Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 3: śrīśivamahāpurāṇam 3. śatarudrasaṃhitā

Śivapurāṇa (complete text) 3

Language
Sanskrit

Contents

śrīśivamahāpurāṇam 3. śatarudrasaṃhitā

3.p1

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

3.p2

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

3.p3

śrīśivamahāpurāṇam ||

3.p4

tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ

prathamo'dhyāyaḥ | śivasya pañcabrahmāvatāravarṇanam

3.1.1

vande mahānandamanantalīlammaheśvaraṃ sarvavibhuṃ mahāntam |
gaurīpriyaṃ kārtikavighnarājasamudbhavaṃ śaṅkaramādidevam ||

3.1.1_2

śaunaka uvāca |
vyāsaśiṣya mahābhāga sūta jñānadayānidhe |
vada śambhvavatārāṃśca yairakārṣītsatāṃ śivam ||

3.1.2

sūta uvāca |
mune śaunaka sadbhaktyā dattacitto jitendriyaḥ |
avatārāñchivasyāhaṃ vacmi te munaye śṛṇu ||

3.1.3

etatpṛṣṭaḥ purā nandī śivamūrtissatāṃ gatiḥ |
sanatkumāreṇa mune tamuvāca śivaṃ smaran ||

3.1.4

nandīśvara uvāca |
asaṅkhyātā hi kalpeṣu vibhoḥ sarveśvarasya vai |
avatārāstathāpīha vacmyahaṃ tānyathāmati ||

3.1.5

ekonaviṃśakaḥ kalpo vijñeyaḥ śvetalohitaḥ |
sadyojātāvatārastu prathamaḥ parikīrtitaḥ ||

3.1.6

tasmiṃstatparamaṃ brahma dhyāyato brahmaṇastathā |
utpannastu śikhāyuktaḥ kumāraḥ śvetalohitaḥ ||

3.1.7

taṃ dṛṣṭvā puruṣaṃ brahmā brahmarūpiṇamīśvaram |
jñātvā dhyātvā sa hṛdaye vavande prayatāñjaliḥ ||

3.1.8

sadyojātaṃ śivaṃ buddhvā jaharṣa bhuvaneśvaraḥ |
muhurmuhuśca sadbuddhyā paraṃ taṃ samacintayat ||

3.1.9

tato'sya dhyāyataḥ śvetāḥ prādurbhūtā yaśasvinaḥ |
kumārāḥ paravijñānaparabrahmasvarūpiṇaḥ ||

3.1.10

sunando nandanaścaiva viśvanandopanandanau |
śiṣyāstasya mahātmāno yaistadbrahma samāvṛtam ||

3.1.11

sadyojātaśca vai śambhurdadau jñānaṃ ca vedhase |
sargaśaktimapi prītyā prasannaḥ parameśvaraḥ ||

3.1.12

tato viṃśatimaḥ kalpo rakto nāma prakīrtitaḥ |
brahmā yatra mahātejā raktavarṇamadhārayat ||

3.1.13

dhyāyataḥ putrakāmasya prādurbhūto vidheḥ sutaḥ |
raktamālyāmbaradharo raktākṣo raktabhūṣaṇaḥ ||

3.1.14

sa taṃ dṛṣṭvā mahātmānaṃ kumāraṃ dhyānamāśritaḥ |
vāmadevaṃ śivaṃ jñātvā praṇanāma kṛtāñjaliḥ ||

3.1.15

tatastasya sutā hyāsaṃścatvāro raktavāsasaḥ |
virajāśca vivāhaśca viśoko viśvabhāvanaḥ ||

3.1.16

vāmadevaḥ sa vai śambhurdadau jñānaṃ ca vedhase |
sargaśaktimapi prītyā prasannaḥ parameśvaraḥ ||

3.1.17

ekaviṃśatimaḥ kalpaḥ pītavāsā iti smṛtaḥ |
brahmā yatra mahābhāgaḥ pītavāsā babhūva ha ||

3.1.18

dhyāyataḥ putrakāmasya vidherjātaḥ kumārakaḥ |
pītavastrādikaprauḍho mahātejā mahābhujaḥ ||

3.1.19

taṃ dṛṣṭvā dhyānasaṃyuktaṃ jñātvā tatpuruṣaṃ śivam |
praṇanāma tato buddhyā gāyatrīṃ śāṅkarīṃ vidhiḥ ||

