Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 6: śrīśivamahāpurāṇam 6. kailāsasaṃhitā

Śivapurāṇa (complete text) 6

Language
Sanskrit

Contents

śrīśivamahāpurāṇam 6. kailāsasaṃhitā

6.p1

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

6.p2

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

6.p3

śrīśivamahāpurāṇam ||

6.p4

ṣaṣṭhī kailāsasaṃhitā

prathamo'dhyāyaḥ | vyāsaśaunakādisaṃvādaḥ

6.1.p1

atha ṣaṣṭhī kailāsasaṃhitā prārabhyate ||

6.1.1

namaḥ śivāya sāmbāya sagaṇāya sasūnave |
pradhānapuruṣeśāya sargasthitatyantahetave ||

6.1.2

ṛṣaya ūcuḥ |
śrutomāsaṃhitā ramyā nānākhyānasamanvitā |
kailāsasaṃhitāṃ brūhi śivatattvavivardhinīm ||

6.1.3

vyāsa uvāca |
śṛṇuta prītito vatsāḥ kailāsākhyāṃ hi saṃhitām |
śivatattvaparāṃ divyāṃ vakṣye vaḥ snehataḥ parām ||

6.1.4

himavacchikhare pūrvaṃ tapasyanto mahaujasaḥ |
vārāṇasīṃ gantukāmā munayaḥ kṛtasaṃvidaḥ ||

6.1.5

nirgatya tasmātsamprāpya gireḥ kāśīṃ samāhitāḥ |
snātavyameveti tadā dadṛśurmaṇikarṇikām ||

6.1.6

tatra snātvā susantarpya devādīnatha jāhnavīm |
dṛṣṭvā snātvā munīśāste viśveśaṃ tridaśeśvaram ||

6.1.7

namaskṛtyātha sampūjya bhaktyā paramayānvitāḥ |
śatarudrādibhiḥ stutvā stutibhirvedapāragāḥ ||

6.1.8

ātmānaṃ menire sarve kṛtārthā vayamityuta |
śivaprītyā supūrṇārthāḥ śivabhaktiratāḥ sadā ||

6.1.9

tasminnavasare sūtaṃ pañcakrośadidṛkṣayā |
gatvā samāgataṃ vīkṣya mudā te taṃ vavandire ||

6.1.10

so'pi viśveśvaraṃ sākṣāddevadevamumāpatim |
namaskṛtyātha taiḥ sākaṃ muktimaṇḍapamāviśat ||

6.1.11

tatrāsīnaṃ mahātmānaṃ sūtaṃ paurāṇikottamam |
arghyādibhistadā sarve munayaḥ samupācaran ||

6.1.12

tataḥ sūtaḥ prasannātmā munīnālokya suvratān |
papraccha kuśalaṃ te'pi procuḥ kuśalamātmanaḥ ||

6.1.13

te tu saṃhṛṣṭahṛdayaṃ jñātvā taṃ vai munīśvarāḥ |
praṇavārthāvagatyarthamūcuḥ prāstāvikaṃ vacaḥ ||

6.1.14

munaya ūcuḥ |
vyāsaśiṣya mahābhāga sūta paurāṇikottama |
dhanyastvaṃ śivabhakto hi sarvavijñānasāgaraḥ ||

6.1.15

bhavantameva bhagavānvyāsaḥ sarvajagadguruḥ |
abhiṣicya purāṇānāṃ gurutve samayojayat ||

6.1.16

tasmātpaurāṇikī vidyā bhavato hṛdi saṃsthitā |
purāṇāni ca sarvāṇi vedārthaṃ pravadanti hi ||

6.1.17

vedāḥ praṇavasambhūtāḥ praṇavārtho maheśvaraḥ |
ato maheśvarasthānaṃ tvayi dhiṣṇyaṃ pratiṣṭhitam ||

6.1.18

tvanmukhābjaparisyandanmakarandemanoharam |
praṇavārthāmṛtaṃ pītvā bhaviṣyāmo gatajvarāḥ ||

6.1.19

viśeṣato gurustvaṃ hi nānyo'smākaṃ mahāmate |
paraṃ bhāvaṃ maheśasya parayā kṛpayā vada ||

6.1.20

iti teṣāṃ vacaḥ śrutvā sūto vyāsapriyaḥ sudhīḥ |
gaṇeśaṃ ṣaṇmukhaṃ sākṣānmaheśānaṃ maheśvarīm ||

