Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 4: śrīśivamahāpurāṇam 4. koṭirudrasaṃhitā

Śivapurāṇa (complete text) 4

Language
Sanskrit

Contents

śrīśivamahāpurāṇam 4. koṭirudrasaṃhitā

4.p1

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

4.p2

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

4.p3

śrīśivamahāpurāṇam ||

4.p4

caturthī koṭirudrasaṃhitā

prathamo'dhyāyaḥ | jyotirliṅgatadupaliṃṅgamāhātmyavarṇanam

4.1.1

yo dhatte nijamāyayaiva bhuvanākāraṃ vikārojjhito |
yasyāhuḥ karuṇākaṭākṣavibhavau svargāpavargābhidhau |
pratyagbodhasukhādvayaṃ hṛdi sadā paśyanti yaṃ yogina-stasmai śailasutāñcitārdhavapuṣe śaśvannamastejase ||

4.1.2

kṛpālalitavīkṣaṇaṃ smitamanojñavaktrāmbujaṃ śaśāṅkakalayojjvalaṃ śamitaghoratāpatrayam |
karotu kimapi sphuratparamasaukhyasaccidvapu-rdharādharasutābhujodvalayitaṃ maho maṅgalam ||

4.1.3

ṛṣaya ūcuḥ
samyaguktaṃ tvayā sūta lokānāṃ hitakāmyayā |
śivāvatāramāhātmyaṃ nānākhyānasamanvitam ||

4.1.4

punaśca kathyatāṃ tāta śivamāhātmyamuttamam |
liṅgasambandhi suprītyā dhanyastvaṃ śaivasattama ||

4.1.5

śṛṇvantastvanmukhāmbhojānna tṛptāḥ smo vayaṃ prabho |
śaivaṃ yaśo'mṛtaṃ ramyaṃ tadeva punarucyatām ||

4.1.6

pṛthivyāṃ yāni liṅgāni tīrthe tīrthe śubhāni hi |
anyatra vā sthale yāni prasiddhāni sthitāni vai ||

4.1.7

tāni tāni ca divyāni liṅgāni parameśituḥ |
vyāsaśiṣya samācakṣva lokānāṃ hitakāmyayā ||

4.1.8

sūta uvāca |
sādhu pṛṣṭamṛṣiśreṣṭhā lokānāṃ hitakāmyayā |
kathayāmi bhavatsnehāttāni saṅkṣepato dvijāḥ ||

4.1.9

sarveṣāṃ śivaliṅgānāṃ mune saṅkhyā na vidyate |
sarvā liṅgamayī bhūmiḥ sarvaṃ liṅgamayaṃ jagat ||

4.1.10

liṅgayuktāni tīrthāni sarvaṃ liṅge pratiṣṭhitam |
saṅkhyā na vidyate teṣāṃ tāni kiñcidbravīmyaham ||

4.1.11

yatkiñcid dṛśyate dṛśyaṃ varṇyate smaryate ca yat |
tatsarvaṃ śivarūpaṃ hi nānyadastīti kiñcana ||

4.1.12

tathāpi śrūyatāṃ prītyā kathayāmi yathāśrutam |
liṅgāni ca ṛṣiśreṣṭhāḥ pṛthivyāṃ yāni tāni ha ||

4.1.13

pātāle cāpi vartante svarge cāpi tathā bhuvi |
sarvatra pūjyate śambhuḥ sa devāsuramānuṣaiḥ ||

4.1.14

trijagacchambhunā vyāptaṃ sadevāsuramānuṣam |
anugrahāya lokānāṃ liṅgarūpeṇa sattamāḥ ||

4.1.15

anugrahāya lokānāṃ liṅgāni ca maheśvaraḥ |
dadhāti vividhānyatra tīrthe cānyasthale tathā ||

4.1.16

yatra yatra yadā śambhurbhaktyā bhaktaiśca saṃsmṛtaḥ |
tatra tatrāvatīryātha kāryaṃ kṛtvā sthitastadā ||

4.1.17

lokānāmupakārārthaṃ svaliṅgaṃ cāpyakalpayat |
talliṅgaṃ pūjayitvā tu siddhiṃ samadhigacchati ||

4.1.18

pṛthivyāṃ yāni liṅgāni teṣāṃ saṅkhyā na vidyate |
tathāpi ca pradhānāni kathyante ca mayā dvijāḥ ||

4.1.19

pradhāneṣu ca yānīha mukhyāni pravadāmyaham |
yacchrutvā sarvapāpebhyo mucyate mānavaḥ kṣaṇāt ||

