Shivapurana 2.2: śrīśivamahāpurāṇam 2.2 rudrasaṃhitāyāṃ satīkhaṇḍaḥ
Śivapurāṇa (complete text) 2.2
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.2.2 — 43 parts
- 2.2.1 prathamo'dhyāyaḥ | satīsaṅkṣepacaritravarṇanam — 46 parts
- 2.2.3 tṛtīyo'dhyāyaḥ | kāmaśāpānugrahaḥ — 78 parts
- 2.2.4 caturtho'dhyāyaḥ | kāmavivāhaḥ — 34 parts
- 2.2.5 pañcamo'dhyāyaḥ | sandhyācaritram — 67 parts
- 2.2.6 ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | sandhyācaritravarṇanam — 60 parts
- 2.2.7 saptamo'dhyāyaḥ | sandhyāyā arundhatīnāmaprāptīrvasiṣṭhena saha vivāhaśca — 27 parts
- 2.2.8 aṣṭamo'dhyāyaḥ | vasantasvarūpavarṇanam — 53 parts
- 2.2.9 navamo'dhyāyaḥ | kāmaprabhāva māragaṇotpattiśca — 63 parts
- 2.2.10 daśamo'dhyāyaḥ | brahmaviṣṇusaṃvādaḥ — 61 parts
- 2.2.11 ekādaśo'dhyāyaḥ | durgāstutirbrahmavaraprāptiśca — 51 parts
- 2.2.12 dvādaśo'dhyāyaḥ | dakṣavaraprāptiḥ — 35 parts
- 2.2.13 trayodaśo'dhyāyaḥ | dakṣasṛṣṭau nāradaśāpaḥ — 40 parts
- 2.2.14 caturdaśo'dhyāyaḥ | satījanma tasyā bālalīlā ca — 57 parts
- 2.2.15 pañcadaśo'dhyāyaḥ | nandāvratavidhānaṃ śivastutikathanañca — 67 parts
- 2.2.16 ṣoḍaśo'dhyāyaḥ | brahmaviṣṇukṛtā śivaprārthanā — 58 parts
- 2.2.17 saptadaśo'dhyāyaḥ | satīvaralābhakathanam — 73 parts
- 2.2.18 aṣṭādaśo'dhyāyaḥ | śivasatīvivāhaḥ — 37 parts
- 2.2.19 ekonaviṃśo'dhyāyaḥ | śivalīlāvarṇanam — 76 parts
- 2.2.20 viṃśo'dhyāyaḥ | satīvivāhotsava — 60 parts
- 2.2.21 ekaviṃśo'dhyāyaḥ | satīśivakrīḍāvarṇanam — 46 parts
- 2.2.22 dvāviṃśo'dhyāyaḥ | śivāśivavihāravarṇanam — 70 parts
- 2.2.23 trayoviṃśo'dhyāyaḥ | bhaktiprabhāvavarṇanam — 55 parts
- 2.2.24 caturviṃśo'dhyāyaḥ | rāmaparīkṣāvarṇanam — 61 parts
- 2.2.25 pañcaviṃśo'dhyāyaḥ | śivasatīviyogaḥ — 68 parts
- 2.2.26 ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ | śivasatīviyogaḥ — 54 parts
- 2.2.27 saptaviṃśo'dhyāyaḥ | dakṣayajñārambhaḥ — 56 parts
- 2.2.28 aṣṭāviṃśo'dhyāyaḥ | satīyātrāvarṇanam — 43 parts
- 2.2.29 ekonatriṃśo'dhyāyaḥ | satīvākyam — 63 parts
- 2.2.30 triṃśo'dhyāyaḥ | satīdehatyāgopadravavarṇanam — 31 parts
- 2.2.31 ekatriṃśo'dhyāyaḥ | ākāśavāṇī — 37 parts
- 2.2.32 dvātriṃśo'dhyāyaḥ | vīrabhadrotpattiḥ śivopadeśaśca — 59 parts
- 2.2.33 trayastriṃśo'dhyāyaḥ | vīrabhadrayātrā — 36 parts
- 2.2.34 catustriṃśo'dhyāyaḥ | yajñavāṭe devānāṃ duḥśakunadarśanam — 25 parts
- 2.2.35 pañcatriṃśo'dhyāyaḥ | viṣṇuvacanam — 54 parts
- 2.2.36 ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ | viṣṇuvīrabhadrasaṃvādaḥ — 68 parts
- 2.2.37 saptatriṃśo'dhyāyaḥ | dakṣayajñavidhvaṃsaḥ — 68 parts
- 2.2.38 aṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ | kṣuvadadhīcavivādaḥ — 63 parts
- 2.2.39 ekonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | viṣṇudadhīcayuddhavarṇanam — 55 parts
- 2.2.40 catvāriṃśo'dhyāyaḥ | brahmādīnāṃ kailāsayātrā śivadarśanaṃ ca — 46 parts
- 2.2.41 ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | devaiḥ kṛtā śivastutiḥ — 52 parts
- 2.2.42 dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ | dakṣaduḥkhanirākaraṇam — 55 parts
