Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.2: śrīśivamahāpurāṇam 2.2 rudrasaṃhitāyāṃ satīkhaṇḍaḥ

Śivapurāṇa (complete text) 2.2

Language
Sanskrit

Contents

śrīśivamahāpurāṇam 2.2 rudrasaṃhitāyāṃ satīkhaṇḍaḥ

2.2.p1

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.2.p2

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.2.p3

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.2.p4

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe

prathamo'dhyāyaḥ | satīsaṅkṣepacaritravarṇanam

2.2.1.1

satīsaṅkṣepacaritravarṇanaṃ nārada uvāca |
vidhe sarvaṃ vijānāsi kṛpayā śaṅkarasya ca |
tvayādbhutā hi kathitāḥ kathā me śivayoḥ śubhāḥ ||

2.2.1.2

tvanmukhāmbhojasaṃvṛttāṃ śrutvā śivakathāṃ parām |
atṛpto hi punastāṃ vai śrotumicchāmyahaṃ prabho ||

2.2.1.3

pūrṇāṃśaḥ śaṅkarasyaiva yo rudro varṇitaḥ purā |
vidhe tvayā maheśānaḥ kailāsanilayo vaśī ||

2.2.1.4

sa yogī sarvaviṣṇvādisurasevyaḥ satāṃ gatiḥ |
nirdvandvaḥ krīḍati sadā nirvikāro mahāprabhuḥ ||

2.2.1.5

so'bhūtpunargṛhasthaśca vivāhya paramāṃ striyam |
hariprārthanayā prītyā maṅgalāṃ sutapasvinīm ||

2.2.1.6

prathamaṃ dakṣaputrī sā paścātsā parvatātmajā |
kathamekaśarīreṇa dvayorapyātmajā matā ||

2.2.1.7

kathaṃ satī pārvatī sā punaḥ śivamupāgatā |
etatsarvaṃ tathānyacca brahman gaditumarhasi ||

2.2.1.8

sūta uvāca |
iti tasya vacaḥ śrutvā surarṣeḥ śaṅkarātmanaḥ |
prasannamānaso bhūtvā brahmā vacanamabravīt ||

2.2.1.9

brahmovāca |
śṛṇu tāta muniśreṣṭha kathayāmi kathāṃ śubhām |
yāṃ śrutvā saphalaṃ janma bhaviṣyati na saṃśayaḥ ||

2.2.1.10

purāhaṃ svasutāṃ dṛṣṭvā sandhyāhvāṃ tanayaiḥ saha |
abhavaṃ vikṛtastāta kāmabāṇaprapīḍitaḥ ||

2.2.1.11

dharmaḥ smṛtastadā rudro mahāyogī paraḥ prabhuḥ |
dhikkṛtya māṃ sutaistāta svasthānaṃ gatavānayam ||

2.2.1.12

yanmāyāmohitaścāhaṃ vedavaktā ca mūḍhadhīḥ |
tenākārṣaṃ sahākāryaṃ parameśena śambhunā ||

2.2.1.13

tadīrṣayāhamākārṣaṃ bahūpāyānsutaiḥ saha |
kartuṃ tanmohanaṃ mūḍhaḥ śivamāyāvimohitaḥ ||

2.2.1.14

abhavaṃste'tha vai sarve tasmin śambhau paraprabhau |
upāyā niṣphalāsteṣāṃ mama cāpi munīśvara ||

2.2.1.15

tadāsmaraṃ rameśānaṃ vyarthopāyaḥ sutaiḥ saha |
abodhayatsa āgatya śivabhaktirataḥ sudhīḥ ||

2.2.1.16

prabodhito rameśena śivatattvapradarśinā |
tadīrṣāmatyajaṃ so'haṃ taṃ haṭhaṃ na vimohitaḥ ||

2.2.1.17

śaktiṃ saṃsevya tatprītyotpādayāmāsa tāṃ tadā |
dakṣādasiknyāṃ vīriṇyāṃ svaputrāddharamohane ||

2.2.1.18

somā bhūtvā dakṣasutā tapaḥ kṛtvā tu duḥsaham |
rudrapatnyabhavadbhaktyā svabhaktahitakāriṇī ||

2.2.1.19

somo rudro gṛhī bhūtvākārṣīllīlāṃ parāṃ prabhuḥ |
mohayitvātha māṃ tatra svavivāhe'vikāradhīḥ ||

2.2.1.20

vivāhya tāṃ sa āgatya svagirau sūtikṛttayā |
reme bahuvimoho hi svatantraḥ svāttavigrahaḥ ||