4.1.20

jyotirliṅgāni yānīha mukhyamukhyāni sattama |
tānyahaṃ kathayāmyadya śrutvā pāpaṃ vyapohati ||

4.1.21

saurāṣṭre somanāthaṃ ca śrīśaile mallikārjunam |
ujjayinyāṃ mahākālamoṅkāre parameśvaram ||

4.1.22

kedāraṃ himavatpṛṣṭhe ḍākinyāṃ bhīmaśaṅkaram |
vārāṇasyāṃ ca viśveśaṃ tryambakaṃ gautamītaṭe ||

4.1.23

vaidyanāthaṃ citābhūmau nāgeśaṃ dārukāvane |
setubandhe ca rāmeśaṃ ghuśmeśaṃ ca śivālaye ||

4.1.24

dvādaśaitāni nāmāni prātarutthāya yaḥ paṭhet |
sarvapāpavinirmuktaḥ sarvasiddhiphalaṃ labhet ||

4.1.25

yaṃ yaṃ kāmamapekṣyaiva paṭhiṣyanti narottamāḥ |
prāpsyanti kāmaṃ taṃ taṃ hi paratreha munīśvarāḥ ||

4.1.26

ye niṣkāmatayā tāni paṭhiṣyanti śubhāśayāḥ |
teṣāṃ ca jananīgarbhe vāso naiva bhaviṣyati ||

4.1.27

eteṣāṃ pūjanenaiva varṇānāṃ duḥkhanāśanam |
ihaloke paratrāpi muktirbhavati niścitam ||

4.1.28

grāhyameṣāṃ ca naivedyaṃ bhojanīyaṃ prayatnataḥ |
tatkartuḥ sarvapāpāni bhasmasādyānti vai kṣaṇāt ||

4.1.29

jyotiṣāṃ caiva liṅgānāṃ brahmādibhiralaṃ dvijāḥ |
viśeṣataḥ phalaṃ vaktuṃ śakyate na paraistathā ||

4.1.30

ekaṃ ca pūjitaṃ yena ṣaṇmāsaṃ tannirantaram |
tasya duḥkhaṃ na jāyeta mātṛkukṣisamudbhavam ||

4.1.31

hīnayonau yadā jāto jyotirliṅgaṃ ca paśyati |
tasya janma bhavettatra vimale satkule punaḥ ||

4.1.32

satkule janma samprāpya dhanāḍhyo vedapāragaḥ |
śubhakarma tadā kṛtvā muktiṃ yātyanapāyinīm ||

4.1.33

mleccho vāpyantyajo vāpi ṣaṇḍho vāpi munīśvarāḥ |
dvijo bhūtvā bhavenmuktastasmāttaddarśanaṃ caret ||

4.1.34

jyotiṣāṃ caiva liṅgānāṃ kiñcitproktaṃ phalaṃ mayā |
jyotiṣāṃ copaliṅgāni śrūyantāmṛṣisattamāḥ ||

4.1.35

someśvarasya yalliṅgamantakeśamudāhṛtam |
mahyāḥ sāgarasaṃyoge talliṅgamupaliṅgakam ||

4.1.36

mallikārjunasambhūtamupaliṅgamudāhṛtam |
rudreśvaramiti khyātaṃ bhṛgukakṣe sukhāvaham ||

4.1.37

mahākālabhavaṃ liṅgaṃ dugdheśamiti viśrutam |
narmadāyāṃ prasiddhaṃ tatsarvapāpaharaṃ smṛtam ||

4.1.38

ūm̐kārajaṃ ca yalliṅgaṃ kardameśamiti śrutam |
prasiddhaṃ bindusarasi sarvakāmaphalapradam ||

4.1.39

kedāreśvarasañjātaṃ bhūteśaṃ yamunātaṭe |
mahāpāpaharaṃ proktaṃ paśyatāmarcatāṃ tathā ||

4.1.40

bhīmaśaṅkarasambhūtaṃ bhīmeśvaramiti smṛtam |
sahyācale prasiddhaṃ tanmahābalavivarddhanam ||

4.1.41

viśveśvarācca yajjātaṃ śaraṇyeśvara viśrutam |
tryambakasya ca yatproktaṃ siddheśvara iti śrutam ||

4.1.42

vaidyanāthācca yajjātaṃ vaijanātha iti smṛtam |
nāgeśvarasamudbhūtaṃ bhūteśvaramudāhṛtam ||

