevó hí váiśyaḥ //
átha yán mārutáḥ /
mārutó hí váiśyaḥ //
saptá_etā́ni havī́m̐ṣi bhavanti /
saptágaṇā vái marútaḥ /
pṛ́śniḥ paṣṭhauhī́ mārutyā́_ālabhyate /
víḍ vái marútaḥ /
víśa eváitán madhyatò 'bhíṣicyate /
tásmād vā́ eṣá viśáḥ priyáḥ /
viśó hí madhyatò 'bhiṣicyáte //
ṛṣabhacarmé 'dhyabhíṣiñcati /
sá hí prajanayitā́ //
dadhnā́_abhíṣiñcati /
ū́rg vā́ annā́dyaṃ dádhi /
ūrjā́_eváinam annā́dyena sámardhayati //
2.7.3.1
yád āgneyó bhávati /
āgneyó vái brāhmaṇáḥ //
átha yát saumyáḥ /
saumyó hí brāhmaṇáḥ //
prasavā́ya_evá sāvitráḥ //
átha yád bārhaspatyáḥ /
etád vái brāhmaṇásya vākpatī́yam //
átha yád agnīṣomī́yaḥ /
āgneyó vái brāhmaṇáḥ /
táu yadā́ saṃgácchete //
2.7.3.2
átha vīryā̀vattaro bhavati //
átha yát sārasvatáḥ /
etád dhí pratyákṣaṃ brāhmaṇásya vākpatī́yam //
nirvaruṇatvā́ya_evá vāruṇáḥ /
átho yá evá káś ca sántsūyáte /
sá hí vāruṇáḥ //
átha yád dyāvāpṛthivyàḥ /
índro vṛtrā́ya vájram údayacchat /
táṃ dyā́vāpṛthivī́ ná_ánvamanyetām /
tám eténaivá bhāgadhéyena_ánvamanyetām //
2.7.3.3
vájrasya vā́ eṣò 'numānā́ya /
ánumatavajraḥ sūyātā íti //
aṣṭā́v etā́ni havī́m̐ṣi bhavanti /
aṣṭa_ákṣarā gāyatrī́ /
gāyatrī́ brahmavarcasám /
gāyatriyā́_evá brahmavarcasám ávarundhe //
híraṇyena ghṛtám útpunāti /
téjasa evá rucé //
kṛṣṇājinè 'bhíṣiñcati /
bráhmaṇo vā́ etád ṛksāmáyo rūpám /
yát kṛṣṇājinám /
bráhmann eváinam ṛksāmáyor ádhy abhíṣiñcati //
ghṛténa_abhíṣiñcati /
táthā vīryā́vattaro bhavati //
2.7.4.1
ná vái sómena somasya savò 'sti /
ható hy èṣáḥ /
abhíṣuto hy èṣáḥ /
ná hí hatáḥ sūyáte /
saumī́m̐ sūtávaśām ā́labhate /
sómo vái retodhā́ḥ /
réta evá tád dadhāti //
saumyā́_ṛcā́_abhíṣiñcati /
retodhā́ hy èṣā́ /
rétaḥ sómaḥ /
réta evā́smin dadhāti //
yát kíṃ ca rājasū́yam ṛté sómam /
tát sárvaṃ bhavati //
áṣāḍhaṃ yutsú pṛ́tanāsu páprim /
suvarṣā́m apsvā́ṃ vṛjánasya gopā́m /
bhareṣujā́m̐ súkṣitíṃ suśrávasam /
jáyantaṃ tvā́m ánu madema soma //
2.7.5.1
yó vái sómena sūyáte /
sá devasaváḥ /
yáḥ paśúnā sūyáte /
sá devasaváḥ /
yá íṣṭyā sūyáte /
sá manuṣyasaváḥ /
etáṃ vái pṛ́thaye devā́ḥ prā́yacchan /
táto vái só 'py āraṇyā́nāṃ paśūnā́m asūyata /
yā́vatīḥ kíyatīś ca prajā́ vā́caṃ vádanti /
tā́sām̐ sárvāsām̐ sūyate //
2.7.5.2
yá eténa yájate /
yá u cainam eváṃ véda //
nārāśam̐syā́_ṛcā́_abhíṣiñcati /
manuṣyā̀ vái nárāśám̐saḥ /
nihnútya vā́vá_etát /
átha_abhíṣiñcati //
yát kíṃ ca rājasū́yam anuttaravedī́kam /
tát sárvaṃ bhavati //
yé me pañcāśátaṃ dadúḥ /
áśvānām̐ sadhástutiḥ /
dyumád agne máhi śrávaḥ /
bṛhát kṛdhi maghónām /
nṛvád amṛta nṛṇā́m //
2.7.6.1
eṣá gosaváḥ /
ṣaṭtrim̐śá ukthyò bṛhátsāmā /
pávamāne kaṇvarathaṃtaráṃ bhavati //
yó vái vājapéyaḥ /
sá samrāṭtsaváḥ /
yó rājasū́yaḥ /
sá varuṇasaváḥ /
prajā́patiḥ svā́rājyaṃ parameṣṭhī́ /
svā́rājyaṃ gáur evá //
gáur iva bhavati //
2.7.6.2
yá eténa yájate /
yá u cainam eváṃ véda //