2.2.1.21

tayā viharatastasya vyatīyāya mahān mune |
kālaḥ sukhakaraḥ śambhornirvikārasya sadrateḥ ||

2.2.1.22

tato rudrasya dakṣeṇa spardhā jātā nijecchayā |
mahāmūḍhasya tanmāyāmohitasya sugarviṇaḥ ||

2.2.1.23

tatprabhāvāddharaṃ dakṣo mahāgarvī vimūḍhadhīḥ |
mahāśāntaṃ nirvikāraṃ nininda bahumohitaḥ ||

2.2.1.24

tato dakṣaḥ svayaṃ yajñaṃ kṛtavāngarvito'haram |
sarvānāhūya devādīn viṣṇuṃ māṃ cākhilādhipaḥ ||

2.2.1.25

nājuhāva tathābhūto rudraṃ roṣasamākulaḥ |
tathā tatra satīṃ nāmnīṃ svaputrīṃ vidhimohitaḥ ||

2.2.1.26

yadā nākāritā pitrā māyāmohita cetasā |
līlāṃ cakāra sujñānā mahāsādhvī śivā tadā ||

2.2.1.27

athāgatā satī tatra śivājñāmadhigamya sā |
anāhūtāpi dakṣeṇa garviṇā svapiturgṛham ||

2.2.1.28

vilokya rudrabhāgaṃ no prāpyāvajñāṃ ca tātataḥ |
vinindya tatra tānsarvāndehatyāgamathākarot ||

2.2.1.29

tacchrutvā devadeveśaḥ krodhaṃ kṛtvā tu duḥsaham |
jaṭāmutkṛtya mahatīṃ vīrabhadramajījanat ||

2.2.1.30

sagaṇaṃ taṃ samutpādya kiṃ kuryāmiti vādinam |
sarvāpamānapūrvaṃ hi yajñadhvaṃsaṃ dideśa ha ||

2.2.1.31

gaṇādhīśastadājñāṃ sa prāpya bahubalānvitaḥ |
gato'raṃ tatra sahasā mahābalaparākramaḥ ||

2.2.1.32

mahopadravamācerurgaṇāstatra tadājñayā |
sarvānsa daṇḍayāmāsa na kaścidavaśeṣitaḥ ||

2.2.1.33

viṣṇuṃ sañjitya yatnena sāmaraṃ gaṇasattamaḥ |
cakre dakṣaśiraśchedaṃ tacchiro'gnau juhāva ca ||

2.2.1.34

yajñadhvaṃsaṃ cakārāśu mahopadravamācaran |
tato jagāma svagiriṃ praṇanāma prabhuṃ śivam ||

2.2.1.35

yajñadhvaṃso'bhavaccetthaṃ devaloke hi paśyati |
rudrasyānucaraistatra vīrabhadrādibhiḥ kṛtaḥ ||

2.2.1.36

mune nītiriyaṃ jñeyā śrutismṛtiṣu sammatā |
rudre ruṣṭe kathaṃ loke sukhaṃ bhavati suprabhau ||

2.2.1.37

tato rudraḥ prasanno'bhūtstutimākarṇya tāṃ parām |
vijñaptiṃ saphalāṃ cakre sarveṣāṃ dīnavatsalaḥ ||

2.2.1.38

pūrvavacca kṛtaṃ tena kṛpālutvaṃ mahātmanā |
śaṅkareṇa maheśena nānālīlāvihāriṇā ||

2.2.1.39

jīvitastena dakṣo hi tatra sarve hi satkṛtāḥ |
punaḥ sa kārito yajñaḥ śaṅkareṇa kṛpālunā ||

2.2.1.40

rudraśca pūjitastatra sarvairdevairviśeṣataḥ |
yajñe viṣṇvādibhirbhaktyā suprasannātmabhirmune ||

2.2.1.41

satīdehasamutpannā jvālā lokasukhāvahā |
patitā parvate tatra pūjitā sukhadāyinī ||

2.2.1.42

jvālāmukhīti vikhyātā sarvakāmaphalapradā |
babhūva paramā devī darśanātpāpahāriṇī ||

2.2.1.43

idānīṃ pūjyate loke sarvakāmaphalāptaye |
saṃvidhābhiranekābhirmahotsavaparaḥsaram ||

2.2.1.44

tataśca sā satī devī himālayasutābhavat |
tasyāśca pārvatī nāma prasiddhamabhavattadā ||

2.2.1.45

sā punaśca samārādhya tapasā kaṭhinena vai |
tameva parameśānaṃ bhartāraṃ samupāśritā ||