4.1.43

mallikāsarasvatītīre darśanātpāpahārakam |
rāmeśvarācca yajjātaṃ gupteśvaramiti smṛtam ||

4.1.44

ghuśmeśāccaiva yajjātaṃ vyāghreśvaramiti smṛtam jyotirliṅgopaliṅgāni proktānīha mayā dvijāḥ ||

4.1.45

darśanātpāpahārīṇi sarvakāmapradāni ca |
etāni supradhānāni mukhyatāṃ hi gatāni ca |
anyāni cāpi mukhyāni śrūyantāmṛṣisattamāḥ ||

4.1.45.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāṃ jyotirliṅgatadupaliṃṅgamāhātmyavarṇanaṃ nāma prathamo'dhyāyaḥ ||

4.1.45.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

4.1.45.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

4.1.45.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

4.1.45.p5

caturthī koṭirudrasaṃhitā

dvitīyo'dhyāyaḥ | śivaliṅgamāhātmyavarṇanam

4.2.1

sūta uvāca |
gaṅgātīre suprasiddhā kāśī khalu vimuktidā |
sā hi liṅgamayī jñeyā śivavāsasthalī smṛtā ||

4.2.2

liṅgaṃ tatraiva mukhyaṃ ca samproktamavimuktakam |
kṛttivāseśvaraḥ sākṣāttattulyo vṛddhakālakaḥ ||

4.2.3

tilabhāṇḍeśvaraścaiva daśāśvamedha eva ca |
gaṅgāsāgarasaṃyoge saṅgameśa iti smṛtaḥ ||

4.2.4

bhūteśvaro yaḥ samprokto bhaktasarvārthadaḥ sadā |
nārīśvara iti khyātaḥ kauśikyāḥ sa samīpagaḥ ||

4.2.5

vartate gaṇḍakītīre baṭukeśvara eva saḥ |
pūreśvara iti khyātaḥ phalgutīre sukhapradaḥ ||

4.2.6

siddhanātheśvaraścaiva darśanātsiddhido nṛṇām |
dūreśvara iti khyātaḥ pattane cottare tathā ||

4.2.7

śṛṅgeśvaraśca nāmnā vai vaidyanāthastathaiva ca |
japyeśvarastathā khyāto yo dadhīciraṇasthale ||

4.2.8

gopeśvaraḥ samākhyāto raṅgeśvara iti smṛtaḥ |
vāmeśvaraśca nāgeśaḥ kāmeśo vimaleśvaraḥ ||

4.2.9

vyāseśvaraśca vikhyātaḥ sukeśaśca tathaiva hi |
bhāṇḍeśvaraśca vikhyāto huṅkāreśastathaiva ca ||

4.2.10

surocanaśca vikhyāto bhūteśvara iti svayam |
saṅgameśastathā prokto mahāpātakanāśanaḥ ||

4.2.11

tataśca taptakātīre kumāreśvara eva ca |
siddheśvaraśca vikhyātaḥ seneśaśca tathā smṛtaḥ ||

4.2.12

rāmeśvara iti prokto kumbheśaśca paro mataḥ |
nandīśvaraśca puñjeśaḥ pūrṇāyāṃ pūrṇakastathā ||

4.2.13

brahmeśvaraḥ prayāge ca brahmaṇā sthāpitaḥ purā |
daśāśvamedhatīrthe hi caturvargaphalapradaḥ ||

4.2.14

tathā someśvarastatra sarvāpadvinivārakaḥ |
bhāradvājeśvaraścaiva brahmavarcaḥpravarddhakaḥ ||

4.2.15

śūlaṭaṅkeśvaraḥ sākṣātkāmanāprada īritaḥ |
mādhaveśaśca tatraiva bhaktarakṣāvidhāyakaḥ ||

4.2.16

nāgeśākhyaḥ prasiddho hi sāketanagare dvijāḥ |
sūryavaṃśodbhavānāṃ ca viśeṣeṇa sukhapradaḥ ||

4.2.17

puruṣottamapuryāṃ tu bhuvaneśaḥ susiddhidaḥ |
lokeśaśca mahāliṅgaḥ sarvānandapradāyakaḥ ||

4.2.18

kāmeśvaraḥ śambhuliṅgo gaṅgeśaḥ paraśuddhikṛt |
śukreśvaraḥ śukrasiddho lokānāṃ hitakāmyayā ||

