Shivapurana 7.2: 07.2
Śivapurāṇa (complete text) 7.2
- Language
- Sanskrit
Contents
- 7.2.1 prathamo'dhyāyaḥ | kṛṣṇaputraprāptivarṇanam — 27 parts
- 7.2.2 dvitīyo'dhyāyaḥ | śivamāhātmyavarṇanam — 60 parts
- 7.2.3 tṛtīyo'dhyāyaḥ | ṛṣṇāyopamanyorupadeśavarṇanam — 33 parts
- 7.2.4 caturtho'dhyāyaḥ | gaurīśaṅkaravibhūtiyogaḥ — 88 parts
- 7.2.5 pañcamo'dhyāyaḥ | paśupatitvajñānayogaḥ — 37 parts
- 7.2.6 ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | śivatattvavarṇanam — 31 parts
- 7.2.7 saptamo'dhyāyaḥ | śivatattvakathanam — 40 parts
- 7.2.8 aṣṭamo'dhyāyaḥ | śivatattvajñāne vyāsāvatāravarṇanam — 51 parts
- 7.2.9 navamo'dhyāyaḥ | śivasya yogāvatāravarṇanam — 28 parts
- 7.2.10 daśamo'dhyāyaḥ | śivabhaktivarṇanam — 72 parts
- 7.2.11 ekādaśo'dhyāyaḥ | śivajñānavarṇanam — 56 parts
- 7.2.12 dvādaśo'dhyāyaḥ | pañcākṣaramāhātmyavarṇanam — 38 parts
- 7.2.13 trayodaśo'dhyāyaḥ | pañcākṣaramāhātmyavarṇanam — 60 parts
- 7.2.14 caturdaśo'dhyāyaḥ | pañcākṣaramahimavarṇanam — 77 parts
- 7.2.15 pañcadaśo'dhyāyaḥ | dīkṣāvidhāne gurumāhātmyavarṇanam — 74 parts
- 7.2.16 ṣoḍaśo'dhyāyaḥ | śiṣyasaṃskāravarṇanam — 113 parts
- 7.2.17 saptadaśo'dhyāyaḥ | śivadīkṣāvidhānavarṇanam — 45 parts
- 7.2.18 aṣṭādaśo'dhyāyaḥ | ṣaḍadhvaśuddhyādikathanam — 63 parts
- 7.2.19 ekonaviṃśo'dhyāyaḥ | sādhakasaṃskāramantramāhātmyam — 27 parts
- 7.2.20 viṃśo'dhyāyaḥ | viśeṣādisaṃskṛtiḥ — 30 parts
- 7.2.21 ekaviṃśo'dhyāyaḥ | nityanaimittikakarmavarṇanam — 43 parts
- 7.2.22 dvāviṃśo'dhyāyaḥ | śivaśāstroktanityanaimittikakarmavarṇanam — 61 parts
- 7.2.23 trayoviṃśo'dhyāyaḥ | pūjāvidhāna vyākhyānavarṇanam — 23 parts
- 7.2.24 caturviṃśo'dhyāyaḥ | śāstroktaśivapūjanavarṇanam — 72 parts
- 7.2.25 pañcaviṃśo'dhyāyaḥ | śivaśāstroktapūjanavarṇanam — 65 parts
- 7.2.27 saptaviṃśo'dhyāyaḥ | agnikāryavarṇanam — 75 parts
- 7.2.28 aṣṭāviṃśo'dhyāyaḥ | nityanaimittikavidhivarṇanam — 35 parts
- 7.2.29 ekonatriṃśattamo'dhyāyaḥ | kāmyakarmavarṇanam — 40 parts
- 7.2.30 triṃśo'dhyāyaḥ | śaivānāṃ kāmyakarmavarṇanam — 103 parts
- 7.2.31 ekatriṃśo'dhyāyaḥ | śivamahāstotravarṇanam — 189 parts
- 7.2.32 dvātriṃśo'dhyāyaḥ | aihikasiddhikarmavarṇanam — 86 parts
- 7.2.33 trayastriṃśo'dhyāyaḥ | āmuṣmikakarmavidhivarṇanam — 18 parts
- 7.2.34 catustriṃśo'dhyāyaḥ | harividhimohavarṇanam — 43 parts
- 7.2.35 pañcatriṃśo'dhyāyaḥ | harividhimohanivāraṇam — 85 parts
- 7.2.36 ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ | pratiṣṭhāvidhivarṇanam — 70 parts
- 7.2.37 saptatriṃśo'dhyāyaḥ | yogagativarṇanam — 67 parts
- 7.2.38 aṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ | yogagatau vighnotpattivarṇanam — 78 parts
- 7.2.39 ekonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | śaivayogavarṇanam — 60 parts
- 7.2.40 catvāriṃśo'dhyāyaḥ | naimiṣarṣiyātrāvarṇanam — 49 parts
- 7.2.41 ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | śrīśivamahāpurāṇamāhātmyavarṇanam — 51 parts
07.2
7.2.p1
śrīḥ ||
7.2.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
7.2.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
7.2.p4