- 2.2.43 tricatvāriṃśo'dhyāyaḥ | dakṣayajñānusandhānam — 44 parts
śrīśivamahāpurāṇam 2.2 rudrasaṃhitāyāṃ satīkhaṇḍaḥ
2.2.p1
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.2.p2
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.2.p3
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.2.p4
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe
prathamo'dhyāyaḥ | satīsaṅkṣepacaritravarṇanam
2.2.1.1
satīsaṅkṣepacaritravarṇanaṃ nārada uvāca |
vidhe sarvaṃ vijānāsi kṛpayā śaṅkarasya ca |
tvayādbhutā hi kathitāḥ kathā me śivayoḥ śubhāḥ ||
2.2.1.2
tvanmukhāmbhojasaṃvṛttāṃ śrutvā śivakathāṃ parām |
atṛpto hi punastāṃ vai śrotumicchāmyahaṃ prabho ||
2.2.1.3
pūrṇāṃśaḥ śaṅkarasyaiva yo rudro varṇitaḥ purā |
vidhe tvayā maheśānaḥ kailāsanilayo vaśī ||
2.2.1.4
sa yogī sarvaviṣṇvādisurasevyaḥ satāṃ gatiḥ |
nirdvandvaḥ krīḍati sadā nirvikāro mahāprabhuḥ ||
2.2.1.5
so'bhūtpunargṛhasthaśca vivāhya paramāṃ striyam |
hariprārthanayā prītyā maṅgalāṃ sutapasvinīm ||
2.2.1.6
prathamaṃ dakṣaputrī sā paścātsā parvatātmajā |
kathamekaśarīreṇa dvayorapyātmajā matā ||
2.2.1.7
kathaṃ satī pārvatī sā punaḥ śivamupāgatā |
etatsarvaṃ tathānyacca brahman gaditumarhasi ||
2.2.1.8
sūta uvāca |
iti tasya vacaḥ śrutvā surarṣeḥ śaṅkarātmanaḥ |
prasannamānaso bhūtvā brahmā vacanamabravīt ||
2.2.1.9
brahmovāca |
śṛṇu tāta muniśreṣṭha kathayāmi kathāṃ śubhām |
yāṃ śrutvā saphalaṃ janma bhaviṣyati na saṃśayaḥ ||
2.2.1.10
purāhaṃ svasutāṃ dṛṣṭvā sandhyāhvāṃ tanayaiḥ saha |
abhavaṃ vikṛtastāta kāmabāṇaprapīḍitaḥ ||
2.2.1.11
dharmaḥ smṛtastadā rudro mahāyogī paraḥ prabhuḥ |
dhikkṛtya māṃ sutaistāta svasthānaṃ gatavānayam ||
2.2.1.12
yanmāyāmohitaścāhaṃ vedavaktā ca mūḍhadhīḥ |
tenākārṣaṃ sahākāryaṃ parameśena śambhunā ||
2.2.1.13
tadīrṣayāhamākārṣaṃ bahūpāyānsutaiḥ saha |
kartuṃ tanmohanaṃ mūḍhaḥ śivamāyāvimohitaḥ ||
2.2.1.14
abhavaṃste'tha vai sarve tasmin śambhau paraprabhau |
upāyā niṣphalāsteṣāṃ mama cāpi munīśvara ||
2.2.1.15
tadāsmaraṃ rameśānaṃ vyarthopāyaḥ sutaiḥ saha |
abodhayatsa āgatya śivabhaktirataḥ sudhīḥ ||
2.2.1.16
prabodhito rameśena śivatattvapradarśinā |
tadīrṣāmatyajaṃ so'haṃ taṃ haṭhaṃ na vimohitaḥ ||
2.2.1.17
śaktiṃ saṃsevya tatprītyotpādayāmāsa tāṃ tadā |
dakṣādasiknyāṃ vīriṇyāṃ svaputrāddharamohane ||
2.2.1.18
somā bhūtvā dakṣasutā tapaḥ kṛtvā tu duḥsaham |
rudrapatnyabhavadbhaktyā svabhaktahitakāriṇī ||
2.2.1.19
somo rudro gṛhī bhūtvākārṣīllīlāṃ parāṃ prabhuḥ |
mohayitvātha māṃ tatra svavivāhe'vikāradhīḥ ||
2.2.1.20
vivāhya tāṃ sa āgatya svagirau sūtikṛttayā |
reme bahuvimoho hi svatantraḥ svāttavigrahaḥ ||
2.2.1.21
tayā viharatastasya vyatīyāya mahān mune |
kālaḥ sukhakaraḥ śambhornirvikārasya sadrateḥ ||
2.2.1.22
tato rudrasya dakṣeṇa spardhā jātā nijecchayā |
mahāmūḍhasya tanmāyāmohitasya sugarviṇaḥ ||
2.2.1.23
tatprabhāvāddharaṃ dakṣo mahāgarvī vimūḍhadhīḥ |
mahāśāntaṃ nirvikāraṃ nininda bahumohitaḥ ||
2.2.1.24
tato dakṣaḥ svayaṃ yajñaṃ kṛtavāngarvito'haram |
sarvānāhūya devādīn viṣṇuṃ māṃ cākhilādhipaḥ ||
2.2.1.25