2.2.1.46

etatsarvaṃ samākhyātaṃ yatpṛṣṭo'haṃ munīśvara |
yacchrutvā sarvapāpebhyo mucyate nātra saṃśayaḥ ||

2.2.1.46.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe satīsaṅkṣepacaritravarṇanaṃ nāma prathamo'dhyāyaḥ ||

2.2.1.46.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.2.1.46.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.2.1.46.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.2.1.46.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe

2.2.2.1

sūta uvāca |
ityākarṇya vacastasya naimiṣāraṇyavāsinaḥ |
papraccha ca muniśreṣṭhaḥ kathāṃ pāpapraṇāśinīm ||

2.2.2.2

nārada uvāca |
vidhe vidhe mahābhāga kathāṃ śambhoḥ śubhāvahām |
śṛṇvan bhavanmukhāmbhojānna tṛpto'smi mahāprabho ||

2.2.2.3

ataḥ kathaya tatsarvaṃ śivasya caritaṃ śubham |
satīkīrtyanvitaṃ divyaṃ śrotumicchāmi viśvakṛt ||

2.2.2.4

satī hi kathamutpannā dakṣadāreṣu śobhanā |
kathaṃ haro manaścakre dārāharaṇakarmaṇi ||

2.2.2.5

kathaṃ vā dakṣakopena tyaktadehā satī purā |
himavattanayā jātā bhūyo vākāśamāgatā ||

2.2.2.6

pārvatyāśca tapo'tyugraṃ vivāhaśca kathaṃ tvabhūt |
kathamardhaśarīrasthā babhūva smaranāśinaḥ ||

2.2.2.7

etatsarvaṃ samācakṣva vistareṇa mahāmate |
nānyo'sti saṃśayacchettā tvatsamo na bhaviṣyati ||

2.2.2.8

brahmovāca |
śṛṇu tvaṃ ca mune sarvaṃ satīśivayaśaḥ śubham |
pāvanaṃ paramaṃ divyaṃ guhyād guhyatamaṃ param ||

2.2.2.9

etacchambhuḥ purovāca bhaktavaryāya viṣṇave |
pṛṣṭastena mahābhaktyā paropakṛtaye mune ||

2.2.2.10

tataḥ so'pi mayā pṛṣṭo viṣṇuḥ śaivavaraḥ sudhīḥ |
prītyā mahyaṃ samācakhyau vistarānmunisattama ||

2.2.2.11

ahaṃ tatkathayiṣyāmi kathāmetāṃ purātanīm |
śivāśivayaśoyuktāṃ sarvakāmaphalapradām ||

2.2.2.12

purā yadā śivo devo nirguṇo nirvikalpakaḥ |
arūpaḥ śaktirahitaścinmātraḥ sadasatparaḥ ||

2.2.2.13

abhavatsaguṇaḥ so'pi dvirūpaḥ śaktimānprabhuḥ |
somo divyākṛtirvipra nirvikārī parātparaḥ ||

2.2.2.14

tasya vāmāṅgajo viṣṇurbrahmāhaṃ dakṣiṇāṅgajaḥ |
rudro hṛdayato jāto'bhavacca munisattama ||

2.2.2.15

sṛṣṭikartābhavaṃ brahmā viṣṇuḥ pālanakārakaḥ |
layakartā svayaṃ rudrastridhābhūtaḥ sadāśivaḥ ||

2.2.2.16

tamevāhaṃ samārādhya brahmā lokapitāmahaḥ |
prajāḥ sasarja sarvāstāḥ surāsuranarādikāḥ ||

2.2.2.17

sṛṣṭvā prajāpatīn dakṣapramukhānsurasattamān |
amanyaṃ suprasanno'haṃ nijaṃ sarvamahonnatam ||

2.2.2.16_2

marīcimatriṃ pulahaṃ pulastyāṅgirasau kratum |
vasiṣṭhaṃ nāradaṃ dakṣaṃ bhṛguṃ ceti mahāprabhūn ||

2.2.2.19

brahmāhaṃ mānasānputrānasarjaṃ ca yadā mune |
tadā manmanaso jātā cārurūpā varāṅganā ||

2.2.2.20

nāmnā sandhyā divākṣāntā sāyaṃ sandhyā japantikā |
atīva sundarī subhrūrmunicetovimohinī ||

2.2.2.21

na tādṛśī devaloke na martye na rasātale |
kālatraye'pi vai nārī sampūrṇaguṇaśālinī ||

2.2.2.22

dṛṣṭvāhaṃ tāṃ samutthāya cintayan hṛdi hṛdgatām |
dakṣādayaśca sraṣṭāro marīcyādyāśca matsutāḥ ||