atha saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍaḥ prārabhyate |
prathamo'dhyāyaḥ | kṛṣṇaputraprāptivarṇanam
7.2.1.1
oṃ namaḥ samasta saṃsāracakrabhramaṇahetave |
gaurīkucataṭadvandvakuṅkumāṅkitavakṣase ||
7.2.1.2
sūta uvāca |
uktvā bhagavato labdhaṃ prasādādupamanyunā |
niyamādutthito vāyurmadhye prāpte divākare ||
7.2.1.3
ṛṣayaścāpi te sarve naimiṣāraṇyavāsinaḥ |
athāyamarthaḥ praṣṭavya iti kṛtvā viniścayam ||
7.2.1.4
kṛtvā yathā svakaṃ kṛtyaṃ pratyahaṃ te yathā purā |
bhagavantamupāyāntaṃ samīkṣya samupāviśan ||
7.2.1.5
athāsau niyamasyānte bhagavānambarodbhavaḥ |
madhye munisabhāyāstu bheje kḷptaṃ varāsanam ||
7.2.1.6
sukhāsanopaviṣṭaśca vāyurlokanamaskṛtaḥ |
śrīmadvibhūtimīśasya hṛdi kṛtvedamabravīt ||
7.2.1.7
taṃ prapadye mahādevaṃ sarvajñamaparājitam |
vibhūtiḥ sakalaṃ yasya carācaramidaṃ jagat ||
7.2.1.8
ityākarṇya śubhāṃ vāṇīṃ ṛṣayaḥ kṣīṇakalmaṣāḥ |
vibhūtivistaraṃ śrotumūcuste paramaṃ vacaḥ ||
7.2.1.9
ṛṣaya ūcuḥ |
uktaṃ bhagavatā vṛttamupamanyormahātmanaḥ |
kṣīrārthenāpi tapasā yatprāptaṃ parameśvarāt ||
7.2.1.10
dṛṣṭo'sau vāsudevena kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā |
dhaumyāgrajastatastena kṛtvā pāśupataṃ vratam ||
7.2.1.11
prāptaṃ ca paramaṃ jñānamiti prāgeva śuśruma |
kathaṃ sa labdhavān kṛṣṇo jñānaṃ pāśupataṃ param ||
7.2.1.12
vāyuruvāca |
svecchayā hyavatīrṇo'pi vāsudevaḥ sanātanaḥ |
nindayanniva mānuṣyaṃ dehaśuddhiṃ cakāra saḥ ||
7.2.1.13
putrārthaṃ hi tapastaptuṃ gatastasya mahāmuneḥ |
āśramaṃ munibhirdṛṣṭaṃ dṛṣṭavāṃstatra vai munim ||
7.2.1.14
bhasmāvadātaṃ sarvāṅgaṃ tripuṇḍrāṅkitamastakam |
rudrākṣamālābharaṇaṃ jaṭāmaṇḍalamaṇḍitam ||
7.2.1.15
tacchiṣyabhūtairmunibhiḥ śāstrairvedamivāvṛtam |
śivadhyānarataṃ śāntamupamanyuṃ mahādyutim ||
7.2.1.16
namaścakāra taṃ dṛṣṭvā hṛṣṭasarvatanūruhaḥ |
bahumānena kṛṣṇo'sau triḥ kṛtvā tu pradakṣiṇām |
stutiṃ cakāra suprītyā nataskandhaḥ kṛtāñjaliḥ ||
7.2.1.17
tasyāvalokanādeva muneḥ kṛṣṇasya dhīmataḥ |
naṣṭamāsīnmalaṃ sarvaṃ māyājaṃ kārmameva ca ||
7.2.1.18
tataḥ kṣīṇamalaṃ kṛṣṇamupamanyuryathāvidhi |
bhasmanoddhūlya taṃ mantrairagnirityādibhiḥ kramāt ||
7.2.1.19
atha pāśupataṃ sākṣād vrataṃ dvādaśamāsikam |
kārayitvā munistasmai pradadau jñānamuttamam ||
7.2.1.20
tadāprabhṛti taṃ kṛṣṇaṃ munayaśśaṃsitavratāḥ |
divyāḥ pāśupatāḥ sarve parivṛtyopatasthire ||
7.2.1.21
tato guruniyogād vai kṛṣṇaḥ paramaśaktimān |
tapaścakāra putrārthaṃ sāmbamuddiśya śaṅkaram ||
7.2.1.22
tapaso tena varṣānte dṛṣṭo'sau parameśvaraḥ |
śriyā paramayā yuktaḥ sāmbaśca sagaṇaḥ śivaḥ ||
7.2.1.23
varārthamāvirbhūtasya harasya subhagākṛteḥ |
stutiṃ cakāra natvā'sau kṛṣṇaḥ samyak kṛtāñjaliḥ ||
7.2.1.24
sāmbena sagaṇenāpi labdhavān yutramātmanaḥ |
tapasā tuṣṭacittena dattaṃ viṣṇoḥ śivena vai ||
7.2.1.25
yasmātsāmbo mahādevaḥ pradadau putramātmanaḥ |
tasmājjāmbavatīsūnuṃ sāmbaṃ cakre sa nāmataḥ ||
7.2.1.26
tadetatkathitaṃ sarvaṃ kṛṣṇasyāmitakarmaṇaḥ |
maharṣerjñānalābhaśca putralābhaśca śaṅkarāt ||
7.2.1.27
ya idaṃ kīrtayennityaṃ śṛṇuyācchrāvayettathā |
sa viṣṇorjñānamāsādya tenaiva saha modate ||