6.1.21

śilādatanayaṃ devaṃ nandīśaṃ suyaśāpatim |
sanatkumāraṃ vyāsaṃ ca praṇipatyedamabravīt ||

6.1.22

sūta uvāca |
sādhu sādhu mahābhāgā munayaḥ kṣīṇakalmaṣāḥ |
matirdṛḍhatarā jātā durlabhā sāpi duṣkṛtām ||

6.1.23

pārāśaryeṇa guruṇā naimiṣāraṇyavāsinām |
munīnāmupadiṣṭaṃ yad vakṣye tanmunipuṅgavāḥ ||

6.1.24

yasya śravaṇamātreṇa śivabhaktirbhavennṛṇām |
sāvadhānā bhavanto'dya śṛṇvantu parayā mudā ||

6.1.25

svārociṣe'ntare pūrvaṃ tapasyanto dṛḍhavratāḥ |
ṛṣayo naimiṣāraṇye sarvasiddhaniṣevite ||

6.1.26

dīrghasatraṃ vitanvanto rudramadhvaranāyakam |
prīṇayantaḥ paraṃ bhāvamaiśvaryaṃ jñātumicchavaḥ ||

6.1.27

nivasanti sma te sarve vyāsadarśanakāṅkṣiṇaḥ |
śivabhaktiratā nityaṃ bhasmarudrākṣadhāriṇaḥ ||

6.1.28

teṣāṃ bhāvaṃ samālokya bhagavānbādarāyaṇaḥ |
prādurbabhūva sarvātmā parāśaratapaḥphalam ||

6.1.29

taṃ dṛṣṭvā munayaḥ sarve prahṛṣṭavadanekṣaṇāḥ |
abhyutthānādibhiḥ sarvairupacārairupācaran ||

6.1.30

satkṛtya pradadustasmai sauvarṇaṃ viṣṭaraṃ śubham |
sukhopaviṣṭaḥ sa tadā tasminsauvarṇaviṣṭare |
prāha gambhīrayā vācā pārāśaryo mahāmuniḥ ||

6.1.31

vyāsa uvāca |
kuśalaṃ kiṃ nu yuṣmākaṃ prabrūtāsminmahāmakhe |
arcitaḥ kiṃ nu yuṣmābhiḥ samyagadhvaranāyakaḥ ||

6.1.32

kimarthamatra yuṣmābhiradhvare parameśvaraḥ |
svarcito bhaktibhāvena sāmbaḥ saṃsāramocakaḥ ||

6.1.33

yuṣmatpravṛttirme bhāti śuśrūṣāpūrvameva hi |
parabhāve maheśasya muktihetoḥ śivasya ca ||

6.1.34

evamuktā munīndreṇa vyāsenāmitatejasā |
munayo naimiṣāraṇyavāsinaḥ paramaujasaḥ ||

6.1.35

praṇipatya mahātmānaṃ pārāśaśaryaṃ mahāmunim |
śivānurāgasaṃhṛṣṭamānasaṃ ca tamabruvan ||

6.1.36

munaya ūcuḥ |
bhagavanmuniśārdūla sākṣānnārāyaṇāṃśaja |
kṛpānidhe mahāprājña sarvavidyādhipa prabho ||

6.1.37

tvaṃ hi sarvajagadbharturmahādevasya vedhasaḥ |
sāmbasya sagaṇasyāsya prasādānāṃ nidhiḥ svayam ||

6.1.38

tvatpādābjarasāsvādamadhupāyitamānasāḥ |
kṛtārthā vayamadyaiva bhavatpādābjadarśanāt ||

6.1.39

tvadīyacaraṇāmbhojadarśanaṃ khalu pāpinām |
durlabhaṃ labdhamasmābhistasmātsukṛtino vayam ||

6.1.40

asmindeśe mahābhāga naimiṣāraṇyasaṃjñake |
dīrghasatrānvitāḥ sarve praṇavārthaprakāśakāḥ ||

6.1.41

śrotavyaḥ parameśāna iti kṛtvā viniścitāḥ |
parasparaṃ cintayantaḥ paraṃ bhāvaṃ maheśituḥ ||

6.1.42

ajñātavanta evaite vayaṃ tasmādbhavānprabho |
chettumarhati tānsarvān saṃśayānalpacetasām ||