ubhé bṛhadrathaṃtaré bhavataḥ /
tád dhí svā́rājyam //
ayútaṃ dákṣiṇāḥ /
tád dhí svā́rājyam //
pratidhúṣā_abhíṣiñcati /
tád dhí svā́rājyam //
ánuddhate védyai dakṣiṇatá āhavanī́yasya bṛhatástotráṃ praty abhíṣiñcati /
iyáṃ vā́vá rathaṃtarám //
2.7.6.3
asáu bṛhát /
anáyor eváinam ánantarhitam abhíṣiñcati //
paśustomó vā́ eṣáḥ /
téna gosaváḥ /
ṣaṭtrim̐śáḥ sarváḥ //
reváj jātáḥ sáhasā vṛddháḥ /
kṣatrā́ṇāṃ kṣatrabhṛ́ttamo vayodhā́ḥ /
mahā́n mahitvé tastabhānáḥ /
kṣatré rāṣṭré ca jāgṛhi /
prajā́pates tvā parameṣṭhínaḥ svā́rājyenā_abhíṣiñcāmi_íty āha /
svā́rājyam eváinaṃ gamayati //
2.7.7.1
sim̐hé vyāghrá utá yā́ pṛ́dākau /
tvíṣir agnáu brāhmaṇé sū́rye yā́ /
índraṃ yā́ devī́ subhágā jajā́na /
sā́ na ā́gan várcasā saṃvidānā́ //
yā́ rājanyè dundubhā́v ā́yatāyām /
áśvasya krandye púruṣasya māyáu /
índraṃ yā́ devī́ subhágā jajā́na /
sā́ na ā́gan várcasā saṃvidānā́ //
yā́ hastíni dvipíni yā́ híraṇye /
tvíṣir áśveṣu púruṣeṣu góṣu //
2.7.7.2
índraṃ yā́ devī́ subhágā jajā́na /
sā́ na ā́gan várcasā saṃvidānā́ //
ráthe akṣéṣu vṛṣabhásya vā́je /
vā́te parjánye váruṇasya śuṣme /
índraṃ yā́ devī́ subhágā jajā́na /
sā́ na ā́gan várcasā saṃvidānā́ //
rā́ḍ asi virā́ḍ asi /
samrā́ḍ asi svarā́ḍ asi //
índrāya tvā téjasvate téjasvantam̐ śrīṇāmi /
índrāya tvā_ójasvata ójasavantam̐ śrīṇāmi //
2.7.7.3
índrāya tvā páyasvate páyasvantam̐ śrīṇāmi /
índrāya tvā_ā́yuṣmata ā́yuṣmantam̐ śrīṇāmi //
téjo 'si /
tát te práyacchāmi /
téjasvad astu me múkham /
téjasvat_śíro astu me /
téjasvān viśvátaḥ pratyáṅ /
téjasā sáṃpipṛgdhi mā //
ójo 'si /
tát te práyacchāmi //
2.7.7.4
ójasvad astu me múkham /
ójasvat_śíro astu me /
ójasvān viśvátaḥ pratyáṅ /
ójasā sáṃpipṛgdhi mā //
páyo 'si /
tát te práyacchāmi /
páyasvad astu me múkham /
páyasvat_śíro astu me /
páyasvān viśvátaḥ pratyáṅ /
páyasā sáṃpipṛgdhi mā //
2.7.7.5
ā́yur asi /
tát te práyacchāmi /
ā́yuṣmad astu me múkham /
ā́yuṣmat_śíro astu me ā́yuṣmān viśvátaḥ pratyáṅ /
ā́yuṣā sáṃpipṛgdhi mā //
imám agna ā́yuṣe várcase kṛdhi /
priyám̐ réto varuṇa soma rājan /
mātā́_iva_asmā adite śárma yaccha /
víśve devā járadaṣṭir yáthā́ sat //
2.7.7.6
ā́yur asi viśvā́yur asi /
sarvā́yur asi sárvam ā́yur asi //
yáto vā́to mánojavāḥ /
yátaḥ kṣáranti síndhavaḥ /
tā́sāṃ tvā sárvāsām̐ rucā /
abhíṣiñcāmi várcasā //
samudrá iva_asi gahmánā /
sóma iva_asy ádābhyaḥ /
agnír iva viśvátaḥ pratyáṅ /
sū́rya iva jyótiṣā vibhū́ḥ //
2.7.7.7
apā́ṃ yó drávaṇe rásaḥ /
tám ahám asmā́ āmuṣyāyaṇā́ya /
téjase brahmavarcasā́ya gṛhṇāmi /
apā́ṃ yá ūrmáu rásaḥ /
tám ahám asmā́ āmuṣyāyaṇā́ya /
ójase vīryā̀ya gṛhṇāmi /
apā́ṃ yó madhyató rásaḥ /
tám ahám asmā́ āmuṣyāyaṇā́ya /
púṣṭyai prajánanāya gṛhṇāmi /
apā́ṃ yó yajñíyo rásaḥ /
tám ahám asmā́ āmuṣyāyaṇā́ya /
ā́yuṣe dīrghāyutvā́ya gṛhṇāmi //
2.7.8.1
abhípréhi vīráyasva /
ugráś céttā sapatnahā́ /
ā́tiṣṭha mitravárdhanaḥ /