7.2.1.27.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe kṛṣṇaputraprāptivarṇanaṃ nama prathamo'dhyāyaḥ ||
7.2.1.27.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
7.2.1.27.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
dvitīyo'dhyāyaḥ | śivamāhātmyavarṇanam
7.2.2.1
ṛṣaya ūcuḥ |
kiṃ tatpāśupataṃ jñānaṃ kathaṃ paśupatiḥ śivaḥ |
kathaṃ dhaumyāgrajaḥ pṛṣṭaḥ kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā ||
7.2.2.2
etatsarvaṃ samācakṣva vāyo śaṅkaravigraha |
tvatsamo na hi vaktāsti trailokyeṣvaparaḥ prabhuḥ ||
7.2.2.3
sūta uvāca |
ityākarṇya vacasteṣāṃ maharṣīṇāṃ prabhañjanaḥ |
saṃsmṛtya śivamīśānaṃ pravaktumupacakrame ||
7.2.2.4
vāyuruvāca |
purā sākṣāt maheśena śrīkaṇṭhākhyena mandare |
devyai devena kathitaṃ jñānaṃ pāśupataṃ param ||
7.2.2.5
tadeva pṛṣṭaṃ kṛṣṇena viṣṇunā viśvayoninā |
paśutvaṃ ca surādīnāṃ patitvaṃ ca śivasya ca ||
7.2.2.6
yathopadiṣṭaṃ kṛṣṇāya muninā hyupamanyunā |
tathā samāsato vakṣye tacchṛṇudhvamatandritāḥ ||
7.2.2.7
puropamanyumāsīnaṃ viṣṇuḥkṛṣṇavapurdharaḥ |
praṇipatya yathānyāyamidaṃ vacanamabravīt ||
7.2.2.8
śrīkṛṣṇa uvāca |
bhagavañchrotumicchāmi devyai devena bhāṣitam |
divyaṃ pāśupataṃ jñānaṃ vibhūtiṃ vāsya kṛtsnaśaḥ ||
7.2.2.9
kathaṃ paśupatirdevaḥ paśavaḥ ke prakīrtitāḥ |
kaiḥ pāśaiste nibadhyante vimucyante ca te katham ||
7.2.2.10
iti sañcoditaḥ śrīmānupamanyurmahātmanā |
praṇamya devaṃ devīṃ ca prāha puṣṭo yathā tathā ||
7.2.2.11
upamanyuruvāca |
brahmādyāḥ sthāvarāntāśca devadevasya śūlinaḥ |
paśavaḥ parikīrtyante saṃsāravaśavartinaḥ ||
7.2.2.12
teṣāṃ patitvāddeveśaḥ śivaḥ paśupatiḥ smṛtaḥ |
malamāyādibhiḥ pāśaiḥ sa badhnāti paśūn patiḥ ||
7.2.2.13
sa eva mocakasteṣāṃ bhaktyā samyagupāsitaḥ |
caturviṃśatitattvāni māyākarmaguṇā amī ||
7.2.2.14
viṣayā iti kathyante pāśā jīvanibandhanāḥ |
brahmādistambaparyantān paśūn baddhvā maheśvaraḥ ||
7.2.2.15
pāśairetaiḥ patirdevaḥ kāryaṃ kārayati svakam |
tasyājñayā maheśasya prakṛtiḥ puruṣocitām ||
7.2.2.16
buddhiṃ prasūte sā buddhirahaṅkāramahaṅkṛtiḥ |
indriyāṇi daśaikaṃ ca tanmātrāpañcakaṃ tathā ||
7.2.2.17
śāsanāddevadevasya śivasya śivadāyinaḥ |
tanmātrāṇyapi tasyaiva śāsanena mahīyasā ||
7.2.2.18
mahābhūtānyaśeṣāṇi bhāvayantyanupūrvaśaḥ |
brahmādīnāṃ tṛṇāntānāṃ dehināṃ dehasaṅgatim ||
7.2.2.19
mahābhūtānyaśeṣāṇi janayanti śivājñayā |
adhyavasyati vai buddhirahaṅkārobhimanyate ||
7.2.2.20
cittaṃ cetayate cāpi manaḥ saṅkalpayatyapi |
śrotrādīni ca gṛhṇanti śabdādīnviṣayān pṛthak ||
7.2.2.21
svāneva nānyān devasya divyenājñābalena vai |
vāgādīnyapi yānyāsaṃstāni karmendriyāṇi ca ||
7.2.2.22
yathāsvaṃ karma kurvanti nānyatkiñcid śivājñayā |
śabdādayo'pi gṛhyante kriyante vacanādayaḥ ||
7.2.2.23
avilaṅghyā hi sarveṣāmājñā śambhorgarīyasī |
avakāśamaśeṣāṇāṃ bhūtānāṃ samprayacchati ||
7.2.2.24
ākāśaḥ parameśasya śāsanādeva sarvagaḥ |
prāṇādyaiśca tathā nāmabhedairantarbahirjagat ||
7.2.2.25
bibharti sarvaṃ śarvasya śāsanena prabhañjanaḥ |
havyaṃ vahati devānāṃ kavyaṃ kavyāśināmapi ||
7.2.2.26
pākādyaṃ ca karotyagniḥ parameśvaraśāsanāt |
sañjīvanādyaṃ sarvasya kurvatyāpastadājñayā ||
7.2.2.27
viśvambharā jagannityaṃ dhatte viśveśvarājñayā |