nājuhāva tathābhūto rudraṃ roṣasamākulaḥ |
tathā tatra satīṃ nāmnīṃ svaputrīṃ vidhimohitaḥ ||
2.2.1.26
yadā nākāritā pitrā māyāmohita cetasā |
līlāṃ cakāra sujñānā mahāsādhvī śivā tadā ||
2.2.1.27
athāgatā satī tatra śivājñāmadhigamya sā |
anāhūtāpi dakṣeṇa garviṇā svapiturgṛham ||
2.2.1.28
vilokya rudrabhāgaṃ no prāpyāvajñāṃ ca tātataḥ |
vinindya tatra tānsarvāndehatyāgamathākarot ||
2.2.1.29
tacchrutvā devadeveśaḥ krodhaṃ kṛtvā tu duḥsaham |
jaṭāmutkṛtya mahatīṃ vīrabhadramajījanat ||
2.2.1.30
sagaṇaṃ taṃ samutpādya kiṃ kuryāmiti vādinam |
sarvāpamānapūrvaṃ hi yajñadhvaṃsaṃ dideśa ha ||
2.2.1.31
gaṇādhīśastadājñāṃ sa prāpya bahubalānvitaḥ |
gato'raṃ tatra sahasā mahābalaparākramaḥ ||
2.2.1.32
mahopadravamācerurgaṇāstatra tadājñayā |
sarvānsa daṇḍayāmāsa na kaścidavaśeṣitaḥ ||
2.2.1.33
viṣṇuṃ sañjitya yatnena sāmaraṃ gaṇasattamaḥ |
cakre dakṣaśiraśchedaṃ tacchiro'gnau juhāva ca ||
2.2.1.34
yajñadhvaṃsaṃ cakārāśu mahopadravamācaran |
tato jagāma svagiriṃ praṇanāma prabhuṃ śivam ||
2.2.1.35
yajñadhvaṃso'bhavaccetthaṃ devaloke hi paśyati |
rudrasyānucaraistatra vīrabhadrādibhiḥ kṛtaḥ ||
2.2.1.36
mune nītiriyaṃ jñeyā śrutismṛtiṣu sammatā |
rudre ruṣṭe kathaṃ loke sukhaṃ bhavati suprabhau ||
2.2.1.37
tato rudraḥ prasanno'bhūtstutimākarṇya tāṃ parām |
vijñaptiṃ saphalāṃ cakre sarveṣāṃ dīnavatsalaḥ ||
2.2.1.38
pūrvavacca kṛtaṃ tena kṛpālutvaṃ mahātmanā |
śaṅkareṇa maheśena nānālīlāvihāriṇā ||
2.2.1.39
jīvitastena dakṣo hi tatra sarve hi satkṛtāḥ |
punaḥ sa kārito yajñaḥ śaṅkareṇa kṛpālunā ||
2.2.1.40
rudraśca pūjitastatra sarvairdevairviśeṣataḥ |
yajñe viṣṇvādibhirbhaktyā suprasannātmabhirmune ||
2.2.1.41
satīdehasamutpannā jvālā lokasukhāvahā |
patitā parvate tatra pūjitā sukhadāyinī ||
2.2.1.42
jvālāmukhīti vikhyātā sarvakāmaphalapradā |
babhūva paramā devī darśanātpāpahāriṇī ||
2.2.1.43
idānīṃ pūjyate loke sarvakāmaphalāptaye |
saṃvidhābhiranekābhirmahotsavaparaḥsaram ||
2.2.1.44
tataśca sā satī devī himālayasutābhavat |
tasyāśca pārvatī nāma prasiddhamabhavattadā ||
2.2.1.45
sā punaśca samārādhya tapasā kaṭhinena vai |
tameva parameśānaṃ bhartāraṃ samupāśritā ||
2.2.1.46
etatsarvaṃ samākhyātaṃ yatpṛṣṭo'haṃ munīśvara |
yacchrutvā sarvapāpebhyo mucyate nātra saṃśayaḥ ||
2.2.1.46.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe satīsaṅkṣepacaritravarṇanaṃ nāma prathamo'dhyāyaḥ ||
2.2.1.46.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.2.1.46.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.2.1.46.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.2.1.46.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe
2.2.2.1
sūta uvāca |
ityākarṇya vacastasya naimiṣāraṇyavāsinaḥ |
papraccha ca muniśreṣṭhaḥ kathāṃ pāpapraṇāśinīm ||
2.2.2.2
nārada uvāca |
vidhe vidhe mahābhāga kathāṃ śambhoḥ śubhāvahām |
śṛṇvan bhavanmukhāmbhojānna tṛpto'smi mahāprabho ||
2.2.2.3
ataḥ kathaya tatsarvaṃ śivasya caritaṃ śubham |
satīkīrtyanvitaṃ divyaṃ śrotumicchāmi viśvakṛt ||
2.2.2.4
satī hi kathamutpannā dakṣadāreṣu śobhanā |
kathaṃ haro manaścakre dārāharaṇakarmaṇi ||