túbhyaṃ devā́ ádhibruvan //
aṅkáu nyaṅkā́v abhíta ā́tiṣṭha vṛtrahan rátham /
ātíṣṭhantaṃ pári víśve abhūṣan /
śríyaṃ vásānaś carati svárocāḥ /
mahát tád asyá_asurasya nā́ma /
ā́ viśvárūpo amṛ́tāni tasthau //
ánu tvā_índro madatv ánu bṛ́haspátiḥ /
2.7.8.2
ánu sómo ánv agnír āvīt /
ánu tvā víśve devā́ avantu /
ánu saptá rā́jāno yá uta_abhíṣiktāḥ //
ánu tvā mitrā́varuṇāv ihá_avatam /
ánu dyā́vāpṛthivī́ viśváśaṃbhū /
sū́ryo áhobhir ánu tvā_avatu /
candrámā nákṣatrair ánu tvā_avatu //
dyáuś ca tvā pṛthivī́ ca prácetasā /
śukró bṛhád dákṣinā tvā pipartu /
ánu svadhā́ cikitām̐ sómo agníḥ /
ā́_ayáṃ pṛṇaktu rájasī upástham //
2.7.9.1
prajā́patiḥ prajā́ asṛjata /
tā́ asmāt sṛṣṭā́ḥ párācīr āyan /
sá etáṃ prajā́patir odanám apaśyat /
só 'nnaṃ bhūtò 'tiṣṭhat /
tā́ anyátra_annā́dyam ávittvā /
prajā́patiṃ prajā́ upā́vartanta /
ánnam eváinaṃ bhūtáṃ paśyantīḥ prajā́ upā́vartante /
yá eténa yájate /
yá u cainam eváṃ véda /
sárvāṇy ánnāni bhavanti //
2.7.9.2
sárve púruṣāḥ /
sárvāṇy evá_annāny ávarundhe /
sárvān púruṣān //
rā́ḍ asi virā́ḍ asi_íty āha /
svā́rājyam eváinaṃ gamayati //
yád dhíraṇyaṃ dádāti /
téjas téna_ávarundhe /
yát tisṛdhanvám /
vīryàṃ téna /
yád áṣṭrām //
2.7.9.3
púṣṭiṃ téna /
yát kamaṇḍálum /
ā́yuṣṭéna //
yád dhíraṇyam ābadhnā́ti /
jyótir vái híraṇyam /
jyótir evā́smin dadhāti /
átho téjo vái híraṇyam /
téja evá_ātmán dhatte //
yád odanáṃ prāśnā́ti /
etád evá sárvam avarúdhya //
2.7.9.4
tád asminn ekadhā́_adhāt //
rohiṇyā́ṃ kāryàḥ /
yád brāhmaṇá evá rohiṇī́ /
tásmād evá /
átho várṣma_eváinam̐ samānā́nāṃ karoti //
udyatā́ sū́ryeṇa kāryàḥ /
udyántaṃ vā́ etám̐ sárvāḥ prajā́ḥ prátinandanti //
didṛkṣéṇyo darśanī́yo bhavati /
yá eváṃ véda //
brahmavādíno vadanti //
2.7.9.5
avétyo 'vabhṛthā́3 nā́3 íti /
yád darbhapuñjīláiḥ paváyati /
tát svid evá_avaiti /
tán ná_avaiti //
tribhíḥ pavayati /
tráya imé lokā́ḥ /
ebhír eváinaṃ lokáiḥ pavayati /
átho apā́ṃ vā́ etát téjo várcaḥ /
yád darbhā́ḥ /
yád darbhapuñjīláiḥ paváyati /
apā́m eváinaṃ téjasā várcasā_abhíṣiñcati //
2.7.10.1
prajā́patir akāmayata bahór bhū́yānt syām íti /
sá etáṃ pañcaśāradī́yam apaśyat /
tám ā́harat /
téna_ayajata /
táto vái sá bahór bhū́yān abhavat /
yáḥ kāmáyeta bahór bhū́yānt syām íti /
sá pañcaśāradī́yena yajeta /
bahór evá bhū́yān bhavati //
marutstomó vā́ eṣáḥ /
marúto hí devā́nāṃ bhū́yiṣṭhāḥ //
2.7.10.2
bahúr bhavati /
yá eténa yájate /
yá u ca_enameváṃ véda //
pañcaśāradī́yo bhavati /
páñca vā́ ṛtávaḥ saṃvatsaráḥ /
ṛtúṣv evá saṃvatsaré prátitiṣṭhati /
átho páñca.akṣarā paṅktíḥ /
pā́ṅkto yajñáḥ /
yajñam evá_avarundhe //
saptadaśám̐ stómā ná_atiyanti /
saptadaśáḥ prajā́patiḥ /
prajā́pater ā́ptyai //
2.7.11.1
agástyo marúdbhya ukṣṇáḥ práukṣat /
tā́n índra ā́datta /
tá enaṃ vájram udyátya_abhyā̀yanta /
tā́n agástyaś caivá_índraśca kayāśubhī́yena_aśamayatām /