devān yātyasurān hanti trilokamabhirakṣati ||
7.2.2.28
ājñayā tasya devendraḥ sarvairdevairalaṅghyayā |
ādhipatyamapāṃ nityaṃ kurute varuṇaḥ sadā ||
7.2.2.29
pāśairbadhnāti ca yathā daṇḍyāṃstasyaiva śāsanāt |
dadāti nityaṃ yakṣendro draviṇaṃ draviṇeśvaraḥ ||
7.2.2.30
puṇyānurūpaṃ bhūtebhyaḥ puruṣasyānuśāsanāt |
karoti sampadaḥ śaśvat jñānaṃ cāpi sumedhasām ||
7.2.2.31
nigrahaṃ cāpyasādhūnāmīśānaḥ śivaśāsanāt |
dhatte tu dharaṇīṃ mūrdhnā śeṣaḥ śivaniyogataḥ ||
7.2.2.32
yāmāhustāmasīṃ raudrīṃ mūrtimantakarīṃ hareḥ |
sṛjatyaśeṣamīśasya śāsanāccaturānanaḥ ||
7.2.2.33
anyābhirmūrtibhiḥ svābhiḥ pāti cānte nihanti ca |
viṣṇuḥ pālayate viśvaṃ kālakālasya śāsanāt ||
7.2.2.34
sṛjate trasate cāpi svakābhistanubhistribhiḥ |
haratyante jagatsarvaṃ harastasyaiva śāsanāt ||
7.2.2.35
sṛjatyapi ca viśvātmā tridhā bhinnastu rakṣati |
kālaḥ karoti sakalaṃ kālassaṃharati prajāḥ ||
7.2.2.36
kālaḥ pālayate viśvaṃ kālakālasya śāsanāt |
tribhiraṃśairjagadbibhrattejobhirvṛṣṭimādiśan ||
7.2.2.37
divi varṣatyasau bhānurdevadevasya śāsanāt |
puṣṇātyoṣadhijātāni bhūtānyāhlādayatyapi ||
7.2.2.38
devaiśca pīyate candraścandrabhūṣaṇaśāsanāt |
ādityā vasavo rudrā aśvinau marutastathā ||
7.2.2.39
khecarā ṛṣayassiddhā bhogino manujā mṛgāḥ |
paśavaḥ pakṣiṇaścaiva kīṭādyāḥ sthāvarāṇi ca ||
7.2.2.40
nadyassamudrā girayaḥ kānanāni sarāṃsi ca |
vedāḥ sāṅgāśca śāstrāṇi mantrastomamakhādayaḥ ||
7.2.2.41
kālāgnyādiśivāntāni bhuvanāni sahādhipaiḥ |
brahmāṇḍānyapyasaṅkhyāni teṣāmāvaraṇāni ca ||
7.2.2.42
vartamānānyatītāni bhaviṣyantyapi kṛtsnaśaḥ |
diśaśca vidiśaścaiva kālabhedāḥ kalādayaḥ ||
7.2.2.43
yacca kiñcijjagatyasmin dṛśyate śrūyate'pi vā |
tatsarvaṃ śaṅkarasyājñābalena samadhiṣṭhitam ||
7.2.2.44
ājñābalāttasya dharā sthiteha dharādharā vāridharāḥ samudrāḥ |
jyotirgaṇāḥ śakramukhāśca devāḥ sthiraṃ ciraṃ vā cidacidyadasti ||
7.2.2.45
upamanyuruvāca |
atyāścaryamidaṃ kṛṣṇa śambhoramitakarmaṇaḥ |
ājñākṛtaṃ śṛṇuṣvaitacchrutaṃ śrutimukhe mayā ||
7.2.2.46
purā kila surāḥ sendrā vivadantaḥ parasparam |
asurānsamare jitvā jetāhamahamityuta ||
7.2.2.47
tadā maheśvarasteṣāṃ madhyato varaveṣadhṛk |
svalakṣaṇairvihīnāṅgaḥ svayaṃ yakṣa ivābhavat ||
7.2.2.48
sa tānāha surānekaṃ tṛṇamādāya bhūtale |
ya etadvikṛtaṃ kartuṃ kṣamate sa tu daityajit ||
7.2.2.49
yakṣasya vacanaṃ śrutvā vajrapāṇiḥ śacīpatiḥ |
kiñcit kruddho vihasyainaṃ tṛṇamādātumudyataḥ ||
7.2.2.50
na tattṛṇamupadātuṃ manasāpi ca śakyate |
yathā tathāpi tacchettuṃ vajraṃ vajradharo'sṛjat ||
7.2.2.51
tadvajraṃ nijavajreṇa saṃsṛṣṭamiva sarvataḥ |
tṛṇenābhihataṃ tena tiryagagraṃ papāta ha ||
7.2.2.52
tataścānye susaṃrabdhā lokapālā mahābalāḥ |
sasṛjustṛṇamuddiśya svāyudhāni sahasraśaḥ ||
7.2.2.53
prajajjvāla mahāvahniḥ pracaṇḍaḥ pavano vavau |
pravṛddho'pāmpatiryadvatpralaye samupasthite ||
7.2.2.54
evaṃ devaiḥ samārabdhaṃ tṛṇamuddiśya yatnataḥ |
vyarthamāsīdaho kṛṣṇa yakṣasyātmabalena vai ||
7.2.2.55
tadāha yakṣaṃ devendraḥ ko bhavānityamarṣitaḥ |
tataḥ sa paśyatāmeva teṣāmantaradhādatha ||
7.2.2.56
tadantare haimavatī devī divyavibhūṣaṇā |