3.1.20

japitvā tu mahādevīṃ sarvalokanamaskṛtām |
prasannastu mahādevo dhyānayuktena cetasā ||

3.1.21

tato'sya pārśvato divyāḥ prādurbhūtāḥ kumārakāḥ |
pītavastrā hi sakalā yogamārgapravartakāḥ ||

3.1.22

tatastasmingate kalpe pītavarṇe svayambhuvaḥ |
punaranyaḥ pravṛttastu kalpo nāmnā śivastu sa ||

3.1.23

ekārṇave saṃvyatīte divyavarṣasahasrake |
sraṣṭukāmaḥ prajā brahmā cintayāmāsa duḥkhitaḥ ||

3.1.24

tato'paśyanmahātejāḥ prādurbhūtaṃ kumārakam |
kṛṣṇavarṇaṃ mahāvīryaṃ dīpyamānaṃ svatejasā ||

3.1.25

dhṛtakṛṣṇāmbaroṣṇīṣaṃ kṛṣṇayajñopavītinam |
kṛṣṇena maulināyuktaṃ kṛṣṇasnānānulepanam ||

3.1.26

sa taṃ dṛṣṭvā mahātmānamaghoraṃ ghoravikramam |
vavande devadeveśamadbhutaṃ kṛṣṇapiṅgalam ||

3.1.27

aghoraṃ tu tato brahmā brahmarūpaṃ vyacintayat |
tuṣṭāva vāgbhiriṣṭābhirbhaktavatsalamavyayam ||

3.1.28

athāsya pārśvataḥ kṛṣṇāḥ kṛṣṇasnānānulepanāḥ |
catvārastu mahātmānaḥ sambabhūvuḥ kumārakāḥ ||

3.1.29

kṛṣṇa kṛṣṇaśikhaścaiva kṛṣṇāsyaḥ kṛṣṇakaṇṭhadhṛk |
iti te'vyaktanāmānaḥ śivarūpāḥ sutejasaḥ ||

3.1.30

evambhūtā mahātmāno brahmaṇaḥ sṛṣṭihetave |
yogaṃ pravartayāmāsurghorākhyaṃ mahadadbhutam ||

3.1.31

athānyo brahmaṇaḥ kalpaḥ prāvartata munīśvarāḥ |
viśvarūpa iti khyāto nāmataḥ paramādbhutaḥ ||

3.1.32

brahmaṇaḥ putrakāmasya dhyāyato manasā śivam |
prādurbhūtā mahānādā viśvarūpā sarasvatī ||

3.1.33

tathāvidhaḥ sa bhagavānīśānaḥ parameśvaraḥ |
śuddhasphaṭikasaṅkāśaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ ||

3.1.34

taṃ dṛṣṭvā praṇanāmāsau brahmeśānamajaṃ vibhum |
sarvagaṃ sarvadaṃ sarvaṃ surūpaṃ rūpavarjitam ||

3.1.35

īśāno'pi tathādiśya sanmārgaṃ brahmaṇe vibhuḥ |
saśaktiḥ kalpayāñcakre sa bālāṃścaturaḥ śubhān ||

3.1.36

jaṭī muṇḍī śikhaṇḍī ca ardhamuṇḍaśca jajñire |
yogenādiśya saddharmaṃ kṛtvā yogagatiṃ gatāḥ ||

3.1.37

evaṃ saṅkṣepataḥ proktaḥ sadyādīnāṃ samudbhavaḥ |
sanatkumāra sarvajña lokānāṃ hitakāmyayā ||

3.1.38

atha teṣāṃ mahāprājña vyavahāraṃ yathāyatham |
trilokahitakāraṃ hi sarvaṃ brahmāṇḍasaṃsthitam ||

3.1.39

īśānaḥ puruṣo'ghoro vāmasaṃjñastathaiva ca |
brahmasaṃjñā maheśasya mūrtayaḥ pañca viśrutāḥ ||

3.1.40

īśānaḥ śivarūpaśca garīyānprathamaḥ smṛtaḥ |
bhoktāraṃ prakṛteḥ sākṣātkṣetrajñamadhitiṣṭhati ||

3.1.41

śaivastatpuruṣākhyaśca svarūpo hi dvitīyakaḥ |
guṇāśrayātmakaṃ bhogyaṃ sarvajñamadhitiṣṭhati ||