4.2.19

tathā vaṭeśvaraḥ khyātaḥ sarvakāmaphalapradaḥ |
sindhutīre kapāleśo vaktreśaḥ sarvapāpahā ||

4.2.20

dhautapāpeśvaraḥ sākṣādaṃśena parameśvaraḥ |
bhīmeśvara iti proktaḥ sūryeśvara iti smṛtaḥ ||

4.2.21

nandīśvaraśca vijñeyo jñānado lokapūjitaḥ |
nākeśvaro mahāpuṇyastathā rāmeśvaraḥ smṛtaḥ ||

4.2.22

vimaleśvaranāmā vai kaṇṭakeśvara eva ca |
pūrvasāgarasaṃyoge dhartukeśastathaiva ca ||

4.2.23

candreśvaraśca vijñeyaścandrakāntiphalapradaḥ |
sarvakāmapradaścaiva siddheśvara iti smṛtaḥ ||

4.2.24

bilveśvaraśca vikhyātaścāndhakeśastathaiva ca |
yatra vā hyandhako daityaḥ śaṅkareṇa hataḥ purā ||

4.2.25

ayaṃ svarūpamaṃśena dhṛtvā śambhuḥ punaḥ sthitaḥ |
śaraṇeśvaravikhyāto lokānāṃ sukhadaḥ sadā ||

4.2.26

kardameśaḥ paraḥ proktaḥ koṭīśaścārbudācale |
acaleśaśca vikhyāto lokānāṃ sukhadaḥ sadā ||

4.2.27

nāgeśvarastu kauśikyāstīre tiṣṭhati nityaśaḥ |
ananteśvarasaṃjñaśca kalyāṇaśubhabhājanaḥ ||

4.2.28

yogeśvaraśca vikhyāto vaidyanātheśvarastathā |
koṭīśvaraśca vijñeyaḥ sapteśvara iti smṛtaḥ ||

4.2.29

bhadreśvaraśca vikhyāto bhadranāmā haraḥ svayam |
caṇḍīśvarastathā proktaḥ saṅgameśvara eva ca ||

4.2.30

pūrvasyāṃ diśi jātāni śivaliṅgāni yāni ca |
sāmānyānyapi cānyāni tānīha kathitāni te ||

4.2.31

dakṣiṇasyāṃ diśi tathā śivaliṅgāni yāni ca |
sañjātāni muniśreṣṭha tāni te kathayāmyaham ||

4.2.31.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāṃ śivaliṅgamāhātmyavarṇanaṃ nāma dvitīyo'dhyāyaḥ ||

4.2.31.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

4.2.31.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

4.2.31.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

4.2.31.p5

caturthī koṭirudrasaṃhitā

tṛtīyo'dhyāyaḥ | koṭirudrasaṃhitāyāmanasūyātritapovarṇanam

4.3.1

sūta uvāca |
brahmapuryāṃ citrakūṭe liṅgaṃ mattagajendrakam |
brahmaṇā sthāpitaṃ pūrvaṃ sarvakāmasamṛddhidam ||

4.3.2

tatpūrvadiśi koṭīśaṃ liṅgaṃ sarvavarapradam |
godāvaryāḥ paścime talliṅgaṃ paśupatināmakam ||

4.3.3

dakṣiṇasyāṃ diśi kaścidatrīśvara iti svayam |
lokānāmupakārārthamanasūyāsukhāya ca ||

4.3.4

prādurbhūtaḥ svayaṃ devo hyanāvṛṣṭyāmajīvayat |
sa eva śaṅkaraḥ sākṣādaṃśena svayameva hi ||

4.3.5

ṛṣaya ūcuḥ |
sūta sūta mahābhāga kathamatrīśvaro haraḥ |
utpannaḥ paramo divyastattvaṃ kathaya suvrata ||

4.3.6

sūta uvāca |
sādhu pṛṣṭamṛṣiśreṣṭhāḥ kathayāmi kathāṃ śubhām |
yāṃ kathāṃ satataṃ śrutvā pātakairmucyate dhruvam ||

4.3.7

dakṣiṇasyāṃ diśi mahat kāmadaṃ nāma yadvanam |
citrakūṭasamīpe'sti tapasāṃ hitadaṃ satām ||

4.3.8

tatra ca brahmaṇaḥ putro hyatrināmā ṛṣiḥ svayam |
tapastepe'tikaṭhinamanasūyāsamanvitaḥ ||

4.3.9

pūrvaṃ kadācittatraiva hyanāvṛṣṭirabhūnmune |
duḥkhadā prāṇināṃ daivādvikaṭā śatavārṣikī ||