āvirāsīnnabhoraṅge śobhamānā śucismitā ||
7.2.2.57
tāṃ dṛṣṭvā vismayāviṣṭā devāḥ śakrapurogamāḥ |
praṇamya yakṣaṃ papracchuḥ ko'sau yakṣo vilakṣaṇaḥ ||
7.2.2.58
sā'bravītsasmitaṃ devī sa yuṣmākamagocaraḥ |
tenedaṃ bhramyate cakraṃ saṃsārākhyaṃ carācaram ||
7.2.2.59
tenādau kriyate viśvaṃ tena saṃhriyate punaḥ |
na tanniyantā kaścit syāttena sarvaṃ niyamyate ||
7.2.2.60
ityuktvā sā mahādevī tatraivāntaradhatta vai |
devāśca vismitāḥ sarve tāṃ praṇamya divaṃ yayuḥ ||
7.2.2.60.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe śivamāhātmyavarṇanaṃ nāma dvitīyo'dhyāyaḥ ||
7.2.2.60.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
7.2.2.60.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
7.2.2.60.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
tṛtīyo'dhyāyaḥ | ṛṣṇāyopamanyorupadeśavarṇanam
7.2.3.1
upamanyuruvāca |
śṛṇu kṛṣṇa maheśasya śivasya paramātmanaḥ |
mūrtyātmabhistataṃ kṛtsnaṃ jagadetaccarācaram ||
7.2.3.2
sa śivaḥ sarvamevedaṃ svakīyābhiśca mūrtibhiḥ |
adhitiṣṭhatyameyātmā hyetatsarvamanusmṛtam ||
7.2.3.3
brahmā viṣṇustathā rudro maheśānaḥ sadāśivaḥ |
mūrtayastasya vijñeyā yābhirviśvamidaṃ tatam ||
7.2.3.4
athānyāścāpi tanavaḥ pañca brahmasamāhvayāḥ |
tanūbhistābhirāvyāptamiha kiñcinna vidyate ||
7.2.3.5
īśānaḥ puruṣo'ghoro vāmaḥ sadyastathaiva ca |
brahmāṇyetāni devasya mūrtayaḥ pañca viśrutāḥ ||
7.2.3.6
īśānākhyā tu yā tasya mūrtirādyā garīyasī |
bhoktāraṃ prakṛteḥ sākṣāt kṣetrajñamadhitiṣṭhati ||
7.2.3.7
sthāṇostatpuruṣākhyā yā mūrtirmūrtimataḥ prabhoḥ |
guṇāśrayātmakaṃ bhogyamavyaktamadhitiṣṭhati ||
7.2.3.8
dharmādyaṣṭāṅgasaṃyuktaṃ buddhitattvaṃ pinākinaḥ |
adhitiṣṭhatyaghorākhyā mūrtiratyantapūjitā ||
7.2.3.9
vāmadevāhvayāṃ mūrtiṃ mahādevasya vedhasaḥ |
ahaṅkṛteradhiṣṭhātrīmāhurāgamavedinaḥ ||
7.2.3.10
sadyo jātāhvayāṃ mūrtiṃ śambhoramitavarcasaḥ |
mānasaḥ samadhiṣṭhātrīṃ matimantaḥ pracakṣate ||
7.2.3.11
śrotrasya vācaḥ śabdasya vibhorvyomnastathaiva ca |
īśvarīmīśvarasyemāmīśākhyāṃ hi vidurbudhāḥ ||
7.2.3.12
tvakpāṇisparśavāyūnāmīśvarīṃ mūrtimaiśvarīm |
puruṣākhyaṃ viduḥ sarve purāṇārthaviśāradāḥ ||
7.2.3.13
cakṣuṣaścaraṇasyāpi rūpasyāgnestathaiva ca |
aghorākhyāmadhiṣṭhātrīṃ mūrtimāhurmanīṣiṇaḥ ||
7.2.3.14
ramanāyāśca pāyośca rasasyāpāṃ tathaiva ca |
īśvarīṃ vāmadevākhyāṃ mūrtiṃ tanniratāṃ viduḥ ||
7.2.3.15
ghrāṇasya caivopasthasya gandhasya ca bhuvastathā |
sadyojñātāhvayāṃ mūrtimīśvarīṃ sampracakṣate ||
7.2.3.16
mūrtayaḥ pañca devasya vandanīyāḥ prayatnataḥ |
śreyo'rthibhirnarairnityaṃ śreyasāmekahetavaḥ ||
7.2.3.17
tasya devādidevasya mūrtyaṣṭakamayaṃ jagat |
tasmin vyāpya sthitaṃ viśvaṃ sūtre maṇigaṇā iva ||
7.2.3.18
śarvo bhavastathā rudra ugro bhīmaḥ paśoḥ patiḥ |
īśānaśca mahādevo mūrtayaścāṣṭa viśrutāḥ ||
7.2.3.19
bhūmyambho'gnimarudvyomakṣetrajñārkaniśākarāḥ |
adhiṣṭhitā maheśasya śarvādyairaṣṭamūrtibhiḥ ||
7.2.3.20
carācarātmakaṃ viśvaṃ dhatte viśvambharātmikā |
śārvī rśivāhvayā mūrtiriti śāstrasya niścayaḥ ||
7.2.3.21
sañjīvanaṃ samastasya jagataḥ salilātmikāj |
bhāvīti gīyate mūrtibhavasya paramātmanaḥ ||
7.2.3.22