6.1.43

tvadanyaḥ saṃśayasyāsya chetā na hi jagattraye |
tasmādapāragambhīravyāmohābdhau nimajjataḥ ||

6.1.44

tārayasva śivajñānapotenāsmāndayānidhe |
śivasadbhaktitattvārthaṃ jñātuṃ śraddhālavo vayam ||

6.1.45

evamabhyarthitastatra munibhirvedapāragaiḥ |
sarvavedārthavinmukhyaḥ śukatāto mahāmuniḥ |
vedāntasārasarvasvaṃ praṇavaṃ parameśvaram ||

6.1.46

dhyātvā hṛtkarṇikāmadhye sāmbaṃ saṃsāramocakam |
prahṛṣṭamānaso bhūtvā vyājahāra mahāmuniḥ ||

6.1.46.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāṃ vyāsaśaunakādisaṃvādo nāma prathamo'dhyāyaḥ ||

6.1.46.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

6.1.46.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

6.1.46.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

6.1.46.p5

oṃ namaḥ śivāya ||

6.1.46.p6

ṣaṣṭhī kailāsasaṃhitā

dvitīyo'dhyāyaḥ | devīdevasaṃvāde devīkṛtapraśnavarṇanam

6.2.1

vyāsa uvāca |
sādhu pṛṣṭamidaṃ viprā bhavadbhirbhāgyavattamaiḥ |
durlabhaṃ hi śivajñānaṃ praṇavārthaprakāśakam ||

6.2.2

yeṣāṃ prasanno bhagavānsākṣācchūlavarāyudhaḥ |
teṣāmeva śivajñānaṃ praṇavārthaprakāśakam ||

6.2.3

jāyate na hi sandeho netareṣāmiti śrutiḥ |
śivabhaktivihīnānāmiti tattvārthaniścayaḥ ||

6.2.4

dīrghasatreṇa yuṣmābhirbhagavānambikāpatiḥ |
upāsita itīdaṃ me dṛṣṭamadya viniścitam ||

6.2.5

tasmādvakṣyāmi yuṣmākamitihāsaṃ purātanam |
umāmaheśasaṃvādarūpamadbhutamāstikāḥ ||

6.2.6

purākhilajaganmātā satī dākṣāyaṇī tanum |
śivanindāprasaṅgena tyaktvā ca janakādhvare ||

6.2.7

tataḥ prabhāvātsā devī sutābhūddhimavadgireḥ |
śivārthamatapatsā vai nāradasyopadeśataḥ ||

6.2.8

tasminbhūdharavarye tu svayaṃvaravidhānataḥ |
deveśe ca kṛtodvāhe pārvatī sukhamāpa sā ||

6.2.9

tathaikasminmahādevī samaye patinā saha |
sūpaviṣṭā mahāśaile gaurī devamabhāṣata ||

6.2.10

mahādevyuvāca |
bhagavanparameśāna pañcakṛtyavidhāyaka |
sarvajña bhaktisulabha paramāmṛtavigraha ||

6.2.11

dākṣāyaṇīṃ tanuṃ tyaktvā tava nindāprasaṅgataḥ |
āsamadya maheśāna putrī himavato gireḥ ||

6.2.12

kṛpayā parameśāna mantradīkṣāvidhānataḥ |
māṃ viśuddhātmatattvasthāṃ kuru nityaṃ maheśvara ||

6.2.13

iti samprārthito devyā devaḥ śītāṃśubhūṣaṇaḥ |
pratyuvāca tato devīṃ prahṛṣṭenāntarātmanā ||

6.2.14

mahādeva uvāca |
dhanyā tvaṃ devadevaśi yadi jātedṛśī matiḥ |
kailāsaśikharaṃ gatvā kariṣye tvāṃ ca tādṛśīm ||

6.2.15

tato himavato gatvā kailāsaṃ bhūdhareśvaram |
jagau dīkṣāvidhānena praṇavādīnmanūn kramāt ||

6.2.16

uktvā mantrāṃśca tāndevīṃ kṛtvā śuddhātmani sthitām |
sārdhaṃ devyā mahādevo devodyānaṃ gato'bhavat ||

6.2.17

tataḥ sumālinīmukhyairdevyāḥ priyasakhījanaiḥ |
samāhṛtaiḥ praphullaistaiḥ puṣpaiḥ kalpatarūdbhavaiḥ ||