4.3.10

vṛkṣāḥ śuṣkāstadā sarve pallavāni phalāni ca |
nityārthaṃ na jalaṃ kvāpi dṛṣṭamāsīnmunīśvarāḥ ||

4.3.11

ārdrībhāvo na labhyeta kharā vātā diśo daśa |
hāhākāro mahānāsītpṛthivyāṃ duḥkhado'ti hi ||

4.3.12

saṃvartaṃ caiva bhūtānāṃ dṛṣṭvātrigṛhiṇī priyā |
sādhvī caivābravīdatriṃ mayā duḥkhaṃ na sahyate ||

4.3.13

samādhau ca vilīno'bhūdāsane saṃsthitaḥ svayam |
prāṇāyāmaṃ trirāvṛttyā kṛtvā munivarastadā ||

4.3.14

dhyāyati sma paraṃ jyotirātmasthamātmanā ca saḥ |
atrirmunivaro jñānī śaṅkaraṃ nirvikārakam ||

4.3.15

svāmini dhyānalīne ca śiṣyāste dūrato gatāḥ |
annaṃ vinā tadā te tu muktvā taṃ svaguruṃ munim ||

4.3.16

ekākinī tadā jātā sānasūyā pativratā |
siṣeve sā ca satataṃ taṃ mudā munisattamam ||

4.3.17

pārthivaṃ sundaraṃ kṛtvā mantreṇa vidhipūrvakam |
mānasairupacāraiśca pūjayāmāsa śaṅkaram ||

4.3.18

tuṣṭāva śaṅkaraṃ bhaktyā saṃsevitvā muhurmuhuḥ |
baddhāñjalipuṭā bhūtvā prakramya svāminaṃ śivam ||

4.3.19

daṇḍavatpraṇipātena pratiprakramaṇaṃ tadā |
cakāra sucaritrā sānasūyā munikāminī ||

4.3.20

daityāśca dānavāḥ sarve dṛṣṭvā tu sundarīṃ tadā |
vihvalāścābhavam̐statra tejasā dūrataḥ sthitāḥ ||

4.3.21

agniṃ dṛṣṭvā yathā dūre vartante tadvadeva hi |
tathaināṃ ca tadā dṛṣṭvā nāyāntīha samīpagāḥ ||

4.3.22

atreśca tapasaścaivānasūyāśivasevanam |
viśiṣyate sma viprendrā manovākkāyasaṃskṛtam ||

4.3.23

tāvatkālaṃ tu sā devī paricaryāṃ cakāra ha |
yāvatkālaṃ munivaraḥ prāṇāyāmaparāyaṇaḥ ||

4.3.24

tau dampatī tadā tatra svasvakāryaparāyaṇau |
saṃsthitau muniśārdūla nānyaḥ kaścitparaḥ sthitaḥ ||

4.3.25

evaṃ jāte tadā kāle hyatriśca ṛṣisattamaḥ |
dhyāne ca parame līno na vyabudhyata kiñcana ||

4.3.26

anasūyāpi sā sādhvī svāminaṃ vai śivaṃ tathā |
bheje nānyatparaṃ kiñcijjānīte sma ca sā satī ||

4.3.27

tasyaiva tapasā sarve tasyāśca bhajanena ca |
devāśca ṛṣayaścaiva gaṅgādyāḥ saritastathā ||

4.3.28

darśanārthaṃ tayoḥ sarvāḥ paraprītyā samāyayuḥ |
dṛṣṭvā ca tattapaḥ sevāṃ vismayaṃ paramaṃ yayuḥ ||

4.3.29

tayostadadbhutaṃ dṛṣṭvā samūcurbhajanaṃ varam |
ubhayoḥ kiṃ viśiṣṭaṃ ca tapaso bhajanasya ca ||

4.3.30

atreścaiva tapaḥproktamanasūyānusevanam |
tatsarvamubhayordṛṣṭvā samūcurbhajanaṃ varam ||

4.3.31

pūrvaiśca ṛṣibhiścaiva duṣkaraṃ tu tapaḥ kṛtam |
etādṛśaṃ tu kenāpi kva kṛtaṃ naitadabruvan ||

4.3.32

dhanyo'yaṃ ca munirdhanyā tatheyamanasūyikā |
yadaitābhyāṃ paraṃ prītyā kriyate sutapaḥ punaḥ ||