tā́ṇ_śāntā́n úpāhvayata /
yát kayāśubhī́yaṃ bhávati śā́ntyai /
tásmād etá aindrā mārutā́ ukṣā́ṇaḥ savanī́yā bhavanti /
tráyaḥ prathamé 'hann ā́labhyante /
eváṃ dvitī́ye /
eváṃ tṛtī́ye //
2.7.11.2
eváṃ caturthé /
páñca_uttamé 'hann ā́labhyante /
várṣiṣṭham iva hy ètád áhaḥ /
várṣiṣṭhaḥ samānā́nāṃ bhavati /
yá eténa yájate /
yá u cainam eváṃ véda //
svā́rājyaṃ vā́ eṣá yajñáḥ /
eténa vā́ ékayā́vā kāndamáḥ svā́rājyam agacchat /
svā́rājyaṃ gacchati /
yá eténa yájate //
2.7.11.3
yá u cainam eváṃ véda //
mārutó vā́ eṣá stómaḥ /
eténa vái marúto devā́nāṃ bhū́yiṣṭhā abhavan /
bhū́yiṣṭhaḥ samānā́nāṃ bhavati /
yá eténa yájate /
yá u cainam eváṃ véda //
pañcaśāradī́yo vā́ eṣá yajñáḥ /
ā́ pañcamā́t púruṣād ánnam atti /
yá eténa yájate /
yá u cainam eváṃ véda //
saptadaśám̐ stómā ná_atiyanti /
saptadaśáḥ prajā́patiḥ /
prajā́pater evá ná_eti //
2.7.12.1
asya_ájarāso damā́ marítrāḥ /
arcáddhūmāso agnáyaḥ pāvakā́ḥ /
śvicīcáyaḥ śvātrā́so bhuraṇyávaḥ /
vanarṣádo vāyávo ná sómāḥ //
yájā no mitrā́váruṇā /
yájā devā́m̐ ṛtáṃ bṛhát /
ágne yákṣi sváṃ dámam //
áśvinā píbatam̐ sutám /
dī́dyagnī śucivratā /
ṛtúnā yajñavāhasā //
2.7.12.2
dvé vírūpe carataḥ svárthe /
anyá_anyā vatsám úpadhāpayete /
hárir anyásyāṃ bhávati svadhā́vān /
śukró anyásyāṃ dadṛśe suvárcāḥ //
pūrvāparáṃ carato māyáyā_etáu /
śíśū krī́ḍantau páriyāto adhvarám /
víśvāny anyó bhúvanā_abhicáṣṭe /
ṛtū́n anyó vidádhaj jāyate púnaḥ //
trī́ṇi śatā́ trī́_ sahásrāṇy agním /
trim̐śát_ ca devā́ náva ca_asaparyan //
2.7.12.3
áukṣan ghṛtáir ā́stṛṇan barhír asmai /
ā́d íd dhótāraṃ nyàṣādayanta //
agnínā_agníḥ sámidhyate /
kavír gṛhápatir yúvā /
havyavā́ḍ juhvā̀syaḥ //
agnír devā́nāṃ jaṭháram /
pūtádakṣaḥ kavíkratuḥ /
devó devébhir ā́gamat //
agniśríyo marúto viśvákṛṣṭayaḥ /
ā́ tveṣám ugrám áva īmahe vayám //
2.7.12.4
té svāmíno rudríyā varṣánirṇijaḥ /
sim̐hā́ ná heṣákratavaḥ sudā́navaḥ //
yád uttamé maruto madhyamé vā /
yád vā_avamé subhagāso divíṣṭha /
táto no rudrā utá vā_anvásya /
ágne vittā́d dhavíṣo yád yájāmaḥ //
ī́ḍe agním̐ svávasaṃ námobhiḥ /
ihá prasaptó vícayat kṛtáṃ naḥ /
ráthair iva prábhare vājapádbhiḥ /
pradakṣiṇín marútām̐ stómam ṛdhyām //
2.7.12.5
śrudhí śrutkarṇa váhnibhiḥ /
deváir agne sayā́vabhiḥ /
ā́sīdantu barhíṣi /
mitró váruṇo aryamā́ /
prātaryā́vāṇo adhvarám //
víśveṣām áditir yajñíyānām /
víśveṣām átithir mā́nuṣāṇām /
agnír devā́nām áva āvṛṇānáḥ /
sumṛḍīkó bhavatu viśvávedāḥ //
tvé agne sumatíṃ bhíkṣamānāḥ //
2.7.12.6
diví śrávo dadhire yajñíyāsaḥ /
náktā ca cakrúr uṣásā vírūpe /
kṛṣṇáṃ ca várṇam aruṇáṃ ca sáṃdhuḥ //
tvā́m agna ādityā́sa āsyàm /
tvā́ṃ jihvā́m̐ śúcayaś cakrire kave /
tvā́m̐ rātiṣā́co adhvaréṣu saścire /
tvé devā́ havír adanty ā́hutam //
ní tvā yajñásya sā́dhanam /
ágne hótāram ṛtvíjam /
vanuṣvád deva dhīmahi prácetasam /
jīráṃ dūtám ámartyam //