3.1.42

dharmāya svāṅgasaṃyuktaṃ buddhitattvaṃ pinākinaḥ |
aghorākhyasvarūpo yastiṣṭhatyantastṛtīyakaḥ ||

3.1.43

vāmadevāhvayo rūpaścaturthaḥ śaṅkarasya hi |
ahaṅkṛteradhiṣṭhāno bahukāryakaraḥ sadā ||

3.1.44

īśānāhvasvarūpo hi śaṅkarasyeśvaraḥ sadā |
śrotrasya vacasaścāpi vibhorvyomnastathaiva ca ||

3.1.45

tvakpāṇisparśavāyūnāmīśvaraṃ rūpamaiśvaram |
puruṣākhyaṃ vicārajñā matimantaḥ pracakṣate ||

3.1.46

vapuṣaśca rasasyāpi rūpasyāgnestathaiva ca |
aghorākhyamadhiṣṭhānaṃ rūpaṃ prāhurmanīṣiṇaḥ ||

3.1.47

raśanāyāśca pāyośca rasasyāpāṃ tathaiva ca |
īśvaraṃ vāmadevākhyaṃ svarūpaṃ śāṅkaraṃ smṛtam ||

3.1.48

ghrāṇasya caivopasthasya gandhasya ca bhuvastathā |
sadyojātāhvayaṃ rūpamīśvaraṃ śāṅkaraṃ viduḥ ||

3.1.49

ime svarūpāḥ śambhorhi vandanīyāḥ prayatnataḥ |
śreyo'rthibhirnarairnityaṃ śreyasāmekahetavaḥ ||

3.1.49.p1

yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi sadyādīnāṃ samudbhavam |
sa bhuktvā sakalānkāmānprayāti paramāṃ gatim ||

3.1.49.c2

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ śivasya pañcabrahmāvatāravarṇanaṃ nāma prathamo'dhyāyaḥ ||

3.1.49.p3

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

3.1.49.p4

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

3.1.49.p5

śrīśivamahāpurāṇam ||

3.1.49.p6

tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ

dvitīyo'dhyāyaḥ | śivāṣṭamūrttivarṇanam

3.2.1

nandīśvara uvāca |
śṛṇu tāta maheśasyāvatārānparamānprabho |
sarvakāryakarām̐lloke sarvasya sukhadāṃ mune ||

3.2.2

tasya śambhoḥ pareśasya mūrtyaṣṭakamayaṃ jagat |
tasminvyāpya sthitaṃ viśvaṃ sūtre maṇigaṇā iva ||

3.2.3

śarvo bhavastathā rudra ugro bhīmaḥ paśoḥ patiḥ |
īśānaśca mahādevo mūrtayaścāṣṭa viśrutāḥ ||

3.2.4

bhūmyambho'gnimarudvyomakṣetrajñārkaniśākarāḥ |
adhiṣṭhitāśca śarvādyairaṣṭarūpaiḥ śivasya hi ||

3.2.5

dhatte carācaraṃ viśvaṃ rūpaṃ viśvambharātmakam |
śaṅkarasya maheśasya śāstrasyaiveti niścayaḥ ||

3.2.6

sañjīvanaṃ samastasya jagataḥ salilātmakam |
bhava ityucyate rūpaṃ bhavasya paramātmanaḥ ||

3.2.7

bahirantarjagadviśvaṃ bibharti spandate svayam |
ugra ityucyate sadbhī rūpamugrasya satprabhoḥ ||

3.2.8

sarvāvakāśadaṃ sarvavyāpakaṃ gaganātmakam |
rūpaṃ bhīmasya bhīmākhyaṃ bhūpavṛndasva bhedakam ||

3.2.9

sarvātmanāmadhiṣṭhānaṃ sarvakṣetranivāsakam |
rūpaṃ paśupaterjñeyaṃ paśupāśanikṛntanam ||

3.2.10

sandīpayañjagatsarvaṃ divākarasamāhvayam |
īśānākhyaṃ maheśasya rūpaṃ divi visarpati ||

3.2.11

āpyāyayati yo viśvamamṛtāṃśurniśākaraḥ |
mahādevasya tadrūpaṃ mahādevasya cāhvayam ||

3.2.12

ātmā tasyāṣṭamaṃ rūpaṃ śivasya paramātmanaḥ |
vyāpiketaramūrtīnāṃ viśvaṃ tasmācchivātmakam ||