4.3.33

etādṛśaṃ śubhaṃ caitattapo duṣkaramuttamam |
trilokyāṃ kriyate kena sāmprataṃ jñāyate na hi ||

4.3.34

tayoreva praśaṃsāṃ ca kṛtvā te tu yathāgatam |
gatāste ca tadā tatra gaṅgāñca giriśaṃ vinā ||

4.3.35

gaṅgā madbhajanaprītā sādhvī dharmavimohitā |
kṛtvopakārametasyāgamiṣyāmītyuvāca sā ||

4.3.36

śivo'pi dhyānasambaddho muneratrermunīśvarāḥ |
pūrṇāṃśena sthitastatra kailāsaṃ na jagāma ha ||

4.3.37

pañcāśacca tathā cātra catvāri ṛṣisattamāḥ |
varṣāṇi ca gatānyāsan vṛṣṭirnaivābhavattadā ||

4.3.38

yāvaccāpyatriṇā hyevaṃ tapasā dhyānamāśritam |
anasūyā tadā naiva gṛhṇāmītīṣaṇā kṛtā ||

4.3.39

evaṃ ca kriyamāṇe hi muninā tapasi sthite |
anasūyāsubhajane yajjātaṃ śrūyatāmiti ||

4.3.39.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāmanasūyātritapovarṇanaṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||

4.3.39.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

4.3.39.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

4.3.39.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

4.3.39.p5

koṭirudrasaṃhitā

caturtho'dhyāyaḥ | atrīśvaramāhātmyavarṇanam

4.4.1

sūta uvāca |
kadācitsa ṛṣiśreṣṭho hyatrirbrahmavidāṃ varaḥ |
jāgṛtaśca jalaṃ dehi pratyuvāca priyāmiti ||

4.4.2

sāpi sādhvī tvavaśyaṃ ca gṛhītvātha kamaṇḍalum |
jagāma vipine tatra jalaṃ me nīyate kutaḥ ||

4.4.3

kiṃ karomi kva gacchāmi kuto nīyeta vai jalam |
iti vismayamāpannā tāṃ gaṅgāṃ hi dadarśa sā ||

4.4.4

tāmanuvrajatī yāvat sābravīcca tadā hi tām |
gaṅgā saridvarā devī bibhratī sundarāṃ tanum ||

4.4.5

gaṅgovāca |
prasannāsmi ca te devi kutra yāsi vadādhunā |
dhanyā tvaṃ subhage satyaṃ tavājñāṃ ca karomyaham ||

4.4.6

sūta uvāca |
tadvacaśca tadā śrutvā ṛṣipatnī tapasvinī |
pratyuvāca vacaḥ prītyā svayaṃ sucakitā dvijāḥ ||

4.4.7

anasūyovāca |
kā tvaṃ kamalapatrākṣi kuto vā tvaṃ samāgatā |
tathyaṃ brūhi kṛpāṃ kṛtvā sādhvī supravadā satī ||

4.4.8

sūta uvāca |
ityukte ca tayā tatra munipatnyā munīśvarāḥ |
saridvarā divyarūpā gaṅgā vākyamathābravīt ||

4.4.9

gaṅgovāca |
svāminaḥ sevanaṃ dṛṣṭvā śivasya ca parātmanaḥ |
sādhvi dharmaṃ ca te dṛṣṭvā sthitāsmi tava sannidhau ||

4.4.10

ahaṃ gaṅgā samāyātā bhajanātte śucismite |
vaśībhūtā hyahaṃ jātā yadicchasi vṛṇīṣva tat ||

4.4.11

sūta uvāca |
ityukte gaṅgayā sādhvī namaskṛtya puraḥ sthitā |
uvāceti jalaṃ dehi cetprasannā mamādhunā ||

4.4.12

ityetadvacanaṃ śrutvā gartaṃ kurviti sābravīt |
śīghraṃ cāyācca tatkṛtvā sthitā tatkṣaṇamātrataḥ ||

4.4.13

tatra sā ca praviṣṭā ca jalarūpamabhūttadā |
āścaryaṃ paramaṃ gatvā gṛhītaṃ ca jalaṃ tayā ||

4.4.14

uvāca vacanaṃ caitallokānāṃ sukhahetave |
anasūyā muneḥ patnī divyarūpāṃ saridvarām ||

4.4.15

anasūyovāca |
yadi tvaṃ suprasannā me vartase ca kṛpā mayi |
sthātavyaṃ ca tvayā tāvat matsvāmī yāvadāvrajet ||