bahirantargatā viśvaṃ vyāpya tejomayī śubhā |
raudrī rudrāvyayā mūrtirāsthitā ghorarūpiṇī ||
7.2.3.23
spandayatyanilātmedaṃ bibharti spandate svayam |
augrīti kathyate sadbhirmūrtirugrasya vedhasaḥ ||
7.2.3.24
sarvāvakāśadā sarvavyāpikā gaganātmikā |
mūrtirbhīmasya bhīmākhyā bhūtavṛndasya bhedikā ||
7.2.3.25
sarvātmanāmadhiṣṭhātrī sarvakṣetranivāsinī |
mūrtiḥ paśupaterjñeyā paśupāśanikṛntanī ||
7.2.3.26
dīpayantī jagatsarvaṃ divākarasamāhvayā |
īśānākhyā maheśasya mūrtirdivi visarpati ||
7.2.3.27
āpyāyayati yo viśvamamṛtāṃśurniśākaraḥ |
mahādevasya sā mūrtirmahādevasamāhvayā ||
7.2.3.28
ātmā tasyāṣṭamī mūrtiḥ śivasya paramātmanaḥ |
vyāpiketaramūrtīnāṃ viśvaṃ tasmāt śivātmakam ||
7.2.3.29
vṛkṣasya mūlasekena śākhāḥ puṣyanti vai yathā |
śivasya pūjayā tadvatpuṣyatyasya vapurjagat ||
7.2.3.30
sarvābhayapradānaṃ ca sarvānugrahaṇaṃ tathā |
sarvopakārakaraṇaṃ śivasyārādhanaṃ viduḥ ||
7.2.3.31
yatheha putrapautrādeḥ prītyā prīto bhavetpitā |
tathā sarvasya samprītyā prīto bhavati śaṅkaraḥ ||
7.2.3.32
dehino yasya kasyāpi kriyate yadi nigrahaḥ |
aniṣṭamaṣṭamūrtestatkṛtameva na saṃśayaḥ ||
7.2.3.33
aṣṭamūrtyātmanā viśvamadhiṣṭhāya sthitaṃ śivam |
bhajasva sarvabhāvena rudraṃ paramakāraṇam ||
7.2.3.33.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe kṛṣṇāyopamanyorupadeśavarṇanaṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||
7.2.3.33.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
7.2.3.33.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
caturtho'dhyāyaḥ | gaurīśaṅkaravibhūtiyogaḥ
7.2.4.1
śrīkṛṣṇa uvāca |
bhagavan parameśasya śarvasyāmitatejasaḥ |
mūrtibhirviśvamevedaṃ yathā vyāptaṃ tathā śrutam ||
7.2.4.2
athaitat jñātumicchāmi yāthātmyaṃ parameśayoḥ |
strīpumbhāvātmakaṃ cedaṃ tābhyāṃ kathamadhiṣṭhitam ||
7.2.4.3
upamanyuruvāca |
śrīmadvibhūtiṃ śivayoryāthātmyaṃ ca samāsataḥ |
vakṣye tadvistarādvaktuṃ bhavenāpi na śakyate ||
7.2.4.4
śakti sākṣānmahādevī mahādevaśca śaktimān |
tayorvibhūtileśo vai sarvametaccarācaram ||
7.2.4.5
vastu kiñcidacidrūpaṃ kiñcidvastu cidātmakam |
dvayaṃ śuddhamaśuddhaṃ ca paraṃ cāparameva ca ||
7.2.4.6
yatsaṃsarati ciccakramaciccakrasamanvitam |
tadevāśuddhamaparamitaraṃ tu paraṃ śubham ||
7.2.4.7
aparaṃ ca paraṃ caiva dvayaṃ cidacidātmakam |
śivasya ca śivāyāśca svāmyaṃ caitatsvabhāvataḥ ||
7.2.4.8
śivayorvai vaśe viśvaṃ na viśvasya vaśe śivau |
īśitavyamidaṃ yasmāttasmādviśveśvarau śivau ||
7.2.4.9
yathā śivastathā devī yathā devī tathā śivaḥ |
nānayorantaraṃ vidyāccandracandrikayoriva ||
7.2.4.10
candro na khalu bhātyeṣa yathā candrikayā vinā |
na bhāti vidyamāno'pi tathā śaktyā vinā śivaḥ ||
7.2.4.11
prabhayā hi vinā yadvadbhānureṣa na vidyate |
prabhā ca bhānunā tena sutarāṃ tadupāśrayā ||
7.2.4.12
evaṃ parasparāpekṣā śaktiśaktimatoḥ sthitā |
na śivena vinā śaktirna śaktyā ca vinā śivaḥ ||
7.2.4.13
śaktau yayā śivo nityaṃ bhaktau muktau ca dehinām |
ādyā saikā parā śaktiścinmayī śivasaṃśrayā ||
7.2.4.14
yāmāhurakhileśasya taistairanuguṇairguṇaiḥ |
samānadharmiṇīmeva śivasya paramātmanaḥ ||
7.2.4.15
saikā parā ca cidrūpā śaktiḥ prasavadharmiṇī |