6.2.18

alaṅkṛtya mahādevīṃ svāṅkamāropya śaṅkaraḥ |
prahṛṣṭavadanastasthau vilokya ca tadānanam ||

6.2.19

tataḥ priyakathā jātāḥ pārvatīparameśayoḥ |
hitāya sarvalokānāṃ sākṣācchrutyarthasammitāḥ ||

6.2.20

tadā sarvajaganmātā bharturaṅkaṃ samāśritā |
vilokya vadanaṃ bharturidamāhaḥ tapodhanāḥ ||

6.2.23

śrīdevyuvāca |
upadiṣṭāstvayā deva mantrāḥ sapraṇavā matāḥ |
tatrādau śrotumicchāmi praṇavārthaṃ viniścitam ||

6.2.22

kathaṃ praṇava utpannaḥ kathaṃ praṇava ucyate |
mātrāḥ kati samākhyātāḥ kathaṃ vedādirucyate ||

6.2.23_2

devatāḥ kati ca proktāḥ kathaṃ devādibhāvanā |
kriyāḥ katividhāḥ proktā vyāpyavyāpakatā katham ||

6.2.24

brahmāṇi pañca mantre'sminkathaṃ tiṣṭhantyanukramāt |
kalāḥ kati samākhyātāḥ prapañcātmakatā katham ||

6.2.25

vācyavācakasambandhasthānāni ca kathaṃ śiva |
ko'trādhikārī vijñeyo viṣayaḥ ka udāhṛtaḥ ||

6.2.26

sambandhaḥ ko'tra vijñeyaḥ kiṃ prayojanamucyate |
upāsakastu kiṃrūpaḥ kiṃ vā sthānamupāsanam ||

6.2.27

upāsyaṃ vastu kiṃrūpaṃ kiṃ vā phalamupāsituḥ |
anuṣṭhānavidhiḥ kovā pūjāsthānaṃ ca kiṃ prabho ||

6.2.28

pūjāyāṃ maṇḍalaṃ kiṃ vā kiṃ vā ṛṣyādikaṃ hara |
nyāsajāpavidhiḥ ko vā ko vā pūjāvidhikramaḥ ||

6.2.29

etatsarvaṃ maheśāna samācakṣva viśeṣataḥ |
śrotumicchāmi tattvena yadyasti mayi te kṛpā ||

6.2.30

iti devyā samāpṛṣṭo bhagavānindubhūṣaṇaḥ |
sampraśasya maheśānīṃ vaktuṃ samupacakrame ||

6.2.30.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāṃ devīdevasaṃvāde devīkṛtapraśnavarṇanaṃ nāma dvitīyo'dhyāyaḥ ||

6.2.30.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

6.2.30.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

6.2.30.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

6.2.30.p5

oṃ namaḥ śivāya ||

6.2.30.p6

ṣaṣṭhī kailāsasaṃhitā

tṛtīyo'dhyāyaḥ | saṃnyāsapaddhativarṇanam

6.3.1

īśvara uvāca |
śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi |
tasya śravaṇamātreṇa jīvaḥ sākṣācchivo bhavet ||

6.3.2

praṇavārthaparijñānameva jñānaṃ madātmakam |
bījaṃ tatsarvavidyānāṃ mantraṃ praṇavanāmakam ||

6.3.3

atisūkṣmaṃ mahārthaṃ ca jñeyaṃ tadvaṭabījavat |
vedādi vedasāraṃ ca madrūpaṃ ca viśeṣataḥ ||

6.3.4

devo guṇatrayātītaḥ sarvajñaḥ sarvakṛtprabhuḥ |
omityekākṣare mantre sthito'haṃ sarvagaḥ śivaḥ ||

6.3.5

yadasti vastu tatsarvaṃ guṇaprādhānyayogataḥ |
samastaṃ vyastamapi ca praṇavārthaṃ pracakṣate ||

6.3.6

sarvārthasādhakaṃ tasmādekaṃ brahmaitadakṣaram |
tenomiti jagatkṛsnaṃ kurute prathamaṃ śivaḥ ||

6.3.7

śivo vā praṇavo hyeṣa praṇavo vā śivaḥ smṛtaḥ |
vācyavācakayorbhedo nātyantaṃ vidyate yataḥ ||

6.3.8

tasmādekākṣaraṃ devaṃ māṃ ca brahmarṣayo viduḥ |
vācyavācakayoraikyaṃ manyamānā vipaścitaḥ ||