4.4.16

sūta uvāca |
iti śrutvānasūyāyā vacanaṃ sukhadaṃ satām |
gaṅgovāca prasannāti hyatrerdāsyasi me'naghe ||

4.4.17

ityukte ca tayā tatra hyanayāpi kṛtaṃ tathā |
svāmine tajjalaṃ divyaṃ dattvā tatpurataḥ sthitā ||

4.4.18

sa ṛṣiścāpi suprītyā svācamya vidhipūrvakam |
papau divyaṃ jalaṃ tacca pītvā sukhamavāpa ha ||

4.4.19

aho nityaṃ jalaṃ yacca pīyate tajjalaṃ na hi |
vicāryeti ca tenāśu paritaścāvalokitam ||

4.4.20

śuṣkānvṛkṣānsamālokya diśo rūkṣatarāstathā |
uvāca tāmṛṣiśreṣṭho na jātaṃ varṣaṇaṃ punaḥ ||

4.4.21

taduktaṃ tat samākarṇya neti neti priyāṃ tadā |
tāmuvāca punaḥ so'pi jalaṃ nītaṃ kutastvayā ||

4.4.22

ityukte tu tadā tena vismayaṃ paramaṃ gatā |
anasūyā svamanasi sacintā tu munīśvarāḥ ||

4.4.23

nivedyate mayā cedvai tadotkarṣo bhavenmama |
nivedyate yadā naiva vratabhaṅgo bhavenmama ||

4.4.24

nobhayaṃ ca tathā syādvai nivedyaṃ tattathā mama |
iti yāvadvicāryeta tāvatpṛṣṭā punaḥ punaḥ ||

4.4.25

athānugrahataḥ śambhoḥ prāptabuddhiḥ pativratā |
uvāca śrūyatāṃ svāminyajjātaṃ kathayāmi te ||

4.4.26

anasūyovāca |
śaṅkarasya pratāpācca tavaiva sukṛtaistathā |
gaṅgā samāgatātraiva tadīyaṃ salilaṃ tvidam ||

4.4.7_2

sūta uvāca |
evaṃ vacastadā śrutvā munirvismayamānasaḥ |
priyāmuvāca suprītyā śaṅkaraṃ manasā smaran ||

4.4.28

atriruvāca |
priye sundari tvaṃ satyamatha vācaṃ vyalīkakām |
bravīṣi ca yathārthaṃ tvaṃ na manye durlabhaṃ tvidam ||

4.4.29

asādhyaṃ yogibhiryacca devairapi sadā śubhe |
taccaivādya kathaṃ jātaṃ vismayaḥ paramo mama ||

4.4.30

yadyevaṃ dṛśyate cedvai tanmanye'haṃ na cānyathā |
iti tadvacanaṃ śrutvā pratyuvāca patiṃ priyā ||

4.4.31

anasūyovāca |
āgamyatāṃ mayā sārdhaṃ tvayā nātha mahāmune |
saridvarāyā gaṅgāyā draṣṭumicchā bhavedyadi ||

4.4.32

sūta uvāca |
ityuktvā tu samādāya patiṃ taṃ sā pativratā |
gatā drutaṃ śivaṃ smṛtvā yatra gaṅgā saridvarā ||

4.4.33

darśayāmāsa tāṃ tatra gaṅgāṃ patye pativratā |
garte ca saṃsthitāṃ tatra svayaṃ divyasvarūpiṇīm ||

4.4.34

tatra gatvā ṛṣiśreṣṭho gartaṃ ca jalapūritam |
ākaṇṭhaṃ sundaraṃ dṛṣṭvā dhanyeyamiti cābravīt ||

4.4.35

kiṃ madīyaṃ tapaścaiva kimanyeṣāṃ punastadā |
ityuktvā muniśārdūlo bhaktyā tuṣṭāva tāṃ tadā ||

4.4.36

tato hi sa munistatra susnātaḥ subhage jale |
ācamya punarevātra stutiṃ cakre punaḥ punaḥ ||

4.4.37

anasūyāpi saṃsnātā sundare tajjale tadā |
nityaṃ cakre muniḥ karma sānasūyāpi suvratā ||

4.4.38

tataḥ sovāca tāṃ gaṅgā gamyate svasthalaṃ mayā |
ityukte ca punaḥ sādhvī tāmuvāca saridvarām ||

4.4.39

anasūyovāca |
yadi prasannā deveśi yadyasti ca kṛpā mayi |
tvayā stheyaṃ niścalatvādasmindevi tapovane ||