vibhajya bahudhā viśvaṃ vidadhāti śivecchayā ||
7.2.4.16
sā mūlaprakṛtirmāyā triguṇā ca tridhā smṛtā |
śivayā ca viparyastaṃ yayā tatamidaṃ jagat ||
7.2.4.17
ekadhā ca dvidhā caiva tathā śatasahasradhā |
śaktayaḥ khalu bhidyante bahudhā vyavahārataḥ ||
7.2.4.18
śivecchayā parāśaktiḥ śivatattvaikatāṃ gatā |
tataḥ parisphuratyādau sarge tailaṃ tilādiva ||
7.2.4.19
tataḥ kriyākhyayā śaktyā śaktau śaktimadutthayā |
tasyāṃ vikṣobhyamāṇāyāmādau nādaḥ samudbabhau ||
7.2.4.20
nādādviniḥsṛto bindurbindodevaḥ sadāśivaḥ |
tasmān maheśvaro jātaḥ śuddhavidyā maheśvarāt ||
7.2.4.21
sā vācāmīśvarī śaktirvāgīśākhyā hi śūlinaḥ |
yā sā varṇasvarūpeṇa mātṛke'pi vijṛmbhate ||
7.2.4.22
athānantasamāveśānmāyā kālamavāsṛjat |
niyatiṃ ca kalāṃ vidyāṃ kalāto rāgapūruṣau ||
7.2.4.23
māyātaḥ punarevābhūdavyaktaṃ triguṇātmakam |
triguṇācca tato'vyaktādvibhaktāḥ syustrayo guṇāḥ ||
7.2.4.24
sattvaṃ rajastamaśceti yairvyāptamakhilaṃ jagat |
guṇebhyaḥ kṣobhyamāṇebhyo guṇeśākhyāstrimūrtayaḥ ||
7.2.4.25
abhavan mahadādīni tattvāni ca yathākramam |
tebhyaḥ syuraṇḍapiṇḍāni tvasaṅkhyāni śivājñayā |
adhiṣṭhitānyanantādyairvidyeśaiścakravartibhiḥ ||
7.2.4.26
śarīrāntarabhedena śakterbhedāḥ prakīrtitāḥ |
nānārūpāstu vijñeyāḥ sthūlasūkṣmavibhedataḥ ||
7.2.4.27
rudrasya raudrī sā śaktirviṣṇaurvai vaiṣṇavī matā |
brahmāṇī brahmaṇaḥ proktā cendrasyaindrīti kathyate ||
7.2.4.28
kimatra bahunoktena yadviśvamiti kīrtitam |
śakyātmanaiva tadvyāptaṃ yathā dehe'ntarātmanā ||
7.2.4.29
tasmācchaktimayaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṅgamam |
kalā yā paramā śaktiḥ kathitā paramātmanaḥ ||
7.2.4.30
evameṣā parā śaktirīśvarecchānuyāyinī |
sthiraṃ caraṃ ca yadviśvaṃ sṛjatīti viniścayaḥ ||
7.2.4.31
jñānakriyā cikīrṣābhistisṛbhiḥ svātmaśaktibhiḥ |
śaktimānīśvaraḥ śaśvat viśvaṃ vyāpyādhitiṣṭhati ||
7.2.4.32
idamitthamidaṃ netthaṃ bhavedityevamātmikā |
icchāśaktirmaheśasya nityā kāryaniyāmikā ||
7.2.4.33
jñānaśaktistu tatkāryaṃ karaṇaṃ kāraṇaṃ tathā |
prayojanaṃ ca tattvena buddhirūpādhyavasyati ||
7.2.4.34
yathepsitaṃ kriyāśaktiryathādhyavasitaṃ jagat |
kalpayatyakhilaṃ kāryaṃ kṣaṇātsaṅkalparūpiṇī ||
7.2.4.35
yathāśakti trayotthānaṃ śaktiprasavadharmiṇī |
śaktyā paramayā nunnā prasūte sakalaṃ jagat ||
7.2.4.36
evaṃ śaktisamāyogāt śaktimānucyate śivaḥ |
śaktiśaktimadutthaṃ tu śāktaṃ śaivamidaṃ jagat ||
7.2.4.37
yathā na jāyate putraḥ pitaraṃ mātaraṃ vinā |
tathā bhavaṃ bhavānīṃ ca vinā naitaccarācaram ||
7.2.4.38
strīpuṃsaprabhavaṃ viśvaṃ strīpuṃsātmakameva ca strīpuṃsayorvibhūtiśca strīpuṃsābhyāmadhiṣṭhitam ||
7.2.4.39
paramātmā śivaḥ proktaḥ śivā sā ca prakīrtitā śivaḥ sadāśivaḥ proktaḥ śivā sā ca manonmanī |
śivo maheśvaro jñeyaḥ śivā māyeti kathyate ||
7.2.4.40
puruṣaḥ parameśānaḥ prakṛtiḥ parameśvarī |
rudro maheśvaraḥ sākṣād rudrāṇī rudravallabhā ||
7.2.4.41
viṣṇurviśveśvaro devo lakṣmīrviśveśvarapriyā |
brahmā śivo yadā sraṣṭā brahmāṇī brahmaṇaḥ priyā ||
7.2.4.42
bhāskaro bhagavān śambhuḥ prabhā bhagavatī śivā |
mahendro manmathārātiḥ śacī śailendrakanyakā ||
7.2.4.43
jātavedā mahādevaḥ svāhā śarvārdhadehinī |