2.2.2.5
kathaṃ vā dakṣakopena tyaktadehā satī purā |
himavattanayā jātā bhūyo vākāśamāgatā ||
2.2.2.6
pārvatyāśca tapo'tyugraṃ vivāhaśca kathaṃ tvabhūt |
kathamardhaśarīrasthā babhūva smaranāśinaḥ ||
2.2.2.7
etatsarvaṃ samācakṣva vistareṇa mahāmate |
nānyo'sti saṃśayacchettā tvatsamo na bhaviṣyati ||
2.2.2.8
brahmovāca |
śṛṇu tvaṃ ca mune sarvaṃ satīśivayaśaḥ śubham |
pāvanaṃ paramaṃ divyaṃ guhyād guhyatamaṃ param ||
2.2.2.9
etacchambhuḥ purovāca bhaktavaryāya viṣṇave |
pṛṣṭastena mahābhaktyā paropakṛtaye mune ||
2.2.2.10
tataḥ so'pi mayā pṛṣṭo viṣṇuḥ śaivavaraḥ sudhīḥ |
prītyā mahyaṃ samācakhyau vistarānmunisattama ||
2.2.2.11
ahaṃ tatkathayiṣyāmi kathāmetāṃ purātanīm |
śivāśivayaśoyuktāṃ sarvakāmaphalapradām ||
2.2.2.12
purā yadā śivo devo nirguṇo nirvikalpakaḥ |
arūpaḥ śaktirahitaścinmātraḥ sadasatparaḥ ||
2.2.2.13
abhavatsaguṇaḥ so'pi dvirūpaḥ śaktimānprabhuḥ |
somo divyākṛtirvipra nirvikārī parātparaḥ ||
2.2.2.14
tasya vāmāṅgajo viṣṇurbrahmāhaṃ dakṣiṇāṅgajaḥ |
rudro hṛdayato jāto'bhavacca munisattama ||
2.2.2.15
sṛṣṭikartābhavaṃ brahmā viṣṇuḥ pālanakārakaḥ |
layakartā svayaṃ rudrastridhābhūtaḥ sadāśivaḥ ||
2.2.2.16
tamevāhaṃ samārādhya brahmā lokapitāmahaḥ |
prajāḥ sasarja sarvāstāḥ surāsuranarādikāḥ ||
2.2.2.17
sṛṣṭvā prajāpatīn dakṣapramukhānsurasattamān |
amanyaṃ suprasanno'haṃ nijaṃ sarvamahonnatam ||
2.2.2.16_2
marīcimatriṃ pulahaṃ pulastyāṅgirasau kratum |
vasiṣṭhaṃ nāradaṃ dakṣaṃ bhṛguṃ ceti mahāprabhūn ||
2.2.2.19
brahmāhaṃ mānasānputrānasarjaṃ ca yadā mune |
tadā manmanaso jātā cārurūpā varāṅganā ||
2.2.2.20
nāmnā sandhyā divākṣāntā sāyaṃ sandhyā japantikā |
atīva sundarī subhrūrmunicetovimohinī ||
2.2.2.21
na tādṛśī devaloke na martye na rasātale |
kālatraye'pi vai nārī sampūrṇaguṇaśālinī ||
2.2.2.22
dṛṣṭvāhaṃ tāṃ samutthāya cintayan hṛdi hṛdgatām |
dakṣādayaśca sraṣṭāro marīcyādyāśca matsutāḥ ||
2.2.2.23
evaṃ cintayato me hi brahmaṇo munisattama |
mānasaḥ puruṣo mañjurāvirbhūto mahādbhutaḥ ||
2.2.2.24
kāñcanīkṛtajātābhaḥ pīnoraskaḥ sunāsikaḥ |
suvṛttorukaṭījaṅgho nīlavelitakesaraḥ ||
2.2.2.25
lagnabhrūyugalo lolaḥ pūrṇacandranibhānanaḥ |
kapāṭāyatasadvakṣo romarājīvirājitaḥ ||
2.2.2.26
abhramātaṅgakākāraḥ pīno nīlasuvāsakaḥ |
āraktapāṇinayanamukhapādakarodbhavaḥ ||
2.2.2.27
kṣīṇamadhyaścārudantaḥ pramattagajagandhanaḥ |
praphullapadmapatrākṣaḥ kesaraghrāṇatarpaṇaḥ ||
2.2.2.28
kambugrīvo mīnaketuḥ prāṃśurmakaravāhanaḥ |
pañcapuṣpāyudho vegī puṣpakodaṇḍamaṇḍitaḥ ||
2.2.2.29
kāntaḥ kaṭākṣapātena bhrāmayannayanadvayam |
sugandhimāruto tāta śṛṅgārarasasevitaḥ ||
2.2.2.30
taṃ vīkṣya puruṣaṃ sarve dakṣādyā matsutāśca te |
autsukyaṃ paramaṃ jagmurvismayāviṣṭamānasāḥ ||
2.2.2.31
abhavadvikṛtaṃ teṣāṃ matsutānāṃ mano drutam |
dhairyaṃ naivālabhattāta kāmākulitacetasām ||
2.2.2.32
māṃ so'pi vedhasaṃ vīkṣya sraṣṭāraṃ jagatāṃ patim |
praṇamya puruṣaḥ prāha vinayānatakandharaḥ ||
2.2.2.33
puruṣa uvāca |
kiṃ kariṣyāmyahaṃ karma brahmaṃstatra niyojaya |
mānyo'dya puruṣo yasmāducitaḥ śobhito vidhe ||
2.2.2.34