3.2.13

śākhāḥ puṣyanti vṛkṣasya vṛkṣamūlasya secanāt |
tadvadasya vapurviśvaṃ puṣyate ca śivārcanāt ||

3.2.14

yatheha putrapautrādeḥ prītyā prīto bhavetpitā |
tathā viśvasya samprītyā prīto bhavati śaṅkaraḥ ||

3.2.15

kriyate yasya kasyāpi dehino yadi nigrahaḥ |
aṣṭamūrteraniṣṭaṃ tatkṛtameva na saṃśayaḥ ||

3.2.16

aṣṭamūrtyātmanā viśvamadhiṣṭhāyāsthitaṃ śivam |
bhajasva sarvabhāvena rudraṃ paramakāraṇam ||

3.2.17

iti proktāḥ svarūpāste vidhiputrāṣṭaviśrutāḥ |
sarvopakāraniratāḥ sevyāḥ śreyo'rthibhirnaraiḥ ||

3.2.17.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ śivāṣṭamūrttivarṇanaṃ nāma dvitīyo'dhyāyaḥ ||

3.2.17.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

3.2.17.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

3.2.17.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

3.2.17.p5

tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ

tṛtīyo'dhyāyaḥ | śivasyārddhanārīśvarāvatāravarṇanam

3.3.1

nandīśvara uvāca |
śṛṇu tāta mahāprājña vidhikāmaprapūrakam |
arddhanārīnarākhyaṃ hi śivarūpamanuttamam ||

3.3.2

yadā sṛṣṭāḥ prajāḥ sarvāḥ na vyavarddhanta vedhasā |
tadā cintākulo'bhūtsa tena duḥkhena dukhitaḥ ||

3.3.3

nabhovāṇī tadābhūdvai sṛṣṭiṃ mithunajāṃ kuru |
tacchrutvā maithunīṃ sṛṣṭiṃ brahmā kartumamanyata ||

3.3.4

nārīṇāṃ kulamīśānānnirgataṃ na purā yataḥ |
tato maithunajāṃ sṛṣṭiṃ kartuṃ śeke na padmabhūḥ ||

3.3.5

prabhāveṇa vinā śambhorna jāyerannimāḥ prajāḥ |
evaṃ sañcintayanbrahmā tapaḥ karttuṃ pracakrame ||

3.3.6

śivayā parayā śaktyā saṃyuktaṃ parameśvaram |
sañcintya hṛdaye prītyā tepe sa paramaṃ tapaḥ ||

3.3.7

tīvreṇa tapasā tasya saṃyuktasya svayambhuvaḥ |
acireṇaiva kālena tutoṣa sa śivo drutam ||

3.3.8

tataḥ pūrṇacidīśasya mūrtimāviśya kāmadām |
arddhanārīnaro bhūtvā tato brahmāntikaṃ haraḥ ||

3.3.9

taṃ dṛṣṭvā śaṅkaraṃ devaṃ śaktyā paramayānvitam |
praṇamya daṇḍavadbrahmā sa tuṣṭāva kṛtāñjaliḥ ||

3.3.10

atha devo mahādevo vācā meghagabhīrayā |
sambhavāya susamprīto viśvakartā maheśvaraḥ ||

3.3.11

īśvara uvāca |
vatsa vatsa mahābhāga mama putra pitāmaha |
jñātavānasmi sarvaṃ tattattvataste manoratham ||

3.3.12

prajānāmeva vṛddhyarthaṃ tapastaptaṃ tvayādhunā |
tapasā tena tuṣṭo'smi dadāmi ca tavepsitam ||

3.3.13

ityuktvā paramodāraṃ svabhāvamadhuraṃ vacaḥ |
pṛthakcakāra vapuṣo bhāgāddevīṃ śivāṃ śivaḥ ||

3.3.14

tāṃ dṛṣṭvā paramāṃ śaktiṃ pṛthagbhūtāṃ śivāgatām |
praṇipatya vinītātmā prārthayāmāsa tāṃ vidhiḥ ||

3.3.15

brahmovāca |
devadevena sṛṣṭo'hamādau tvatpatinā śive |
prajāḥ sarvā niyuktāśca śambhunā paramātmanā ||

3.3.16

manasā nirmitāḥ sarve śive devādayo mayā |
na vṛddhimupagacchanti sṛjyamānāḥ punaḥpunaḥ ||