6.3.9

atastadeva jānīyātpraṇavaṃ sarvakāraṇam |
nirvikārī mumukṣurmāṃ nirguṇaṃ parameśvaram ||

6.3.10

enameva hi deveśi sarvamantraśiromaṇim |
kāśyāmahaṃ pradāsyāmi jīvānāṃ muktihetave ||

6.3.11

tatrādau sampravakṣyāmi praṇavoddhāramambike |
yasya vijñānamātreṇa siddhiśca paramā bhavet ||

6.3.12

nivṛttimuddharetpūrvamindhanaṃ ca tataḥ param |
kālaṃ samuddharetpaścāddaṇḍamīśvarameva ca ||

6.3.13

varṇapañcakarūpo'yamevaṃ praṇava uddhṛtaḥ |
trimātrabindunādātmā muktido japatāṃ sadā ||

6.3.14

brahmādisthāvarāntānāṃ sarveṣāṃ prāṇināṃ khalu |
prāṇaḥ praṇava evāyaṃ tasmātpraṇava īritaḥ ||

6.3.15

ādyaṃ varṇamakāraṃ ca ukāramuttare tataḥ |
makāraṃ madhyataścaiva nādāntaṃ tasya comiti ||

6.3.16

jalavadvarṇamādyaṃ tu dakṣiṇe cottare tathā |
madhye makāraṃ śucivadoṅkāre munisattama ||

6.3.17

akāraścāpyukāro'yaṃ makāraśca trayaṃ kramāt |
tisro mātrāḥ samākhyātā ardhamātrā tataḥ param ||

6.3.18

ardhamātrā maheśāni bindunādasvarūpiṇī |
varṇanīyā na vai cāddhā jñeyā jñānibhireva sā ||

6.3.19

īśānaḥ sarvavidyānāmityadyāḥ śrutayaḥ priye |
matta eva bhavantīti vedāḥ satyaṃ vadanti hi ||

6.3.20

tasmād vedādirevāhaṃ praṇavo mama vācakaḥ |
vācakatvānmamaiṣo'pi vedādiriti kathyate ||

6.3.21

akārastu mahad bījaṃ rajaḥ sraṣṭā caturmukhaḥ |
ukāraḥ prakṛtiryoniḥ sattvaṃ pālayitā hariḥ ||

6.3.22

makāraḥ puruṣo bījī tamaḥ saṃhārako haraḥ |
bindurmaheśvaro devastirobhāva udāhṛtaḥ ||

6.3.23

nādaḥ sadāśivaḥ proktaḥ sarvānugrahakārakaḥ |
nādamūrddhani sañcintyaḥ parātparataraḥ śivaḥ ||

6.3.24

sa sarvajñaḥ sarvakarttā sarveśo nirmalo'vyayaḥ |
anirdeśyaḥ parabrahma sākṣātsadasataḥ paraḥ ||

6.3.25

akārādiṣu varṇeṣu vyāpakaṃ cottarottaram |
vyāpyaṃ tvadhastanaṃ varṇamevaṃ sarvatra bhāvayet ||

6.3.26

sadyādīśānaparyantānyakārādiṣu pañcasu |
sthitāni pañca brahmāṇi tāni manmūrttayaḥ kramāt ||

6.3.27

aṣṭau kalāḥ samākhyātā akāre sadyajāḥ śive |
ukāre vāmarūpiṇyastrayodaśa samīritāḥ ||

6.3.28

aṣṭāvaghorarūpiṇyo makāre saṃsthitāḥ kalāḥ |
bindau catasraḥ sambhūtāḥ kalāḥ puruṣagocarāḥ ||

6.3.29

nāde pañca samākhyātāḥ kalā īśānasambhavāḥ |
ṣaḍvidhaikyānusandhānātprapañcātmakatocyate ||

6.3.30

mantro yantraṃ devatā ca prapañco gurureva ca |
śiṣyaśca ṣaṭpadārthānāmeṣāmarthaṃ śṛṇu priye ||

6.3.31

pañcavarṇasamaṣṭiḥ syānmantraḥ pūrvamudāhṛtaḥ |
sa eva yantratāṃ prāpto vakṣye tanmaṇḍalakramam ||