abhimānaṃ ca yogyaṃ ca sthānaṃ patnī ca yā mama |
tanme vada trilokeśa tvaṃ sraṣṭā jagatāṃ patiḥ ||
2.2.2.35
brahmovāca |
evaṃ tasya vacaḥ śrutvā puruṣasya mahātmanaḥ |
kṣaṇaṃ na kiñcit provāca sa sraṣṭā cātivismitaḥ ||
2.2.2.36
ato manaḥ susaṃyamya samyagutsṛjya vismayam |
avocatpuruṣaṃ brahmā tatkāmaṃ ca samāvahan ||
2.2.2.37
brahmovāca |
anena tvaṃ svarūpeṇa puṣpabāṇaiśca pañcabhiḥ |
mohayan puruṣān strīṃśca kuru sṛṣṭiṃ sanātanīm ||
2.2.2.38
asmiñjīvāśca devādyāstrailokye sacarācare |
ete sarve bhaviṣyanti na kṣamāstava laṅghane ||
2.2.2.39
ahaṃ vā vāsudevo vā sthāṇurvā puruṣottama |
bhaviṣyāmastava vaśe kimanye prāṇadhārakāḥ ||
2.2.2.40
pracchannarūpo jantūnāṃ praviśan hṛdayaṃ sadā |
sukhahetuḥ svayaṃ bhūtvā sṛṣṭiṃ kuru sanātanīm ||
2.2.2.41
tvatpuṣpabāṇasya sadā sukhalakṣyaṃ mano'dbhutam |
sarveṣāṃ prāṇināṃ nityaṃ sadā madakaro bhavān ||
2.2.2.42
iti te karma kathitaṃ sṛṣṭiprāvartakaṃ punaḥ |
nāmānyete vadiṣyanti sutā me tava tattvataḥ ||
2.2.2.43
brahmovāca |
ityuktvāhaṃ suraśreṣṭha svasutānāṃ mukhāni ca |
ālokya svāsane pādme propaviṣṭo'bhavaṃ kṣaṇam ||
2.2.2.43.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe kāmaprādurbhāvo nāma dvitīyo'dhyāyaḥ ||
2.2.2.43.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.2.2.43.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.2.2.43.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.2.2.43.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe
tṛtīyo'dhyāyaḥ | kāmaśāpānugrahaḥ
2.2.3.1
brahmovāca |
tataste munayaḥ sarve madabhiprāyavedinaḥ |
cakrustaducitaṃ nāma marīcipramukhāḥ sutāḥ ||
2.2.3.2
mukhāvalokanādeva jñātvā vṛttāntamanyataḥ |
dakṣādayaśca sraṣṭāraḥ sthānaṃ patnīṃ ca te daduḥ ||
2.2.3.3
tato niścitya nāmāni marīcipramukhā dvijāḥ |
ūcuḥ saṅgatametasmai puruṣāya mamātmajāḥ ||
2.2.3.4
ṛṣaya ūcuḥ |
yasmātpramathase tattvaṃ jāto'smākaṃ yathā vidheḥ |
tasmānmanmathanāmā tvaṃ loke khyāto bhaviṣyasi ||
2.2.3.5
jagatsu kāmarūpastvaṃ tvatsamo na hi vidyate |
atastvaṃ kāmanāmāpi khyāto bhava manobhava ||
2.2.3.6
madanānmadanākhyastvaṃ jāto darpātsadarpakaḥ |
tasmātkandarpanāmāpi loke khyāto bhaviṣyasi ||
2.2.3.7
tvatsamaṃ sarvadevānāṃ yadvīryaṃ na bhaviṣyati |
tataḥ sthānāni sarvāṇi sarvavyāpī bhavāṃstataḥ ||
2.2.3.8
dakṣo'yaṃ bhavataḥ patnīṃ svayaṃ dāsyati kāminīm |
ādyaḥ prajāpatiryo hi yatheṣṭaṃ puruṣottamaḥ ||
2.2.3.9
eṣā ca kanyakā cārurūpā brahmamanobhavā |
sandhyā nāmneti vikhyātā sarvaloke bhaviṣyati ||
2.2.3.10
brahmaṇo dhyāyato yasmātsamyagjātā varāṅganā |
ataḥ sandhyeti vikhyātā krāntābhā tulyamallikā ||
2.2.3.11
brahmovāca |
kausumāni tathāstrāṇi pañcādāya manobhavaḥ |
pracchannarūpī tatraiva cintayāmāsa niścayam ||
2.2.3.12
harṣaṇaṃ rocanākhyaṃ ca mohanaṃ śoṣaṇaṃ tathā |
māraṇaṃ ceti proktāni munermohakarāṇyapi ||
2.2.3.13
brahmaṇā mama yatkarma samuddiṣṭaṃ sanātanam |
tadihaiva kariṣyāmi munīnāṃ sannidhau vidheḥ ||
2.2.3.14
tiṣṭhanti munayaścātra svayaṃ cāpi prajāpatiḥ |
eteṣāṃ sākṣibhūtaṃ me bhaviṣyatyadya niścayam ||
2.2.3.15
sandhyāpi brahmaṇā proktā cedānīṃ preṣayedvacaḥ |