2.2.2.23

evaṃ cintayato me hi brahmaṇo munisattama |
mānasaḥ puruṣo mañjurāvirbhūto mahādbhutaḥ ||

2.2.2.24

kāñcanīkṛtajātābhaḥ pīnoraskaḥ sunāsikaḥ |
suvṛttorukaṭījaṅgho nīlavelitakesaraḥ ||

2.2.2.25

lagnabhrūyugalo lolaḥ pūrṇacandranibhānanaḥ |
kapāṭāyatasadvakṣo romarājīvirājitaḥ ||

2.2.2.26

abhramātaṅgakākāraḥ pīno nīlasuvāsakaḥ |
āraktapāṇinayanamukhapādakarodbhavaḥ ||

2.2.2.27

kṣīṇamadhyaścārudantaḥ pramattagajagandhanaḥ |
praphullapadmapatrākṣaḥ kesaraghrāṇatarpaṇaḥ ||

2.2.2.28

kambugrīvo mīnaketuḥ prāṃśurmakaravāhanaḥ |
pañcapuṣpāyudho vegī puṣpakodaṇḍamaṇḍitaḥ ||

2.2.2.29

kāntaḥ kaṭākṣapātena bhrāmayannayanadvayam |
sugandhimāruto tāta śṛṅgārarasasevitaḥ ||

2.2.2.30

taṃ vīkṣya puruṣaṃ sarve dakṣādyā matsutāśca te |
autsukyaṃ paramaṃ jagmurvismayāviṣṭamānasāḥ ||

2.2.2.31

abhavadvikṛtaṃ teṣāṃ matsutānāṃ mano drutam |
dhairyaṃ naivālabhattāta kāmākulitacetasām ||

2.2.2.32

māṃ so'pi vedhasaṃ vīkṣya sraṣṭāraṃ jagatāṃ patim |
praṇamya puruṣaḥ prāha vinayānatakandharaḥ ||

2.2.2.33

puruṣa uvāca |
kiṃ kariṣyāmyahaṃ karma brahmaṃstatra niyojaya |
mānyo'dya puruṣo yasmāducitaḥ śobhito vidhe ||

2.2.2.34

abhimānaṃ ca yogyaṃ ca sthānaṃ patnī ca yā mama |
tanme vada trilokeśa tvaṃ sraṣṭā jagatāṃ patiḥ ||

2.2.2.35

brahmovāca |
evaṃ tasya vacaḥ śrutvā puruṣasya mahātmanaḥ |
kṣaṇaṃ na kiñcit provāca sa sraṣṭā cātivismitaḥ ||

2.2.2.36

ato manaḥ susaṃyamya samyagutsṛjya vismayam |
avocatpuruṣaṃ brahmā tatkāmaṃ ca samāvahan ||

2.2.2.37

brahmovāca |
anena tvaṃ svarūpeṇa puṣpabāṇaiśca pañcabhiḥ |
mohayan puruṣān strīṃśca kuru sṛṣṭiṃ sanātanīm ||

2.2.2.38

asmiñjīvāśca devādyāstrailokye sacarācare |
ete sarve bhaviṣyanti na kṣamāstava laṅghane ||

2.2.2.39

ahaṃ vā vāsudevo vā sthāṇurvā puruṣottama |
bhaviṣyāmastava vaśe kimanye prāṇadhārakāḥ ||

2.2.2.40

pracchannarūpo jantūnāṃ praviśan hṛdayaṃ sadā |
sukhahetuḥ svayaṃ bhūtvā sṛṣṭiṃ kuru sanātanīm ||

2.2.2.41

tvatpuṣpabāṇasya sadā sukhalakṣyaṃ mano'dbhutam |
sarveṣāṃ prāṇināṃ nityaṃ sadā madakaro bhavān ||

2.2.2.42

iti te karma kathitaṃ sṛṣṭiprāvartakaṃ punaḥ |
nāmānyete vadiṣyanti sutā me tava tattvataḥ ||

2.2.2.43

brahmovāca |
ityuktvāhaṃ suraśreṣṭha svasutānāṃ mukhāni ca |
ālokya svāsane pādme propaviṣṭo'bhavaṃ kṣaṇam ||

2.2.2.43.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe kāmaprādurbhāvo nāma dvitīyo'dhyāyaḥ ||

2.2.2.43.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.2.2.43.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.2.2.43.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.2.2.43.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe

tṛtīyo'dhyāyaḥ | kāmaśāpānugrahaḥ

2.2.3.1

brahmovāca |
tataste munayaḥ sarve madabhiprāyavedinaḥ |
cakrustaducitaṃ nāma marīcipramukhāḥ sutāḥ ||