3.3.17

mithunaprabhavāmeva kṛtvā sṛṣṭimataḥ param |
saṃvarddhayitumicchāmi sarvā eva mama prajāḥ ||

3.3.18

na nirgataṃ purā tvatto nārīṇāṃ kulamavyayam |
tena nārīkulaṃ sraṣṭuṃ mama śaktirna vidyate ||

3.3.19

sarvāsāmeva śaktīnāṃ tvattaḥ khalu samudbhavaḥ |
tasmāttvāṃ paramāṃ śaktiṃ prārthayāmyakhileśvarīm ||

3.3.20

śive nārīkulaṃ sraṣṭuṃ śaktiṃ dehi namo'stu te |
carācarajagadvṛddhihetormātaḥ śivapriye ||

3.3.21

anyaṃ tvattaḥ prārthayāmi varaṃ ca varadeśvari |
dehi me taṃ kṛpāṃ kṛtvā jaganmātarnamo'stu te ||

3.3.22

carācaravivṛddhyarthamīśenaikena sarvage |
dakṣasya mama putrasya putrī bhava bhavāmbike ||

3.3.23

evaṃ saṃyācitā devī brahmaṇā parameśvarī |
tathāstviti vacaḥ procya tacchaktiṃ vidhaye dadau ||

3.3.24

tasmāddhi sā śivā devī śivaśaktirjaganmayī |
śaktimekāṃ bhruvormadhyātsasarjātmasamaprabhām ||

3.3.25

tāmāha prahasanprekṣya śaktiṃ devavaro haraḥ |
kṛpāsindhurmaheśāno līlākārī bhavāmbikām ||

3.3.26

śiva uvāca |
tapasārādhitā devi brahmaṇā parameṣṭhinā |
prasannā bhava suprītyā kuru tasyākhilepsitam ||

3.3.27

tāmājñāṃ parameśasya śirasā pratigṛhya sā |
brahmaṇo vacanāddevī dakṣasya duhitā'bhavat ||

3.3.28

dattvaivamatulāṃ śaktiṃ brahmaṇe sā śivā mune |` viveśa dehaṃ śambhorhi śambhuścāntardadhe prabhuḥ ||

3.3.29

tadāprabhṛti loke'sminstriyā bhāgaḥ prakalpitaḥ |
ānandaṃ prāpa sa vidhiḥ sṛṣṭirjātā ca maithunī ||

3.3.30

etatte kathitaṃ tāta śivarūpaṃ mahottamam |
arddhanārīnarārddhaṃ hi mahāmaṅgaladaṃ satām ||

3.3.31

etadākhyānamanaghaṃ yaḥ paṭhecchṛṇuyādapi |
sa bhuktvā sakalānbhogānprayāti paramāṃ gatim ||

3.3.31.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ śivasyārddhanārīśvarāvatāravarṇanaṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||

3.3.31.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

3.3.31.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

3.3.31.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

3.3.31.p5

tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ

caturtho'dhyāyaḥ | ṛṣabhacaritravarṇanam

3.4.1

nandīśvara uvāca |
sanatkumāra sarvajña caritaṃ śāṅkaraṃ mudā |
rudreṇa kathitaṃ prītyā brahmaṇe sukhadaṃ sadā ||

3.4.2

śiva uvāca |
saptame caiva vārāhe kalpe manvantarābhidhe |
kalpeśvaro'tha bhagavānsarvalokaprakāśanaḥ ||

3.4.3

manorvaivasvatasyaiva te praputro bhaviṣyati |
tadā caturyugāścaiva tasminmanvantare vidhe ||

3.4.4

anugrahārthaṃ lokānāṃ brāhmaṇānāṃ hitāya ca |
utpatsyāmi vidhe brahmandvāparākhyayugāntike ||

3.4.5

yugapravṛttyā ca tadā tasmiṃśca prathame yuge |
dvāpare prathame brahmanyadā vyāsaḥ svayamprabhuḥ ||

3.4.6

tadāhaṃ brāhmaṇārthāya kalau tasminyugāntike |
bhaviṣyāmi śivāyuktaḥ śveto nāma mahāmuniḥ ||

3.4.7

himavacchikhare ramye chāgale parvatottame |
tadā śiṣyāḥ śikhāyuktā bhaviṣyanti vidhe mama ||