iha karma parīkṣyaiva prayogānmohayāmyaham ||
2.2.3.16
brahmovāca |
iti sañcintya manasā niścitya ca manobhavaḥ |
puṣpajaṃ puṣpajātaiśca yojayāmāsa mārgaṇaiḥ ||
2.2.3.17
ālīḍhasthānamāsādya dhanurākṛṣya yatnataḥ |
cakāra valayākāraṃ kāmo dhanvivarastadā ||
2.2.3.18
saṃhite tena kodaṇḍe mārutāśca sugandhayaḥ |
vavustatra muniśreṣṭha samyagāhlādakāriṇaḥ ||
2.2.3.19
tatastānapi dhātrādīn sarvāneva ca mānasān |
pṛthak puṣpaśaraistīkṣṇairmohayāmāsa mohanaḥ ||
2.2.3.20
tataste munayaḥ sarve mohitāścāpyahaṃ mune |
saṃhito manasā kiñcidvikāraṃ prāpurāditaḥ ||
2.2.3.21
sandhyāṃ sarve nirīkṣantaḥ savikāraṃ muhurmuhuḥ |
āsan pravṛddhamadanāḥ strī yasmānmadanaidhinī ||
2.2.3.22
tataḥ sarvānsa madano mohayitvā punaḥ punaḥ |
yathendriyavikāraṃ te prāpustānakarottathā ||
2.2.3.23
udīritendriyo dhātā vīkṣyāhaṃ sa yadā ca tām |
tadaiva conapañcāśadbhāvā jātāḥ śarīrataḥ ||
2.2.3.24
sāpi tairvīkṣyamāṇātha kandarpaśarapātanāt |
cakre muhurmuhurbhāvān kaṭākṣāvaraṇādikān ||
2.2.3.25
nisargasundarī sandhyā tānbhāvān mānasodbhavān |
kurvantyatitarāṃ reje svarṇadīva tanūrmibhiḥ ||
2.2.3.26
atha bhāvayutāṃ sandhyāṃ vīkṣyākārṣaṃ prajāpatiḥ |
dharmābhipūritatanurabhilāṣamahaṃ mune ||
2.2.3.27
tataste munayaḥ sarve marīcyatrimukhā api |
dakṣādyāśca dvijaśreṣṭha prāpurvaikārikendriyam ||
2.2.3.28
dṛṣṭvā tathāvidhān dakṣamarīcipramukhāṃśca mām |
sandhyāṃ ca karmaṇi nije śraddadhe madanastadā ||
2.2.3.29
yadidaṃ brahmaṇā karma mamoddiṣṭaṃ mayāpi tat |
kartuṃ śakyamiti hyaddhā bhāvitaṃ svabhuvā tadā ||
2.2.3.30
itthaṃ pāpagatiṃ vīkṣya bhrātṛṇāṃ ca pitustathā |
dharmaḥ sasmāra śambhuṃ vai tadā dharmāvanaṃ prabhum ||
2.2.3.31
saṃsmaranmanasā dharmaḥ śaṅkaraṃ dharmapālakam |
tuṣṭāva vividhairvākyairdīno bhūtvājasambhavaḥ ||
2.2.3.32
dharma uvāca |
devadeva mahādeva dharmapāla namo'stu te |
sṛṣṭisthitivināśānāṃ kartā śambho tvameva hi ||
2.2.3.33
sṛṣṭau brahmā sthitau viṣṇuḥ pralaye hararūpadhṛk |
rajaḥsattvatamobhiśca triguṇairaguṇaḥ prabho ||
2.2.3.34
nistraiguṇyaḥ śivaḥ sākṣātturyaśca prakṛteḥ paraḥ |
nirguṇo nirvikārī tvaṃ nānālīlāviśāradaḥ ||
2.2.3.35
rakṣa rakṣa mahādeva pāpānmāṃ dustarāditaḥ |
matpitāyaṃ tathā ceme bhrātaraḥ pāpabuddhayaḥ ||
2.2.3.36
brahmovāca |
iti stuto maheśāno dharmeṇaiva paraḥ prabhuḥ |
tatrājagāma śīghraṃ vai rakṣituṃ dharmamātmabhūḥ ||
2.2.3.37
jāto viyadgataḥ śambhurvidhiṃ dṛṣṭvā tathāvidham |
māṃ dakṣādyāṃśca manasā jahāsopajahāsa ca ||
2.2.3.38
sa sādhuvādaṃ tān sarvān vihasya ca punaḥ punaḥ |
uvācedaṃ muniśreṣṭha lajjayan vṛṣabhadhvajaḥ ||
2.2.3.39
śiva uvāca |
aho brahmaṃstava kathaṃ kāmabhāvaḥ samudgataḥ |
dṛṣṭvā ca tanayāṃ naiva yogyaṃ vedānusāriṇām ||
2.2.3.40
yathā mātā ca bhaginī bhrātṛpatnī tathā sutā |
etāḥ kudṛṣṭyā draṣṭavyā na kadāpi vipaścitā ||
2.2.3.41
eṣa vai vedamārgasya niścayastvanmukhe sthitaḥ |
kathaṃ tu kāmamātreṇa sa te vismārito vidhe ||
2.2.3.42
dhairyaṃ jāgaritaṃ citte na kathaṃ caturānana |
yena kṣudreṇa kāmena rantuṃ vighaṭitaṃ vidhe | ||
2.2.3.43
ekāntayoginastasmātsarvadādityadarśinaḥ |