2.7.13.1
tíṣṭhā hárī rátha ā́ yujyámānā yāhí /
vāyúr ná niyúto no áccha /
píbāsy ándho abhísṛṣṭo asme /
índra svā́hā rarimā́ te mádāya //
kásya vṛ́ṣā suté sácā /
niyútvān vṛṣabhó raṇat /
vṛtrahā́ sómapītaye //
índraṃ vayáṃ mahādhané /
índram árbhe havāmahe /
yújaṃ vṛtréṣu vajríṇam //
2.7.13.2
dvitā́ yó vṛtrahántamaḥ /
vidá índraḥ śatákratuḥ /
úpa no háribhiḥ sutám //
sá sū́ra ā́ janáyañ jyótir índram /
ayā́ dhiyā́ taráṇir ádribarhāḥ /
ṛténa śuṣmī́n ávamāno arkáiḥ /
vyùsrídho asró ádrir bibheda //
utá tyád āśváśviyam /
yád indra nā́huṣīṣv ā́ /
ágre vikṣú prátīdayat //
2.7.13.3
bháreṣv índram̐ suhávam̐ havāmahe /
am̐homúcam̐ sukṛ́taṃ dáivyaṃ jánam /
agníṃ mitráṃ váruṇam̐ sātáye bhágam /
dyā́vāpṛthivī́ marútaḥ svastaye //
mahí kṣétraṃ purúś candráṃ vívidvā́n /
ā́dít sákhibhyaś ca rátham̐ sámairat /
índro nṛ́bhir ajanad dī́dyānaḥ sākám /
sū́ryam uṣásaṃ gātúm agním //
urúṃ no lokám ánuneṣi vidvā́n /
súvarvaj jyótir ábhayam̐ svastí //
2.7.13.4
ṛṣvā́ ta indra sthávirasya bāhū́ /
úpastheyāma śaraṇā́ bṛhántā //
ā́ no víśvābhir ūtíbhiḥ sajóṣāḥ /
bráhma juṣāṇó haryaśva yāhi /
várīvṛjat sthávirebhiḥ suśipra /
asmé dádhad vṛ́ṣaṇam̐ śúṣmam indra //
índrāya gā́va āśíram /
duduhré vajríṇe mádhu /
yát sīm upahvaré 'vidát //
tā́s te vajrin dhenávo jojayur naḥ //
2.7.13.5
gábhastayo niyúto viśvávārāḥ /
áhar_ahar bhū́ya íj jóguvānāḥ /
pūrṇā́ indra kṣumáto bhójanasya //
imā́ṃ te dhíyaṃ prábhare mahó mahī́m /
asyá stotré dhiṣáṇā yát ta ānajé /
tám utsavé ca prasavé ca sāsahím /
índraṃ devā́saḥ śávasā madann ánu //
2.7.14.1
prajā́patiḥ paśū́n asṛjata /
tè 'smāt sṛṣṭā́ḥ párāñca āyan /
tā́n agniṣṭoména ná_āpnot /
tā́n ukthyèna ná_āpnot /
tā́n ṣoḍaśínā ná_āpnot /
tā́n rā́triyā ná_āpnot /
tā́nt saṃdhínā ná_āpnot /
sò 'gním abravīt /
imā́n ma īpsa_íti /
tā́n agnís trivṛ́tā stómena ná_āpnot //
2.7.14.2
sá índram abravīt /
imā́n ma īpsa_íti /
tā́n índraḥ pañcadaśéna stómena ná_āpnot /
sá víśvān devā́n abravīt /
imā́n ma īpsata_íti /
tā́n víśve devā́ḥ saptadaśéna stómena ná_āpnuvan /
sá víṣṇum abravīt /
imā́n ma īpsa_íti /
tā́n víṣṇur ekavim̐śéna stómena_āpnot /
vāravantī́yena_avārayata //
2.7.14.3
idáṃ víṣṇur vícakrama íti vyàkramata //
yásmāt paśávaḥ prá prá_iva bhrám̐śeran /
sá eténa yajeta //
yád ā́pnot /
tád aptóryā́masya_āptoryāmatvám /
eténa vái devā́ jáitvāni jitvā́ /
yáṃ kā́mam ákāmayanta tám āpnuvan /
yáṃ kā́maṃ kāmáyate /
tám eténa_āpnoti //
2.7.15.1
vyāghrò 'yám agnáu carati práviṣṭaḥ /
ṛ́ṣīṇāṃ putró abhiśastipā́ ayám /
namaskāréṇa /
námasā te juhomi /
mā́ devā́nāṃ mithuyā́ karma bhāgám //
sā́vīrhí deva prasavā́ya pitre /
varṣmā́ṇam asmai varimā́ṇam asmai /
átha_asmábhyam̐ savitaḥ sarvátātā /
divé díva ā́suvā bhū́ripaśváḥ //
bhūtó bhutéṣu carati práviṣṭaḥ /
sá bhūtā́nām ádhipatir babhūva //
2.7.15.2
tásya mṛtyáu carati rājasū́yam /