6.3.32

yantraṃ tu devatārūpaṃ devatā viśvarūpiṇī |
viśvarūpo guruḥ proktaḥ śiṣyo guruvapuḥ smṛtaḥ ||

6.3.33

omitīdaṃ sarvamiti sarvaṃ brahmeti ca śruteḥ |
vācyavācakasambandho'pyayamevārtha īritaḥ ||

6.3.34

ādhāro maṇipūraśca hṛdayaṃ tu tataḥ param |
viśuddhirājñā ca tataḥ śaktiḥ śāntiriti kramāt ||

6.3.35

sthānānyetāni deveśi śāntyatītaṃ parātparam |
adhikārī bhavedyasya vairāgyaṃ jāyate dṛḍham ||

6.3.36

viṣayaḥ syāmahaṃ devi jīvabrahmaikyabhāvanāt |
sambandhaṃ śṛṇu deveśi viṣayaḥ samyagīritaḥ ||

6.3.37

jīvātmano mayā sārdhamaikyasya praṇavasya ca |
vācyavācakabhāvo'tra saṃvandhaḥ samudīritaḥ ||

6.3.38

vratādinirataḥ śāntastapasvī vijitendriyaḥ |
śaucācārasamāyukto bhūdevo vedaniṣṭhitaḥ ||

6.3.39

viṣayeṣu viraktaḥ sannaihikāmuṣmikeṣu ca |
devānāṃ brāhmaṇānāṃ ca sadbhaktaśca śivavratī ||

6.3.40

sarvaśāstrārthatattvajñaṃ vedāntajñānapāragam |
ācāryamupasaṅgamya yatiṃ matimatāṃ varam ||

6.3.41

dīrghadaṇḍapraṇāmādyaistoṣayedyatnataḥ sudhīḥ |
śāntyādiguṇasaṃyuktaḥ śiṣyaḥ sauśīlyavānvaraḥ ||

6.3.42

yo guruḥ sa śivaḥ prokto yaḥ śivaḥ sa guruḥ smṛtaḥ |
iti niścitya manasā svavicāraṃ nivedayet ||

6.3.43

labdhānujñastu guruṇā dvādaśāhaṃ payovratī |
samudratīre nadyāṃ ca parvate vā śivālaye ||

6.3.44

śuklapakṣe tu pañcamyāmekādaśyāṃ tathāpi vā |
prātaḥ snātvā tu śuddhātmā kṛtanityakriyaḥ sudhīḥ ||

6.3.45

gurumāhūya vidhinā nāndīśrāddhaṃ vidhāya ca |
kṣauraṃ ca kārayitvātha kakṣopasthavivarjitam ||

6.3.46

keśaśmaśrunakhānāṃ vai snātvā niyatamānasaḥ |
saktuṃ prāśyātha sāyāhne snātvā sandhyāmupāsya ca ||

6.3.47

sāyamaupāsanaṃ kṛtvā guruṇā sahito dvijaḥ |
śāstroktadakṣiṇāṃ dattvā śivāya gururūpiṇe ||

6.3.48

homadravyāṇi sampādya svasūtroktavidhānataḥ |
agnimādhāya vidhivallaukikādivibhedataḥ ||

6.3.49

āhitāgnistu yaḥ kuryātprājāpatyeṣṭināhite |
śraute vaiśvānare samyak sarvavedasadakṣiṇam ||

6.3.50

athāgnimātmanyāropya brāhmaṇaḥ pravrajed gṛhāt |
śrapayitvā caruṃ tasminsamidannājyabhedataḥ ||

6.3.51

pauruṣeṇaiva sūktena hutvā pratyṛcamātmavān |
hutvā ca sauviṣṭakṛtīṃ svasūtroktavidhānataḥ ||

6.3.52

hutvopariṣṭāttantraṃ ca tenāgneruttare budhaḥ |
sthitvāsane japenmaunī cailājinakuśottare |
yāvad brāhmamuhūrttaṃ tu gāyatrīṃ dṛḍhamānasaḥ ||

6.3.53

tataḥ snātvā yathāpūrvaṃ śrapayitvā caruṃ tataḥ |
pauruṣaṃ sūktamārabhya virajāntaṃ huned budhaḥ ||

6.3.54

vāmadevamatenāpi śaunakādimatena vā |
tatra mukhyaṃ vāmadevyaṃ garbhayukto yato muniḥ ||