3.4.8

śvetaḥ śvetaśikhaścaiva śvetāśvaḥ śvetalohitaḥ |
catvāro dhyānayogātte gamiṣyanti puraṃ mama ||

3.4.9

tato bhaktā bhaviṣyanti jñātvā māṃ tattvato'vyayam |
janmamṛtyujarāhīnāḥ parabrahmasamādhayaḥ ||

3.4.10

draṣṭuṃ śakyo narairnāhamṛte dhyānātpitāmaha |
dānadharmādibhirvatsa sādhanaiḥ karmahetubhiḥ ||

3.4.11

dvitīye dvāpare vyāsaḥ satyo nāma prajāpatiḥ |
yadā tadā bhaviṣyāmi sutāro nāmataḥ kalau ||

3.4.12

tatrāpi me bhaviṣyanti śiṣyā vedavido dvijāḥ |
dundubhiḥ śatarūpaśca hṛṣīkaḥ ketumāṃstathā ||

3.4.13

catvāro dhyānayogātte gamiṣyanti puraṃ mama |
tato muktā bhaviṣyanti jñātvā māṃ tattvato'vyayam ||

3.4.14

tṛtīye dvāpare caiva yadā vyāsastu bhārgavaḥ |
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi damanastu yugāntike ||

3.4.15

tatrāpi ca bhaviṣyanti catvāro mama putrakāḥ |
viśokaśca viśeṣaśca vipāpaḥ pāpanāśanaḥ ||

3.4.16

śiṣyaiḥ sāhāyaṃ vyāsasya kariṣye caturānana |
nivṛttimārgaṃ sudṛḍhaṃ varttayiṣye kalāviha ||

3.4.17

caturthe dvāpare caiva yadā vyāsoṃ'girā smṛtaḥ |
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi suhotro nāma nāmataḥ ||

3.4.18

tatrāpi mama te putrāścatvāro yogasādhakāḥ |
bhaviṣyanti mahātmānastannāmāni bruve vidhe ||

3.4.19

sumukho durmukhaścaiva durdamo duratikramaḥ |
śiṣyaiḥ sāhāyaṃ vyāsasya kariṣye'haṃ tadā vidhe ||

3.4.20

pañcame dvāpare caiva vyāsastu savitā smṛtaḥ |
tadā yogī bhaviṣyāmi kaṅko nāma mahātapāḥ ||

3.4.21

tatrāpi mama te putrāścatvāro yogasādhakāḥ |
bhaviṣyanti mahātmānastannāmāni śṛṇuṣva me ||

3.4.22

sanakaḥ sanātanaścaiva prabhuryaśca sanandanaḥ |
vibhuḥ sanatkumāraśca nirmalo nirahaṅkṛtiḥ ||

3.4.23

tatrāpi kaṅkanāmāhaṃ sāhāyyaṃ saviturvidhe |
vyāsasya hi kariṣyāmi nivṛttipathavarddhakaḥ ||

3.4.24

parivartte punaḥ ṣaṣṭhe dvāpare lokakārakaḥ |
kartā vedavibhāgasya mṛtyurvyāso bhaviṣyati ||

3.4.25

tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi lokākṣirnāma nāmataḥ |
vyāsasya susahāyārthaṃ nivṛttipathavarddhanaḥ ||

3.4.26

tatrāpi śiṣyāścatvāro bhaviṣyanti dṛḍhavratāḥ |
sudhāmā virajāścaiva sañjayo vijayastathā ||

3.4.27

saptame parivartte tu yadā vyāsaḥ śatakratuḥ |
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi jaigīṣavyo vibhurvidhe ||

3.4.28

yogaṃ sandraḍhayiṣyāmi mahāyogavicakṣaṇaḥ |
kāśyāṃ guhāntare saṃstho divyadeśe kuśāstariḥ ||

3.4.29

sāhāyyaṃ ca kariṣyāmi vyāsasya hi śatakratoḥ |
uddhariṣyāmi bhaktāṃśca saṃsārabhayato vidhe ||

3.4.30

tatrāpi mama catvāro bhaviṣyanti sutā yuge |
sārasvataśca yogīśo meghavāhaḥ suvāhanaḥ ||

3.4.31

aṣṭame parivartte hi vasiṣṭho munisattamaḥ |
karttā vedavibhāgasya vedavyāso bhaviṣyati ||