sá rā́jā rājyám anumanyatām idám //
yébhiś śílpaiḥ paprathānā́m ádṛm̐hat /
yébhir dyā́m abhyápim̐śat prajā́patiḥ /
yébhir vā́caṃ viśvárūpām̐ samávyayat /
téna_imám agna ihá várcasā sámaṅgdhi //
yébhir ādityás tápati práketúbhiḥ /
yébhiḥ sū́ryo dadṛśé citrábhānuḥ /
yébhir vā́caṃ puṣkalébhir ávyayat /
téna_imám agna ihá várcasā sámaṅgdhi //
2.7.15.3
ā́_ayáṃ bhātu śávasā páñca kṛṣṭī́ḥ /
índra iva jyeṣṭhó bhavatu prajā́vān /
asmā́ astu puṣkaláṃ citrábhānu /
ā́_ayáṃ pṛṇaktu rájasī upástham //
yát te śílpaṃ kaśyapa rocanā́vat /
indriyā́vat puṣkaláṃ citrábhānu /
yásmint sū́ryā árpitāḥ saptá sākám /
tásmin rā́jānam ádhivíśraya_imám //
dyáur asi pṛthivy àsi //
vyāghró váiyāghré 'dhi //
2.7.15.4
víśrayasva díśo mahī́ḥ /
víśas tvā sárvā vāñchantu /
mā́ tvád rāṣṭrám ádhibhraśat //
yā́ divyā́ ā́paḥ páyasā saṃbabhūvúḥ /
yā́ antárikṣa utá pā́rthivīr yā́ḥ /
tā́sāṃ tvā sárvāsām̐ rucā́ /
abhíṣiñcāmi várcasā /
abhí tvā várcasā sicaṃ divyéna /
páyasā sahá /
yáthā_āsā rāṣṭravárdhanaḥ //
2.7.15.5
táthā tvā savitā́ karat /
índraṃ víśvā avīvṛdhan /
samudrávyacasaṃ gíraḥ /
rathī́tamam̐ rathīnā́m /
vā́jānām̐ sátpatiṃ pátim /
vásavas tvā purástād abhíṣiñcantu gāyatréṇa chándasā /
rudrā́s tvā dakṣiṇatò 'bhíṣiñcantu tráiṣṭubhena chándasā /
ādityā́s tvā paścā́d abhíṣiñcantu jā́gatena chándasā /
víśve tvā devā́ uttaratò 'bhíṣiñcantv ā́nuṣṭubhena chándasā /
bṛ́haspátis tvā_upáriṣṭād abhíṣiñcatu pā́ṅktena chándasā //
2.7.15.6
aruṇáṃ tvā vṛ́kam ugráṃ khajaṃkarám /
rócamānaṃ marútām ágre arcíṣaḥ /
sū́ryavantaṃ maghávānaṃ viṣāsahím /
índram ukthyéṣu nāmahū́tamam̐ huvema //
prá bāhávā sisṛtaṃ jīváse naḥ /
ā́ no gávyūtim ukṣataṃ ghṛténa /
ā́ no jáne śravayataṃ yuvānā /
śrutáṃ me mitrāvaruṇā havemā́ //
índrasya te vīryakṛ́taḥ /
bāhū́ upā́vaharāmi //
2.7.16.1
abhí préhi vīráyasva /
ugráś céttā sapatnahā́ //
ā́tiṣṭha vṛtrahántamaḥ /
túbhyaṃ devā́ ádhibruvan /
aṅkáu nyaṅkā́v abhíto ráthaṃ yáu /
dhvāntáṃ vātāgrám ánusaṃcárantau /
dūréhetir indriyā́vān patatrī́ /
té no 'gnáyaḥ páprayaḥ pārayantu //
námas ta ṛṣe gada /
ávyathāyai tvā svadhā́yai tvā //
2.7.16.2
mā́ na indra_abhítas tvád ṛṣva_áriṣṭāsaḥ /
evā́ brahman táva_íd astu //
tíṣṭhā ráthe ádhi yád vájrahastaḥ //
ā́ raśmī́n deva yuvase sváśvaḥ //
ā́tiṣṭha vṛtrahann ātíṣṭhantaṃ pári /
ánu tvā_índro madatv ánu tvā mitrā́váruṇau //
dyáuś ca tvā pṛthivī́ ca prácetasā /
śukró bṛhád dákṣiṇā tvā pipartu /
ánu svadhā́ cikítām̐ sómo agníḥ /
ánu tvā_avatu savitā́ savéna //
2.7.16.3
índraṃ víśvā avīvṛdhan /
samudrávyācasaṃ gíraḥ /
rathī́tamam̐ rathīnā́m /
vā́jānām̐ sátpatiṃ pátim //
pári mā senyā́ ghóṣāḥ /
jyā́nāṃ vṛñjantu gṛdhnávaḥ methiṣṭhā́ḥ pínvamānā ihá /
mā́ṃ gópatim abhísáṃviśantu //
tán mé 'numatir ánumanyatām /
tán mātā́ pṛthivī́ tát pitā́ dyáuḥ //
2.7.16.4
tád grā́vāṇaḥ somasúto mayobhúvaḥ /
tád aśvinā śṛṇutam̐ saubhagā yuvám //