2.2.3.2

mukhāvalokanādeva jñātvā vṛttāntamanyataḥ |
dakṣādayaśca sraṣṭāraḥ sthānaṃ patnīṃ ca te daduḥ ||

2.2.3.3

tato niścitya nāmāni marīcipramukhā dvijāḥ |
ūcuḥ saṅgatametasmai puruṣāya mamātmajāḥ ||

2.2.3.4

ṛṣaya ūcuḥ |
yasmātpramathase tattvaṃ jāto'smākaṃ yathā vidheḥ |
tasmānmanmathanāmā tvaṃ loke khyāto bhaviṣyasi ||

2.2.3.5

jagatsu kāmarūpastvaṃ tvatsamo na hi vidyate |
atastvaṃ kāmanāmāpi khyāto bhava manobhava ||

2.2.3.6

madanānmadanākhyastvaṃ jāto darpātsadarpakaḥ |
tasmātkandarpanāmāpi loke khyāto bhaviṣyasi ||

2.2.3.7

tvatsamaṃ sarvadevānāṃ yadvīryaṃ na bhaviṣyati |
tataḥ sthānāni sarvāṇi sarvavyāpī bhavāṃstataḥ ||

2.2.3.8

dakṣo'yaṃ bhavataḥ patnīṃ svayaṃ dāsyati kāminīm |
ādyaḥ prajāpatiryo hi yatheṣṭaṃ puruṣottamaḥ ||

2.2.3.9

eṣā ca kanyakā cārurūpā brahmamanobhavā |
sandhyā nāmneti vikhyātā sarvaloke bhaviṣyati ||

2.2.3.10

brahmaṇo dhyāyato yasmātsamyagjātā varāṅganā |
ataḥ sandhyeti vikhyātā krāntābhā tulyamallikā ||

2.2.3.11

brahmovāca |
kausumāni tathāstrāṇi pañcādāya manobhavaḥ |
pracchannarūpī tatraiva cintayāmāsa niścayam ||

2.2.3.12

harṣaṇaṃ rocanākhyaṃ ca mohanaṃ śoṣaṇaṃ tathā |
māraṇaṃ ceti proktāni munermohakarāṇyapi ||

2.2.3.13

brahmaṇā mama yatkarma samuddiṣṭaṃ sanātanam |
tadihaiva kariṣyāmi munīnāṃ sannidhau vidheḥ ||

2.2.3.14

tiṣṭhanti munayaścātra svayaṃ cāpi prajāpatiḥ |
eteṣāṃ sākṣibhūtaṃ me bhaviṣyatyadya niścayam ||

2.2.3.15

sandhyāpi brahmaṇā proktā cedānīṃ preṣayedvacaḥ |
iha karma parīkṣyaiva prayogānmohayāmyaham ||

2.2.3.16

brahmovāca |
iti sañcintya manasā niścitya ca manobhavaḥ |
puṣpajaṃ puṣpajātaiśca yojayāmāsa mārgaṇaiḥ ||

2.2.3.17

ālīḍhasthānamāsādya dhanurākṛṣya yatnataḥ |
cakāra valayākāraṃ kāmo dhanvivarastadā ||

2.2.3.18

saṃhite tena kodaṇḍe mārutāśca sugandhayaḥ |
vavustatra muniśreṣṭha samyagāhlādakāriṇaḥ ||

2.2.3.19

tatastānapi dhātrādīn sarvāneva ca mānasān |
pṛthak puṣpaśaraistīkṣṇairmohayāmāsa mohanaḥ ||

2.2.3.20

tataste munayaḥ sarve mohitāścāpyahaṃ mune |
saṃhito manasā kiñcidvikāraṃ prāpurāditaḥ ||

2.2.3.21

sandhyāṃ sarve nirīkṣantaḥ savikāraṃ muhurmuhuḥ |
āsan pravṛddhamadanāḥ strī yasmānmadanaidhinī ||

2.2.3.22

tataḥ sarvānsa madano mohayitvā punaḥ punaḥ |
yathendriyavikāraṃ te prāpustānakarottathā ||

2.2.3.23

udīritendriyo dhātā vīkṣyāhaṃ sa yadā ca tām |
tadaiva conapañcāśadbhāvā jātāḥ śarīrataḥ ||

2.2.3.24

sāpi tairvīkṣyamāṇātha kandarpaśarapātanāt |
cakre muhurmuhurbhāvān kaṭākṣāvaraṇādikān ||