yamastriyambako devastatpriyā girikanyakā ||
7.2.4.44
nirṛtirbhagavānīśo nairṛtī naganandinī |
varuṇo bhagavān rudro vāruṇī bhūdharātmajā ||
7.2.4.45
bālenduśekharo vāyuḥ śivā śivamanoharā |
yakṣo yajñaśirohartā ṛddhirhimagirīndrajā ||
7.2.4.46
candrārdhaśekharaścandro rohiṇī rudravallabhā |
īśānaḥ parameśānastadāryā parameśvarī ||
7.2.4.47
anantavalayo'nanto hyanantānantavallabhā |
kālāgnirudraḥ kālāriḥ kālī kālāntakapriyā ||
7.2.4.48
puruṣākhyo manuḥ śambhuḥ śatarūpā śivapriyā |
dakṣaḥ sākṣānmahādevaḥ prasūtiḥ parameśvarī ||
7.2.4.49
rucirbhavo bhavānī ca budhairākūtirucyate |
bhṛgurbhagākṣihā devaḥ khyātistrinayanapriyā ||
7.2.4.50
marīcirbhagavān rudraḥ sambhūtiḥ śarvavallabhā |
gaṅgādharo'ṅgirā jñeyaḥ smṛtiḥ sākṣādumā smṛtā ||
7.2.4.51
pulastyaḥ śaśabhṛnmauliḥ prītiḥ kāntā pinākinaḥ |
pulahastripuradhvaṃsī tatpriyā tu śivapriyā ||
7.2.4.52
kratudhvaṃsī kratuḥ proktaḥ sannatirdayitā vibhoḥ |
trinetro'trirumā sākṣādanasūyā smṛtā budhaiḥ ||
7.2.4.53
kaśyapaḥ kālahā devo devamātā maheśvarī |
vasiṣṭho manmathārātirdevī sākṣādarundhatī ||
7.2.4.54
śaṅkaraḥ puruṣāḥ sarve striyaḥ sarvā maheśvarī |
sarve strīpuruṣāstasmāttayoreva vibhūtayaḥ ||
7.2.4.55
viṣayī bhagavānīśo viṣayaḥ parameśvarī |
śrāvyaṃ sarvamumārūpaṃ śrotā śūlavarāyudhaḥ ||
7.2.4.56
praṣṭavyaṃ vastujātaṃ tu dhatte śaṅkaravallabhā |
praṣṭā sa eva viśvātmā bālacandrāvataṃsakaḥ ||
7.2.4.57
draṣṭavyaṃ vasturūpaṃ tu bibharti bhavavallabhā |
draṣṭā viśveśvaro devaḥ śaśikhaṇḍaśikhāmaṇiḥ ||
7.2.4.58
rasajātaṃ mahādevī devo rasayitā śivaḥ |
preyajātaṃ ca girijā preyāṃścaiva garāśanaḥ ||
7.2.4.59
mantavyavastutāṃ dhatte sadā devī maheśvarī |
mantā sa eva viśvātmā mahādevo maheśvaraḥ ||
7.2.4.60
boddhavyavasturūpaṃ tu bibharti bhavavallabhā |
devaḥ sa eva bhagavān boddhā mugdhenduśekharaḥ ||
7.2.4.61
prāṇaḥ pinākī sarveṣāṃ prāṇināṃ bhagavān prabhuḥ |
prāṇasthitistu sarveṣāmambikā cāmburūpiṇī ||
7.2.4.62
bibharti kṣetratāṃ devī tripurāntakavallabhā |
kṣetrajñatvaṃ tadā dhatte bhagavānantakāntakaḥ ||
7.2.4.63
ahaḥ śūlāyudho devaḥ śūlapāṇipriyā niśā |
ākāśaḥ śaṅkaro devaḥ pṛthivī śaṅkarapriyā ||
7.2.4.64
samudro bhagavānīśo velā śailendrakanyakā |
vṛkṣo vṛṣadhvajo devo latā viśveśvarapriyā ||
7.2.4.65
pum̐lliṅgamakhilaṃ dhatte bhagavān puraśāsanaḥ |
striliṅgaṃ cākhilaṃ dhatte devī devamanoramā ||
7.2.4.66
śabdajālamaśeṣaṃ tu dhatte sarvasya vallabhā |
arthasvarūpamakhilaṃ dhatte mugdhenduśekharaḥ ||
First 200 of 2,567 passages. Read on
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
Linked texts (10)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Yogavāsiṣṭha (vulgate) — Sanskrit
- Varāhapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Śivārcanacandrikā (Appayya Dīkṣita) — Appayya Dīkṣita, Sanskrit
- Vīraśaivasiddhāntottarakaumudī — Sanskrit
- Kriyāsāra (ed. Mallikārjuna Śāstrī) — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit
- Siddhāntaśikhāmaṇi — Śivayogi Śivācārya, Sanskrit
- Śivatattvaratnakālikā — Kṛṣṇānanda Sarasvatī 1585, Sanskrit
- Skanda Purāṇa (Kumāra Kavi) — Kumāra Kavi, Sanskrit