kathaṃ dakṣamarīcyādyā lolupāḥ strīṣu mānasāḥ ||
2.2.3.44
kathaṃ kāmo'pi mandātmā prābalyātso'dhunaiva hi |
vikṛtān kṛtavān bāṇairakālajño'lpacetanaḥ ||
2.2.3.45
dhik taṃ śrutaṃ sadā tasya yasya kāntā mano'harat |
dhairyādākṛṣya laulyeṣu majjayatyapi mānasam ||
2.2.3.46
brahmovāca |
iti tasya vacaḥ śrutvā loke so'haṃ śivasya ca |
vrīḍayā dviguṇībhūtaḥ svedārdrastvabhavaṃ kṣaṇāt ||
2.2.3.47
tataḥ kāmavikāraṃ hi nigṛhya cātyajaṃ mune |
jighṛkṣurapi tadbhītyā tāṃ sandhyāṃ kāmarūpiṇīm ||
2.2.3.48
maccharīrāttu gharmāmbho yatpapāta dvijottama |
agniṣvāttāḥ pitṛgaṇā jātāḥ pitṛgaṇāstataḥ ||
2.2.3.49
bhinnāñjananibhāḥ sarve phullarājīvalocanāḥ |
nitāntayatayaḥ puṇyāḥ saṃsāravimukhāḥ pare ||
2.2.3.50
sahasrāṇāṃ catuḥṣaṣṭiragniṣvāttāḥ prakīrtitāḥ |
ṣaḍaśītisahasrāṇi tathā barhiṣado mune ||
2.2.3.51
gharmāmbhaḥ patitaṃ bhūmau tadā dakṣaśarīrataḥ |
samastaguṇasampannā tasmājjātā varāṅganā ||
2.2.3.52
tanvaṅgī samamadhyā ca tanuromāvalī śrutā |
mṛdvaṅgī cārudaśanā navakāñcanasuprabhā ||
2.2.3.53
sarvāvayavaramyā ca pūrṇacandrānanāmbujā |
nāmnā ratiriti khyātā munīnāmapi mohinī ||
2.2.3.54
marīcipramukhāḥ ṣaḍ vai nigṛhītendriyakriyāḥ |
ṛte kratuṃ vasiṣṭhaṃ ca pulastyāṅgirasau tathā ||
2.2.3.55
kratvādīnāṃ caturṇāṃ ca bījaṃ bhūmau papāta ca |
tebhyaḥ pitṛgaṇā jātā apare munisattama ||
2.2.3.56
somapā ājyapā nāmnā tathaivānye sukālinaḥ |
haviṣmantaḥ sutāḥ sarve kavyavāhāḥ prakīrtitāḥ ||
2.2.3.57
kratostu somapāḥ putrā vasiṣṭhātkālinastathā |
ājyapākhyāḥ pulastyasya haviṣmanto'ṅgiraḥ sutāḥ ||
2.2.3.58
jāteṣu teṣu viprendra agniṣvāttādikeṣvatha |
lokānāṃ pitṛvargeṣu kavyavāṭ sa samantataḥ ||
2.2.3.59
sandhyā pitṛprasūrbhūtvā taduddeśayutābhavat |
nirdoṣā śambhusandṛṣṭā dharmakarmaparāyaṇā ||
2.2.3.60
etasminnantare śambhuranugṛhyākhilāndvijān |
dharmaṃ saṃrakṣya vidhivadantardhānaṃ gato drutam ||
2.2.3.61
atha śaṅkaravākyena lajjito'haṃ pitāmahaḥ |
kandarpāyākopiṣaṃ hi bhrukuṭīkuṭilānanaḥ ||
2.2.3.62
dṛṣṭvā mukhamabhiprāyaṃ viditvā so'pi manmathaḥ |
svabāṇānsañjahārāśu bhītaḥ paśupatermune ||
2.2.3.63
tataḥ kopasamāyuktaḥ padmayonirahaṃ mune |
ajvalaṃ cātibalavān didhakṣuriva pāvakaḥ ||
2.2.3.64
bhavanetrāgninirdagdhaḥ kandarpo darpamohitaḥ |
bhaviṣyati mahādeve kṛtvā karma suduṣkaram ||
2.2.3.65
iti vedhāstvahaṃ kāmamakṣayaṃ dvijasattama |
samakṣaṃ pitṛsaṅghasya munīnāṃ ca yatātmanām ||
2.2.3.66
iti bhīto ratipatistatkṣaṇāttyaktamārgaṇaḥ |
prādurbabhūva pratyakṣaṃ śāpaṃ śrutvātidāruṇam ||
2.2.3.67
brahmāṇaṃ māmuvācedaṃ sadakṣādisutaṃ mune |
śṛṇvatāṃ pitṛsaṅghānāṃ sandhyāyāśca vigarvadhīḥ ||
2.2.3.68
kāma uvāca |
kimarthaṃ bhavatā brahman śapto'hamiti dāruṇam |
anāgāstava lokeśa nyāyyamārgānusāriṇaḥ ||
2.2.3.69
tvayā coktaṃ nu matkarma yattad brahman kṛtaṃ mayā |
tatra yogyo na śāpo me yato nānyatkṛtaṃ mayā ||
2.2.3.70
ahaṃ viṣṇustathā śambhuḥ sarve tvaccharagocarāḥ |
iti yadbhavatā proktaṃ tanmayāpi parīkṣitam ||
2.2.3.71
nāparādho mamāpyatra brahman mayi nirāgasi |
dāruṇaḥ samayaścaiṣa śāpo deva jagatpate ||
2.2.3.72
brahmovāca |