2.2.3.25

nisargasundarī sandhyā tānbhāvān mānasodbhavān |
kurvantyatitarāṃ reje svarṇadīva tanūrmibhiḥ ||

2.2.3.26

atha bhāvayutāṃ sandhyāṃ vīkṣyākārṣaṃ prajāpatiḥ |
dharmābhipūritatanurabhilāṣamahaṃ mune ||

2.2.3.27

tataste munayaḥ sarve marīcyatrimukhā api |
dakṣādyāśca dvijaśreṣṭha prāpurvaikārikendriyam ||

2.2.3.28

dṛṣṭvā tathāvidhān dakṣamarīcipramukhāṃśca mām |
sandhyāṃ ca karmaṇi nije śraddadhe madanastadā ||

2.2.3.29

yadidaṃ brahmaṇā karma mamoddiṣṭaṃ mayāpi tat |
kartuṃ śakyamiti hyaddhā bhāvitaṃ svabhuvā tadā ||

2.2.3.30

itthaṃ pāpagatiṃ vīkṣya bhrātṛṇāṃ ca pitustathā |
dharmaḥ sasmāra śambhuṃ vai tadā dharmāvanaṃ prabhum ||

2.2.3.31

saṃsmaranmanasā dharmaḥ śaṅkaraṃ dharmapālakam |
tuṣṭāva vividhairvākyairdīno bhūtvājasambhavaḥ ||

2.2.3.32

dharma uvāca |
devadeva mahādeva dharmapāla namo'stu te |
sṛṣṭisthitivināśānāṃ kartā śambho tvameva hi ||

2.2.3.33

sṛṣṭau brahmā sthitau viṣṇuḥ pralaye hararūpadhṛk |
rajaḥsattvatamobhiśca triguṇairaguṇaḥ prabho ||

2.2.3.34

nistraiguṇyaḥ śivaḥ sākṣātturyaśca prakṛteḥ paraḥ |
nirguṇo nirvikārī tvaṃ nānālīlāviśāradaḥ ||

2.2.3.35

rakṣa rakṣa mahādeva pāpānmāṃ dustarāditaḥ |
matpitāyaṃ tathā ceme bhrātaraḥ pāpabuddhayaḥ ||

2.2.3.36

brahmovāca |
iti stuto maheśāno dharmeṇaiva paraḥ prabhuḥ |
tatrājagāma śīghraṃ vai rakṣituṃ dharmamātmabhūḥ ||

2.2.3.37

jāto viyadgataḥ śambhurvidhiṃ dṛṣṭvā tathāvidham |
māṃ dakṣādyāṃśca manasā jahāsopajahāsa ca ||

2.2.3.38

sa sādhuvādaṃ tān sarvān vihasya ca punaḥ punaḥ |
uvācedaṃ muniśreṣṭha lajjayan vṛṣabhadhvajaḥ ||

2.2.3.39

śiva uvāca |
aho brahmaṃstava kathaṃ kāmabhāvaḥ samudgataḥ |
dṛṣṭvā ca tanayāṃ naiva yogyaṃ vedānusāriṇām ||

2.2.3.40

yathā mātā ca bhaginī bhrātṛpatnī tathā sutā |
etāḥ kudṛṣṭyā draṣṭavyā na kadāpi vipaścitā ||

2.2.3.41

eṣa vai vedamārgasya niścayastvanmukhe sthitaḥ |
kathaṃ tu kāmamātreṇa sa te vismārito vidhe ||

2.2.3.42

dhairyaṃ jāgaritaṃ citte na kathaṃ caturānana |
yena kṣudreṇa kāmena rantuṃ vighaṭitaṃ vidhe | ||

2.2.3.43

ekāntayoginastasmātsarvadādityadarśinaḥ |
kathaṃ dakṣamarīcyādyā lolupāḥ strīṣu mānasāḥ ||

2.2.3.44

kathaṃ kāmo'pi mandātmā prābalyātso'dhunaiva hi |
vikṛtān kṛtavān bāṇairakālajño'lpacetanaḥ ||

2.2.3.45

dhik taṃ śrutaṃ sadā tasya yasya kāntā mano'harat |
dhairyādākṛṣya laulyeṣu majjayatyapi mānasam ||

2.2.3.46

brahmovāca |
iti tasya vacaḥ śrutvā loke so'haṃ śivasya ca |
vrīḍayā dviguṇībhūtaḥ svedārdrastvabhavaṃ kṣaṇāt ||

2.2.3.47

tataḥ kāmavikāraṃ hi nigṛhya cātyajaṃ mune |
jighṛkṣurapi tadbhītyā tāṃ sandhyāṃ kāmarūpiṇīm ||