6.3.55

homaśeṣaṃ samāpyātha prātaraupāsanaṃ hunet |
tato'gnimātmanyāropya prātaḥ sandhyamupāsya ca ||

6.3.56

savitaryudite paścātsāvitrīṃ prāviśetkramāt |
eṣaṇānāṃ trayaṃ tyaktvā preṣamuccārya ca kramāt ||

6.3.57

śikhopavīte santyajya kaṭisūtrādikaṃ tataḥ |
visṛjya prāṅmukho gaccheduttarāśāmukho'pi vā ||

6.3.58

gṛhṇīyāddaṇḍakaupīnādyucitaṃ lokavartane |
viraktaścena gṛhṇīyāllokavṛttivicāraṇe ||

6.3.59

guroḥ samīpaṃ gatvātha daṇḍavatpraṇamettrayam |
samutthāya tatastiṣṭhed gurupādasamīpataḥ ||

6.3.60

tato guruḥ samādāya virajānalajaṃ sitam |
bhasma tenaiva taṃ śiṣyaṃ samuddhūtya yathāvidhi ||

6.3.61

agnirityādibhirmantraistripuṇḍraṃ dhārayettataḥ |
hṛtpaṅkaje samāsīnaṃ māṃ tvayā saha cintayet ||

6.3.62

hastaṃ nidhāya śirasi śiṣyasya prītamānasaḥ |
ṛṣyādisahitaṃ tasya dakṣakarṇe samuccaret ||

6.3.63

praṇavaṃ triḥprakāraṃ tu tatastasyārthamādiśet |
ṣaḍvidhārthaṃ parijñānasahitaṃ gurusattamaḥ ||

6.3.64

dviṣaṭprakāraṃ sa guruṃ praṇamya bhuvi daṇḍavat |
tadadhīno bhavennityaṃ vedāntaṃ samyagabhyaset ||

6.3.65

māmeva cintayennityaṃ paramātmānamātmani |
viśuddhe nirvikāre vai brahmasākṣiṇamavyayam ||

6.3.66

śamādidharmanirato vedāntajñānapāragaḥ |
atrādhikārī sa prokto yatirvigatamatsaraḥ ||

6.3.67

hṛtpuṇḍarīkaṃ virajaṃ viśokaṃ viśadaṃ param |
aṣṭapatraṃ keśarāḍhyaṃ karṇikopari śobhitam ||

6.3.68

ādhāraśaktimārabhya tritatvāntamayaṃ padam |
vicintya madhyatastasya daharaṃ vyoma bhāvayet ||

6.3.69

omityekākṣaraṃ brahma vyāharanmāṃ tvayā saha |
cintayenmadhyatastasya nityamudyuktamānasaḥ ||

6.3.70

evaṃvidhopāsakasya mallokagatimeva ca |
matto vijñānamāsādya matsāyujyaphalaṃ priye ||

6.3.70.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāṃ saṃnyāsapaddhativarṇanaṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||

6.3.70.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

6.3.70.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

6.3.70.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

6.3.70.p5

oṃ namaḥ śivāya ||

6.3.70.p6

ṣaṣṭhī kailāsasaṃhitā

caturtho'dhyāyaḥ | saṃnyāsācāravarṇanam

6.4.1

īśvara uvāca |
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi saṃnyāsāhnikakarma ca |
tava snehānmahādevi sampradāyānurodhataḥ ||

6.4.2

brāhme muhūrtta utthāya śirasi śvetapaṅkaje |
sahasrāre samāsīnaṃ guruṃ sañcintayedyatiḥ ||

6.4.3

śuddhasphaṭikasaṅkāśaṃ dvinetraṃ varadābhaye |
dadhānaṃ śivasadbhāvamevātmani manoharam ||

6.4.4

bhāvopanītaiḥ sampūjya gandhādibhiranukramāt |
baddhāñjalipuṭo bhūtvā namaskuryād guruṃ tataḥ ||

6.4.5

prātaḥprabhṛti sāyānte sāyādi prātarantataḥ |
yatkaromi mahādeva tadastu tava pūjanam ||

6.4.6

prativijñāpya gurave labdhānujñastato guroḥ |
niruddhaprāṇa āsīno vijitātmā jitendriyaḥ ||

6.4.7

mūlādibrahmarandhrāntaṃ ṣaṭcakraṃ paricintayet |
vidyutkoṭisamaprakhyaṃ sarvatejomayaṃ param ||