iti tasya vacaḥ śrutvā brahmāhaṃ jagatāṃ patiḥ |
pratyavocaṃ yatātmānaṃ madanaṃ damayanmuhuḥ ||
2.2.3.73
brahmovāca |
ātmajā mama sandhyeyaṃ yasmādetatsakāmataḥ |
lakṣyīkṛto'haṃ bhavatā tataḥ śāpo mayā kṛtaḥ ||
2.2.3.74
adhunā śāntaroṣo'haṃ tvāṃ vadāmi manobhava |
śṛṇuṣva gatasandehaḥ sukhī bhava bhayaṃ tyaja ||
2.2.3.75
tvaṃ bhasma bhūtvā madana bhargalocanavahninā |
tathaivāśu samaṃ paścāccharīraṃ prāpayiṣyasi ||
2.2.3.76
yadā kariṣyati haro'ñjasā dāraparigraham |
tadā sa eva bhavataḥ śarīraṃ prāpayiṣyati ||
2.2.3.77
evamuktvātha madanamahaṃ lokapitāmahaḥ |
antargato munīndrāṇāṃ mānasānāṃ prapaśyatām ||
2.2.3.78
ityevaṃ me vacaḥ śrutvā madanaste'pi mānasāḥ |
sambabhūvuḥ sutāḥ sarve sukhino'raṃ gṛhaṃ gatāḥ ||
2.2.3.78.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe kāmaśāpānugraho nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||
2.2.3.78.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.2.3.78.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.2.3.78.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.2.3.78.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe
caturtho'dhyāyaḥ | kāmavivāhaḥ
2.2.4.1
nārada uvāca |
viṣṇuśiṣya mahāprājña vidhe lokakara prabho |
adbhuteyaṃ kathā proktā śivalīlāmṛtānvitā ||
2.2.4.2
tataḥ kimabhavattāta caritaṃ tad vadādhunā |
ahaṃ śraddhānvitaḥ śrotuṃ yadi śambhukathāśrayam ||
2.2.4.3
brahmovāca |
śambhau gate nijasthāne vedhasyantarhite mayi |
dakṣaḥ prāhātha kandarpaṃ saṃsmaran mama tadvacaḥ ||
2.2.4.4
dakṣa uvāca |
maddehajeyaṃ kandarpa sadrūpaguṇasaṃyutā |
enāṃ gṛhṇīṣva bhāryārthaṃ bhavataḥ sadṛśīṃ guṇaiḥ ||
2.2.4.5
eṣā tava mahātejāḥ sarvadā sahacāriṇī |
bhaviṣyati yathākāmaṃ dharmato vaśavartinī ||
2.2.4.6
brahmovāca |
ityuktvā pradadau tasyai dehasvedāmbusambhavām |
kandarpāyāgrataḥ kṛtvā nāma kṛtvā ratīti tām ||
2.2.4.7
vivāhya tāṃ smaraḥ so'pi mumodātīva nārada |
dakṣajāṃ tanayāṃ ramyāṃ munīnāmapi mohinīm ||
2.2.4.8
atha tāṃ vīkṣya madano ratyākhyāṃ svastriyaṃ śubhām |
ātmāguṇena viddho'sau mumoha ratirañjitaḥ ||
2.2.4.9
kṣaṇapradābhavatkāntā gaurī mṛgadṛśī mudā |
lolāpāṅgyatha tasyaiva bhāryā ca sadṛśī ratau ||
2.2.4.10
tasyā bhrūyugalaṃ vīkṣya saṃśayaṃ madano'karot |
utsādanaṃ matkodaṇḍaṃ vidhātrāsyāṃ niveśitam ||
2.2.4.11
gatiṃ dṛṣṭvā kaṭākṣāṇāmāśu tasyā dvijottama |
āśu gantuṃ nijāstrāṇāṃ śraddadhe na ca cārutām ||
2.2.4.12
tasyāḥ svabhāvasaurabhyaṃ dhīraśvāsānilaṃ tathā |
āghrāya madanaḥ śraddhāṃ tyaktavān malayānile ||
2.2.4.13
pūrṇendusadṛśaṃ vaktraṃ dṛṣṭvā lakṣmasulakṣitam |
na niścikāya madano bhedaṃ tanmukhacandrayoḥ ||
2.2.4.14
suvarṇapadmakalikātulyaṃ tasyāḥ kucadvayam |
reje cūcukayugmena bhramareṇeva veṣṭitam ||
First 200 of 2,581 passages. Read on
Linked texts (8)
- Kālikāpurāṇa — Sanskrit
- Ṣaṭsandarbha — Jīva Gosvāmin 1555, Sanskrit
- Brahmavaivartapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Revākhaṇḍa (Skandapurāṇa) — Sanskrit
- Kṛṣṇajanmakhaṇḍa — Sanskrit
- Janmakhaṇḍa — Sanskrit
- Mahābhāgavata — Sanskrit
- Mahābhāgavatapurāṇa — Sanskrit