3.4.32

tatrāpyahaṃ bhaviṣyāmi nāmato dadhivāhanaḥ |
vyāsasya hi kariṣyāmi sāhāyyaṃ yogavittama ||

3.4.33

kapilaścāsuriḥ pañcaśikhaḥ śālvalapūrvakaḥ |
catvāro yoginaḥ putrā bhaviṣyanti samā mama ||

3.4.34

navame parivartte tu tasminneva yuge vidhe |
bhaviṣyati muniśreṣṭho vyāsaḥ sārasvatāhvayaḥ ||

3.4.35

vyāsasya dhyāyatastasya nivṛttipathavṛddhaye |
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi ṛṣabho nāmataḥ smṛtaḥ ||

3.4.36

parāśaraśca gargaśca bhārgavo giriśastathā |
catvārastatra śiṣyā me bhaviṣyanti suyoginaḥ ||

3.4.37

taiḥ sākaṃ draḍhayiṣyāmi yogamārgaṃ prajāpate |
kariṣyāmi sahāyaṃ vai vedavyāsasya sanmune ||

3.4.38

tena rūpeṇa bhaktānāṃ bahūnāṃ duḥkhināṃ vidhe |
uddhāraṃ bhavato'haṃ vai kariṣyāmi dayākaraḥ ||

3.4.39

so'vatāro vidhe me hi ṛṣabhākhyaḥ suyogakṛt |
sārasvatavyāsamanaḥkarttā nānotikārakaḥ ||

3.4.40

avatāreṇa me yena bhadrāyurnṛpabālakaḥ |
jīvito hi mṛtaḥ kṣveḍadoṣato janakojjhitaḥ ||

3.4.41

prāpte'tha ṣoḍaśe varṣe tasya rājaśiśoḥ punaḥ |
yayau tadveśma sahasā ṛṣabhaḥ sa madātmakaḥ ||

3.4.42

pūjitastena sa muniḥ sadrūpaśca kṛpānidhiḥ |
upādideśa taddharmān rājayogānprajāpate ||

3.4.43

tataḥ sa kavacaṃ divyaṃ śaṅkhaṃ khaṅgaṃ ca bhāsvaram |
dadau tasmai prasannātmā sarvaśatruvināśanam ||

3.4.44

tadaṅga bhasmanāmṛśya kṛpayā dīnavatsalaḥ |
sa dvādaśasahasrasya gajānāṃ ca balaṃ dadau ||

3.4.45

iti bhadrāyuṣaṃ samyaganuśvāsya samātṛkam |
yayau svairagatistābhyāṃ pūjitastvṛṣabhaḥ prabhuḥ ||

3.4.46

bhadrāyurapi rājarṣirjitvā ripugaṇānvidhe |
rājyaṃ cakāra dharmeṇa vivāhya kīrttimālinīm ||

3.4.47

itthamprabhāvaṃ ṛṣabho'vatāraḥ śaṅkarasya me |
satāṃ gatirdīnabandhurnavamaḥ kathitastava ||

3.4.48

ṛṣabhasya caritraṃ hi paramaṃ pāvanaṃ mahat |
svargyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ śrotavyaṃ ca prayatnataḥ ||

3.4.48.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāmṛṣabhacaritravarṇanaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ ||

3.4.48.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

3.4.48.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

3.4.48.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

3.4.48.p5

tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ

pañcamo'dhyāyaḥ | ekonaviṃśatiśivāvatāravarṇanam

3.5.1

śiva uvāca |
daśame dvāpare vyāsastridhāmā nāmato muniḥ |
himavacchikhare ramye bhṛgutuṅge nagottame ||

3.5.2

tatrāpi mama putrāśca bhṛgvādyāḥ śrutisammitāḥ |
balabandhurnarāmitraḥ ketuśṛṅgastapodhanaḥ ||

3.5.3

ekādaśe dvāpare tu vyāsaśca trivṛto yadā |
gaṅgādvāre kalau nāmnā tapo'haṃ bhavitā tadā ||

3.5.4

lambodaraśca lambākṣaḥ keśalambaḥ pralambakaḥ |
tatrāpi putrāścatvāro bhaviṣyanti dṛḍhavratāḥ ||

3.5.5

dvādaśe parivartte tu śatatejāśca vedakṛt |
tatrāpyahaṃ bhaviṣyāmi dvāparānte kalāviha ||