ávate héḍa úd uttamám //
enā́ vyāghráṃ pariṣasvajānā́ḥ /
sim̐hám̐ hinvanti mahaté sáubhagāya /
samudráṃ ná suhávaṃ tasthivā́m̐sam /
marmṛjyánte dvīpínam apsv àntáḥ //
úd asā́v etu sū́ryaḥ /
úd idáṃ māmakáṃ vácaḥ /
údihi deva sūrya /
sahá vagnúnā máma /
aháṃ vācó vivā́canam /
máyi vā́g astu dharṇasíḥ /
yántu nadáyo várṣantu parjányāḥ /
supippalā́ óṣadhayo bhavantu //
ánnavatām odanávatām āmíkṣavatām /
eṣā́m̐ rā́jā bhūyāsam //
2.7.17.1
yé keśínaḥ prathamā́ḥ sattrám ā́sata /
yébhir ā́bhṛtaṃ yád idáṃ virócate /
tébhyo juhomi bahudhā́ ghṛténa /
rāyás póṣeṇa_imáṃ várcasā sám̐sṛjātha //
ná_ṛté bráhmaṇas tápaso vimokáḥ /
dvinā́mnī dīkṣā́ vaśínī hy ùgrā́ /
prá kéśāḥ suváte kāṇḍíno bhavanti /
téṣāṃ brahma_íd ī́śe vápanasya ná_anyáḥ //
ā́roha próṣṭhaṃ víṣahasva śátrūn /
ávāsrāg dīkṣā́ vaśínī hy ùgrā́ //
2.7.17.2
dehí dákṣiṇāṃ prátirasva_ā́yuḥ /
áthā mucyasva váruṇasya pā́śāt //
yéna_ávapat savitā́ kṣuréṇa /
sómasya rā́jño váruṇasya vidvā́n /
téna brahmāṇo vapata_idám asya_ū́rjā_imám /
rayyā́ várcasā sám̐sṛjātha //
mā́ te kéśān ánu gād várca etát /
táthā dhātā́ karotu te /
túbhyam índro bṛ́haspátiḥ /
savitā́ várca ā́dadhāt //
2.7.17.3
tébhyo nidhā́naṃ bahudhā́ vyáicchan /
antarā́ dyā́vāpṛthivī́ apáḥ súvaḥ /
darbhastambé vīryàkṛte nidhā́ya /
páum̐syena_imáṃ várcasā sám̐sṛjātha //
bálaṃ te bāhuvóḥ savitā́ dadhātu /
sómas tvā_anaktu páyasā ghṛténa /
strīṣú rūpám aśvinā_etán nídhattam /
páum̐syena_imáṃ várcasā sám̐sṛjātha //
yát sīmántaṃ káṅkatas te lilékha /
yád vā kṣuráḥ parivavárja vápam̐s te /
strīṣú rūpám aśvínā_etán nídhattam /
páum̐syena_imám̐ sám̐sṛjātho vīryèṇa //
2.7.18.1
índraṃ vái svā́ víśo marúto ná_apācāyan /
só 'napacāyyamāna etáṃ vighanám apaśyat /
tám āharat /
téna_ayajata /
téna_evá_āsāṃ tám̐ sám̐stambháṃ vyàhan /
yád vyáhan /
tád vighanásya vighanatvám //
ví pāpmā́naṃ bhrā́tṛvyam̐ hate /
yá eténa yájate /
yá u cainam eváṃ véda //
2.7.18.2
yám̐ rā́jānaṃ víśo ná_apacā́yeyuḥ /
yó vā brāhmaṇás támasā pāpmánā prā́vṛtaḥ syā́t /
sá eténa yajeta /
vighanéna_eváinad vihátya /
viśā́m ā́dhipatyaṃ gacchati //
tásya dvé dvādaśe stotré bhávataḥ /
dvé caturvim̐śé /
áudbhidyam evá tát /
etád vái kṣatrásya_áudbhidyam /
yád asmai svā́ víśo balím̐ háranti //
2.7.18.3
háranty asmai víśo balím /
ā́_énam ápratikhyātaṃ gacchati /
yá eváṃ véda //
prabā́hug vā́ ágre kṣatrā́ṇy ā́tepuḥ /
téṣām índraḥ kṣatrā́ṇy ā́datta /
ná vā́ imā́ni kṣatrā́ṇy abhūvann íti /
tán nákṣatrāṇāṃ nakṣatratvám /
ā́ śréyaso bhrā́tṛvyasya téja indriyáṃ datte /
yá eténa yájate /
yá u cainam eváṃ véda //
2.7.18.4
tád yáthā ha vái sacākríṇau káplakāv upā́vahitau syā́tām /
evám etáu yugmántau stómau /
ayúkṣu stómeṣu kriyete /
pāpmánó 'pahatyai //
ápa pāpmā́naṃ bhrā́tṛvyam̐ hate /
yá eténa yájate /
yá u cainam eváṃ véda //
tád yáthā ha vái sūtagrāmaṇyàḥ /
eváṃ chándām̐si /