2.2.3.48

maccharīrāttu gharmāmbho yatpapāta dvijottama |
agniṣvāttāḥ pitṛgaṇā jātāḥ pitṛgaṇāstataḥ ||

2.2.3.49

bhinnāñjananibhāḥ sarve phullarājīvalocanāḥ |
nitāntayatayaḥ puṇyāḥ saṃsāravimukhāḥ pare ||

2.2.3.50

sahasrāṇāṃ catuḥṣaṣṭiragniṣvāttāḥ prakīrtitāḥ |
ṣaḍaśītisahasrāṇi tathā barhiṣado mune ||

2.2.3.51

gharmāmbhaḥ patitaṃ bhūmau tadā dakṣaśarīrataḥ |
samastaguṇasampannā tasmājjātā varāṅganā ||

2.2.3.52

tanvaṅgī samamadhyā ca tanuromāvalī śrutā |
mṛdvaṅgī cārudaśanā navakāñcanasuprabhā ||

2.2.3.53

sarvāvayavaramyā ca pūrṇacandrānanāmbujā |
nāmnā ratiriti khyātā munīnāmapi mohinī ||

2.2.3.54

marīcipramukhāḥ ṣaḍ vai nigṛhītendriyakriyāḥ |
ṛte kratuṃ vasiṣṭhaṃ ca pulastyāṅgirasau tathā ||

2.2.3.55

kratvādīnāṃ caturṇāṃ ca bījaṃ bhūmau papāta ca |
tebhyaḥ pitṛgaṇā jātā apare munisattama ||

2.2.3.56

somapā ājyapā nāmnā tathaivānye sukālinaḥ |
haviṣmantaḥ sutāḥ sarve kavyavāhāḥ prakīrtitāḥ ||

2.2.3.57

kratostu somapāḥ putrā vasiṣṭhātkālinastathā |
ājyapākhyāḥ pulastyasya haviṣmanto'ṅgiraḥ sutāḥ ||

2.2.3.58

jāteṣu teṣu viprendra agniṣvāttādikeṣvatha |
lokānāṃ pitṛvargeṣu kavyavāṭ sa samantataḥ ||

2.2.3.59

sandhyā pitṛprasūrbhūtvā taduddeśayutābhavat |
nirdoṣā śambhusandṛṣṭā dharmakarmaparāyaṇā ||

2.2.3.60

etasminnantare śambhuranugṛhyākhilāndvijān |
dharmaṃ saṃrakṣya vidhivadantardhānaṃ gato drutam ||

2.2.3.61

atha śaṅkaravākyena lajjito'haṃ pitāmahaḥ |
kandarpāyākopiṣaṃ hi bhrukuṭīkuṭilānanaḥ ||

2.2.3.62

dṛṣṭvā mukhamabhiprāyaṃ viditvā so'pi manmathaḥ |
svabāṇānsañjahārāśu bhītaḥ paśupatermune ||

2.2.3.63

tataḥ kopasamāyuktaḥ padmayonirahaṃ mune |
ajvalaṃ cātibalavān didhakṣuriva pāvakaḥ ||

2.2.3.64

bhavanetrāgninirdagdhaḥ kandarpo darpamohitaḥ |
bhaviṣyati mahādeve kṛtvā karma suduṣkaram ||

2.2.3.65

iti vedhāstvahaṃ kāmamakṣayaṃ dvijasattama |
samakṣaṃ pitṛsaṅghasya munīnāṃ ca yatātmanām ||

2.2.3.66

iti bhīto ratipatistatkṣaṇāttyaktamārgaṇaḥ |
prādurbabhūva pratyakṣaṃ śāpaṃ śrutvātidāruṇam ||

2.2.3.67

brahmāṇaṃ māmuvācedaṃ sadakṣādisutaṃ mune |
śṛṇvatāṃ pitṛsaṅghānāṃ sandhyāyāśca vigarvadhīḥ ||

2.2.3.68

kāma uvāca |
kimarthaṃ bhavatā brahman śapto'hamiti dāruṇam |
anāgāstava lokeśa nyāyyamārgānusāriṇaḥ ||

2.2.3.69

tvayā coktaṃ nu matkarma yattad brahman kṛtaṃ mayā |
tatra yogyo na śāpo me yato nānyatkṛtaṃ mayā ||

2.2.3.70

ahaṃ viṣṇustathā śambhuḥ sarve tvaccharagocarāḥ |
iti yadbhavatā proktaṃ tanmayāpi parīkṣitam ||

2.2.3.71

nāparādho mamāpyatra brahman mayi nirāgasi |
dāruṇaḥ samayaścaiṣa śāpo deva jagatpate ||