3.5.6

hemakañcukamāsādya nāmnā hyatriḥ pariplutaḥ |
vyāsasyaiva sahāyārthaṃ nivṛttipatharopaṇaḥ ||

3.5.7

sarvajñaḥ samabuddhiśca sādhyaḥ śarvaḥ suyoginaḥ |
tatreti putrāścatvāro bhaviṣyanti mahāmune ||

3.5.8

trayodaśe yuge tasmindharmo nārāyaṇaḥ sadā |
vyāsastadāhaṃ bhavitā balirnāma mahāmuniḥ ||

3.5.9

vālakhilyāśrame gandhamādane parvatottame |
sudhāmā kāśyapaścaiva vasiṣṭho virajāḥ śubhāḥ ||

3.5.10

yadā vyāsastu rakṣākhyaḥ paryāye tu caturdaśe |
vaṃśa āṅgirase tatra bhavitāhaṃ ca gautamaḥ ||

3.5.11

tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti kalau tadā |
atrirdavaśadaścaiva śravaṇo'tha śraviṣkaṭaḥ ||

3.5.12

vyāsaḥ pañcadaśe trayyāruṇirvai dvāpare yadā |
tadā'haṃ bhavitā vedaśirā vedaśirastathā ||

3.5.13

mahāvīryaṃ tadastraṃ ca vedaśīrṣaśca parvataḥ |
himavatpṛṣṭhamāsādya sarasvatyāstathottare ||

3.5.14

tatrāpi mama catvāro bhaviṣyanti sutā dṛḍhāḥ |
kuṇiśca kuṇibāhuśca kuśarīraḥ kunetrakaḥ ||

3.5.15

vyāso yuge ṣoḍaśe tu yadā devo bhaviṣyati |
tadā yogapradānāya gokarṇo bhavitā hyaham ||

3.5.16

tatraiva ca supuṇyaṃ ca gokarṇaṃ nāma tadvanam |
tatrāpi yoginaḥ putra bhaviṣyantyambusammitāḥ ||

3.5.17

kāśyapo'pyuśanāścaiva cyavano'tha bṛhaspatiḥ |
te'pi tenaiva mārgeṇa gamiṣyanti śivālayam ||

3.5.18

parivartte saptadaśe vyāso devakṛtañjayaḥ |
guhāvāsīti nāmnāhaṃ himavacchikhare śubhe ||

3.5.19

mahālaye mahottuṅge śivakṣetraṃ himālayam |
utathyo vāmadevaśca mahāyogo mahābalaḥ ||

3.5.20

parivartte'ṣṭādaśe tu yadā vyāsa ṛtañjayaḥ |
śikhaṇḍīnāmato'haṃ taddhimavacchikhare śubhe ||

3.5.21

siddhakṣetre mahāpuṇye śikhaṇḍī nāma parvataḥ |
śikhaṇḍino vanaṃ vāpi yatra siddhaniṣevitam ||

3.5.22

vācaḥśravā rucīkaśca śyāvāsyaśca yatīśvaraḥ |
ete putrā bhaviṣyanti tatrāpi ca tapodhanāḥ ||

3.5.23

ekonaviṃśe vyāsastu bharadvājo mahāmuniḥ |
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi jaṭī mālī ca nāmataḥ ||

3.5.24

himavacchikhare tatra putrā me'mbudhisaṃhitāḥ |
hiraṇyanāmā kauśalyo lokākṣī pradhimistathā ||

3.5.25

parivartte viṃśatime bhavitā vyāsa gautamaḥ |
tatrāṭṭahāsanāmāhamaṭṭahāsapriyā narāḥ ||

3.5.26

tatraiva himavatpṛṣṭhe aṭṭahāso mahāgiriḥ |
devamānuṣayakṣendrasiddhacāraṇasevitaḥ ||

3.5.27

tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti suyoginaḥ |
sumanturbarbarirvidvān kabandhaḥ kuśikandharaḥ ||

3.5.28

ekaviṃśe yuge tasmin vyāso vācaḥ śravā yadā |
tadāhaṃ dāruko nāma tasmāddāruvanaṃ śubham ||

3.5.29

tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti suyoginaḥ |
plakṣo dārbhāyaṇiścaiva ketumān gautamastathā ||

First 200 of 2,442 passages. Read on

Other recensions (1)

Linked texts (6)