téṣv asā́v ādityó bṛhatī́r abhyū̀ḍhaḥ //
2.7.18.5
satóbṛhatīṣu stuvate sató bṛhan /
prajáyā paśúbhir asāni_íty evá //
vyátiṣaktābhiḥ stuvate /
vyátiṣaktaṃ vái kṣatráṃ viśā́ /
viśā́_eváinaṃ kṣatréṇa vyátiṣajati //
vyátiṣaktābhiḥ stuvate /
vyátiṣakto vái grāmaṇīḥ sajātáiḥ /
sajātáir eváinaṃ vyátiṣajati //
vyátiṣaktābhiḥ stuvate /
vyátiṣakto vái púruṣaḥ pāpmábhiḥ /
vyátiṣaktābhir evā́sya pāpmáno nudate //
Commentaries (4)
- Taittirīyabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
- Jñānayajña on the Taittirīya Brāhmaṇa (Bhaṭṭabhāskara) — Bhaṭṭabhāskara Miśra, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇakāṭhakabhāṣya — Bhaṭṭa Bhāskara Miśra Cikāeḍamaṇḍana, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇaṭīkā — Sanskrit
Linked texts (30)
- Baudhāyanaśrautasūtra — Baudhāyana, Sanskrit
- Paippalādasaṃhitā — Sanskrit
- Pañcaviṃśabrāhmaṇa — Sanskrit
- Atharvaveda — Sanskrit
- Āgniveśyagṛhyasūtra — Agniveśa, Sanskrit
- Mādhyandina (ed. Shuklayajurveda) — Sanskrit
- Yajurbrāhmaṇa — Sanskrit
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- Vedic Index of Names and Subjects — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- Altindische Grammatik — Jacob Wackernagel & Albert Debrunner, German
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English
- Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, their Religion and Institutions — John Muir, English
- The Religion and Philosophy of the Veda and Upanishads — Arthur Berriedale Keith, English
- Sāmavedabrāhmaṇānyaṣṭau — Sanskrit
- Śūdras in Ancient India: A Social History of the Lower Order down to circa A.D. 600 — R. S. Sharma, English
- Kāṇvaśākhā — Sanskrit
- Śrautasūtra (Baudhāyana) — Baudhāyana, Sanskrit
- Udakaśānti — Baudhāyana, Sanskrit
- Mānasāra Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Mānasāra-Śilpaśāstra; III. Mānasāra on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Mānasāra: Translation; V. Architecture of Mānasāra: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture) — Prasanna Kumar Acharya, English
- Paippalādasaṃhitā — Sanskrit
- La religion védique d'après les hymnes du Rig-Véda — Abel Bergaigne, French
- Bhāratīya Jyotiḥśāstra (History of Indian Astronomy), translated by R. V. Vaidya — Śaṅkara Bālakṛṣṇa Dīkṣita & R. V. Vaidya, English
- Ancient Indian Education (Brahmanical and Buddhist) — Radhakumud Mookerji, English
- Die Kosmographie der Inder nach den Quellen dargestellt — Willibald Kirfel, German
- Yajussaṃhitā — Sanskrit
- Hindu Administrative Institutions — V. R. Ramachandra Dikshitar, English
- Kāṭhakasaṃhitā — Sanskrit
- The Inner Conflict of Tradition: Essays in Indian Ritual, Kingship, and Society — J. C. Heesterman, English
- Mahānyāsaprayoga — Sanskrit
- Udakaśāntimantra — Sanskrit