2.2.3.72

brahmovāca |
iti tasya vacaḥ śrutvā brahmāhaṃ jagatāṃ patiḥ |
pratyavocaṃ yatātmānaṃ madanaṃ damayanmuhuḥ ||

2.2.3.73

brahmovāca |
ātmajā mama sandhyeyaṃ yasmādetatsakāmataḥ |
lakṣyīkṛto'haṃ bhavatā tataḥ śāpo mayā kṛtaḥ ||

2.2.3.74

adhunā śāntaroṣo'haṃ tvāṃ vadāmi manobhava |
śṛṇuṣva gatasandehaḥ sukhī bhava bhayaṃ tyaja ||

2.2.3.75

tvaṃ bhasma bhūtvā madana bhargalocanavahninā |
tathaivāśu samaṃ paścāccharīraṃ prāpayiṣyasi ||

2.2.3.76

yadā kariṣyati haro'ñjasā dāraparigraham |
tadā sa eva bhavataḥ śarīraṃ prāpayiṣyati ||

2.2.3.77

evamuktvātha madanamahaṃ lokapitāmahaḥ |
antargato munīndrāṇāṃ mānasānāṃ prapaśyatām ||

2.2.3.78

ityevaṃ me vacaḥ śrutvā madanaste'pi mānasāḥ |
sambabhūvuḥ sutāḥ sarve sukhino'raṃ gṛhaṃ gatāḥ ||

2.2.3.78.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe kāmaśāpānugraho nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||

2.2.3.78.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.2.3.78.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.2.3.78.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.2.3.78.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe

caturtho'dhyāyaḥ | kāmavivāhaḥ

2.2.4.1

nārada uvāca |
viṣṇuśiṣya mahāprājña vidhe lokakara prabho |
adbhuteyaṃ kathā proktā śivalīlāmṛtānvitā ||

2.2.4.2

tataḥ kimabhavattāta caritaṃ tad vadādhunā |
ahaṃ śraddhānvitaḥ śrotuṃ yadi śambhukathāśrayam ||

2.2.4.3

brahmovāca |
śambhau gate nijasthāne vedhasyantarhite mayi |
dakṣaḥ prāhātha kandarpaṃ saṃsmaran mama tadvacaḥ ||

2.2.4.4

dakṣa uvāca |
maddehajeyaṃ kandarpa sadrūpaguṇasaṃyutā |
enāṃ gṛhṇīṣva bhāryārthaṃ bhavataḥ sadṛśīṃ guṇaiḥ ||

2.2.4.5

eṣā tava mahātejāḥ sarvadā sahacāriṇī |
bhaviṣyati yathākāmaṃ dharmato vaśavartinī ||

2.2.4.6

brahmovāca |
ityuktvā pradadau tasyai dehasvedāmbusambhavām |
kandarpāyāgrataḥ kṛtvā nāma kṛtvā ratīti tām ||

2.2.4.7

vivāhya tāṃ smaraḥ so'pi mumodātīva nārada |
dakṣajāṃ tanayāṃ ramyāṃ munīnāmapi mohinīm ||

2.2.4.8

atha tāṃ vīkṣya madano ratyākhyāṃ svastriyaṃ śubhām |
ātmāguṇena viddho'sau mumoha ratirañjitaḥ ||

2.2.4.9

kṣaṇapradābhavatkāntā gaurī mṛgadṛśī mudā |
lolāpāṅgyatha tasyaiva bhāryā ca sadṛśī ratau ||

2.2.4.10

tasyā bhrūyugalaṃ vīkṣya saṃśayaṃ madano'karot |
utsādanaṃ matkodaṇḍaṃ vidhātrāsyāṃ niveśitam ||

2.2.4.11

gatiṃ dṛṣṭvā kaṭākṣāṇāmāśu tasyā dvijottama |
āśu gantuṃ nijāstrāṇāṃ śraddadhe na ca cārutām ||

2.2.4.12

tasyāḥ svabhāvasaurabhyaṃ dhīraśvāsānilaṃ tathā |
āghrāya madanaḥ śraddhāṃ tyaktavān malayānile ||

2.2.4.13

pūrṇendusadṛśaṃ vaktraṃ dṛṣṭvā lakṣmasulakṣitam |
na niścikāya madano bhedaṃ tanmukhacandrayoḥ ||

2.2.4.14

suvarṇapadmakalikātulyaṃ tasyāḥ kucadvayam |
reje cūcukayugmena bhramareṇeva veṣṭitam ||

First 200 of 2,581 passages. Read on

Linked texts (8)