4.4.40

mahatāṃ ca svabhāvaśca nāṅgīkṛtya parityajet |
ityuktvā ca karau baddhvā tāṃ tuṣṭāva punaḥ punaḥ ||

4.4.41

ṛṣiścāpi tathovāca tvayā stheyaṃ saridvare |
sānukūlā bhava tvaṃ hi sanāthāndevi naḥ kuru ||

4.4.42

tadīyaṃ tadvacaḥ śrutvā ramyaṃ gaṅgā saridvarā |
prasannamānasā gaṅgānasūyāṃ vākyamabravīt ||

4.4.43

gaṅgovāca |
śaṅkarārcanasambhūtaphalaṃ varṣasya yacchasi |
svāminaśca tadā sthāsye devānāmupakāraṇāt ||

4.4.44

tathā dānairna me tuṣṭistīrthasnānaistathā ca vai |
yajñaistathāthavā yogairyathā pātivratena ca ||

4.4.45

pativratāṃ yathā dṛṣṭvā manasaḥ prīṇanaṃ bhavet |
tathā nānyairupāyaiśca satyaṃ me vyāhṛtaṃ sati ||

4.4.46

pativratāṃ striyaṃ dṛṣṭvā pāpanāśo bhavenmama |
śuddhā jātā viśeṣeṇa gaurītulyā pativratā ||

4.4.47

tasmācca yadi lokasya hitāya tatprayacchasi |
tarhyahaṃ sthiratāṃ yāsye yadi kalyāṇamicchasi ||

4.4.48

sūta uvāca |
ityevaṃ vacanaṃ śrutvānasūyā sā pativratā |
gaṅgāyai pradadau puṇyaṃ sarvaṃ tadvarṣasambhavam ||

4.4.49

mahatāṃ ca svabhāvo hi pareṣāṃ hitamāvahet |
suvarṇaṃ candanaṃ cekṣurasastatra nidarśanam ||

4.4.50

etad dṛṣṭvānasūyaṃ tatkarma pātivrataṃ mahat |
prasanno'bhūnmahādevaḥ pārthivādāvirāśu vai ||

4.4.51

śambhuruvāca |
dṛṣṭvā te karma sādhvyetat prasanno'smi pativrate |
varaṃ brūhi priye matto yataḥ priyatarāsi me ||

4.4.52

atha tau dampatī śambhumabhūtāṃ sundarākṛtim |
pañcavaktrādisaṃyuktaṃ haraṃ prekṣya suvismitau ||

4.4.53

natvā stutvā karau baddhvā mahābhaktisamanvitau |
avocetāṃ samabhyarcya śaṅkaraṃ lokaśaṅkaram ||

4.4.54

dampatī ūcatuḥ |
yadi prasanno deveśa prasannā jagadambikā |
asmiṃstapovane tiṣṭha lokānāṃ sukhado bhava ||

4.4.55

prasannā ca tadā gaṅgā prasannaśca śivastadā |
ubhau tau ca sthitau tatra yatrāsīdṛṣisattamaḥ ||

4.4.56

atrīśvaraśca nāmnāsīdīśvaraḥ paraduḥkhahā |
gaṅgā sāpi sthitā tatra tadā garte'tha māyayā ||

4.4.57

taddinaṃ hi samārabhya tatrākṣayyajalaṃ sadā |
hastamātre hi tadgarte gaṅgā mandākinī hyabhūt ||

4.4.58

tatraiva ṛṣayo divyāḥ samājagmuḥ sahāṅganāḥ |
tīrthāttīrthācca te sarve ye purā nirgatā dvijāḥ ||

4.4.59

yavāśca vrīhayaścaiva yajñayāgaparāyaṇāḥ |
yuktā ṛṣivaraistaiśca homaṃ cakruśca te janāḥ ||

4.4.60

karmabhistaiśca santuṣṭā vṛṣṭiṃ cakrurghanāstadā |
ānandaḥ paramo loke babhūvāti munīśvarāḥ ||

4.4.61

atrīśvarasya māhātmyamityuktaṃ vaḥ sukhāvaham |
bhuktimuktipradaṃ sarvakāmadaṃ bhaktivardhanam ||

4.4.61.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāmatrīśvaramāhātmyavarṇanaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ ||

4.4.61.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

4.4.61.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

4.4.61.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

4.4.61.p5

koṭirudrasaṃhitā

First 200 of 2,459 passages. Read on

Other recensions (1)

Linked texts (3)