6.4.8

tanmadhye cintayenmāṃ ca saccidānandavigraham |
nirguṇaṃ paramaṃ brahma sadāśivamanāmayam ||

6.4.9

so'hamasmīti matimānmadaikyamanubhūya ca |
bahirnirgatya ca tato dūraṃ gacchedyathāsukham ||

6.4.10

vastreṇācchādya matimāñchiro nāsikayā saha |
viśodhya dehaṃ vidhivattṛṇamādhāya bhūtale ||

6.4.11

gṛhītaśiśna utthāya tato gacchejjalāśayam |
uddhṛtya vāryathānyāyaṃ śaucaṃ kuryādatandritaḥ ||

6.4.12

hastau pādau ca saṃśodhya dvirācamyomiti smaran |
uttarābhimukho maunī dantadhāvanamācaret ||

6.4.13

tṛṇaparṇaiḥ sadā kuryādamāmekādaśīṃ vinā |
apāṃ dvādaśagaṇḍūṣairmukhaṃ saṃśodhayettataḥ ||

6.4.14

dvirācamya mṛdā toyaiḥ kaṭiśaucaṃ vidhāya ca |
aruṇodayakāle tu snānaṃ kuryānmṛdā saha ||

6.4.15

guruṃ saṃsmṛtya māṃ caiva snānasandhyādyamācaret |
vistārabhayato noktamatra draṣṭavyamanyataḥ ||

6.4.16

ābadhya śaṅkhamudrāṃ ca praṇavenābhiṣecayet |
śirasi dvādaśāvṛttyā tadardhaṃ vā tadardhakam ||

6.4.17

tīramāgatya kaupīnaṃ prakṣālyācamya ca dvidhā |
prokṣayetpraṇavenaiva vastramaṅgopamārjanam ||

6.4.18

mukhaṃ prathamato mṛjya śira ārabhya sarvataḥ |
tenaiva mārjayeddehaṃ sthitvā ca gurusannidhau ||

6.4.19

ābadhyād vāmataḥ śuddhaṃ kaupīnaṃ ca saḍorakam |
tataḥ sandhārayedbhasma tadvidhiḥ procyate'drije ||

6.4.20

dvirācamya samādāya bhasma sadyādimantrataḥ |
agnirityādibhirmantrairabhimantrya spṛśettanum ||

6.4.21

āpovetyabhimantryātha jalaṃ tenaiva secayet |
omāpojyotirityuktvā mānastoketi mantrataḥ ||

6.4.22

sammardya kavaladvandvaṃ kuryādekaṃ tu pañcadhā |
śirovadanahṛdguhyapādeṣu parameśvari ||

6.4.23

īśānādi samārabhya sadyāntaṃ pañcabhiḥ kramāt |
uddhūlya kavalaṃ paścātpraṇavenābhiṣecayet ||

6.4.24

sarvāṅgaṃ ca tato hastau prakṣālyānyatsamāharet sammardya pūrvavattattu tripuṇḍrāṃstena dhārayet ||

6.4.29

triyāyuṣaistryambakaiśca praṇavena śivena ca |
śirasyatha lalāṭe ca vakṣasi skandha eva ca ||

6.4.26

nābhau bāhvoḥ sandhiṣu ca pṛṣṭhe caiva yathākramam |
prakṣālya hastau ca tato dvirācamya yathāvidhi ||

6.4.27

pañcīkaraṇamuccārya bhāvayetsvaguruṃ budhaḥ |
vakṣyamāṇaprakāreṇa prāṇāyāmānṣaḍācaret ||

6.4.28

dakṣahastena saṅgṛhya jalaṃ vāmena pāṇinā |
samācchādya dviṣaḍvāraṃ praṇavenābhimantrayet ||

6.4.29_2

evaṃ trivāraṃ samprokṣya śirasi triḥ pibettataḥ |
samāhitena manasā dhyāyannoṅkāramīśvaram ||

6.4.30

sauramaṇḍalamadhyasthaṃ sarvatejomayaṃ param |
aṣṭabāhuṃ caturvaktramarddhanārīkamadbhutam ||

6.4.31

sarvāścaryaguṇopetaṃ sarvālaṅkāraśobhitam |
evaṃ dhyātvātha vidhivaddadyādarghyatrayaṃ tataḥ ||

First 200 of 1,424 passages. Read on

Other recensions (1)

Linked texts (4)