Shivapurana 3: śrīśivamahāpurāṇam 3. śatarudrasaṃhitā
Śivapurāṇa (complete text) 3
- Language
- Sanskrit
Contents
- 3.1 prathamo'dhyāyaḥ | śivasya pañcabrahmāvatāravarṇanam — 50 parts
- 3.2 dvitīyo'dhyāyaḥ | śivāṣṭamūrttivarṇanam — 17 parts
- 3.3 tṛtīyo'dhyāyaḥ | śivasyārddhanārīśvarāvatāravarṇanam — 31 parts
- 3.4 caturtho'dhyāyaḥ | ṛṣabhacaritravarṇanam — 48 parts
- 3.5 pañcamo'dhyāyaḥ | ekonaviṃśatiśivāvatāravarṇanam — 59 parts
- 3.6 ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | nandikeśāvatāravarṇanam — 62 parts
- 3.7 saptamo'dhyāyaḥ | nandikeśvarāvatārābhiṣeka vivāhavarṇanam — 63 parts
- 3.8 aṣṭamo'dhyāyaḥ | bhairavāvatāravarṇanam — 66 parts
- 3.9 navamo'dhyāyaḥ | bhairavāvatāralīlāvarṇanam — 72 parts
- 3.10 daśamo'dhyāyaḥ | nṛsiṃhacaritavarṇanam — 41 parts
- 3.11 ekādaśo'dhyāyaḥ | śarabhāvatāravarṇanam 1 — 64 parts
- 3.12 dvādaśo'dhyāyaḥ | śarabhāvatāravarṇanam 2 — 47 parts
- 3.13 trayodaśo'dhyāyaḥ | gṛhapatyavatāravarṇanam 1 — 64 parts
- 3.14 caturdaśo'dhyāyaḥ | gṛhapatyavatāravarṇanam 2 — 47 parts
- 3.15 pañcadaśo'dhyāyaḥ | gṛhapatyavatāravarṇanam 3 — 69 parts
- 3.16 ṣoḍaśo'dhyāyaḥ | yakṣeśvarāvatāravarṇanam — 42 parts
- 3.17 saptadaśo'dhyāyaḥ | śivadaśāvatāravarṇanam — 20 parts
- 3.18 aṣṭādaśo'dhyāyaḥ | ekādaśāvatāravarṇanam — 35 parts
- 3.19 ekonaviṃśo'dhyāyaḥ | durvāsaścaritavarṇanam — 71 parts
- 3.20 viṃśo'dhyāyaḥ | hanumadavatāracaritravarṇanam — 40 parts
- 3.21 ekaviṃśo'dhyāyaḥ | maheśāvatāravarṇanam — 15 parts
- 3.22 dvāviṃśo'dhyāyaḥ | viṣṇūpadravavṛṣāvatāravarṇanam — 55 parts
- 3.23 trayoviṃśo'dhyāyaḥ | vṛṣeśvarasaṃjñakaśivāvatāravarṇanam — 39 parts
- 3.24 caturviṃśo'dhyāyaḥ | pippalādāvatāravarṇanam — 64 parts
- 3.25 pañcaviṃśo'dhyāyaḥ | pippalādāvatāracaritavarṇanam — 24 parts
- 3.26 ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ | vaiśyanāthāhvayaśivāvatāravarṇanam — 65 parts
- 3.27 saptaviṃśo'dhyāyaḥ | dvijeśākhyaśivāvatāravarṇanam — 71 parts
- 3.28 aṣṭāviṃśo'dhyāyaḥ | yatināthabrahmahaṃsāhvayaśivāvatāracaritavarṇanam — 41 parts
- 3.29 ekonatriṃśo'dhyāyaḥ | kṛṣṇadarśanaśivāvatāravarṇanam — 59 parts
- 3.30 triṃśo'dhyāyaḥ | avadhūteśvaraśivāvatāracaritravarṇanam — 44 parts
- 3.31 ekatriṃśo'dhyāyaḥ | bhikṣuvaryāhvaśivāvatāra caritravarṇanam — 78 parts
- 3.32 dvātriṃśo'dhyāyaḥ | nandīśvara uvāca — 78 parts
- 3.33 trayotriṃśo'dhyāyaḥ | brahmacāriśivāvatāravarṇanam — 65 parts
- 3.34 catustriṃśo'dhyāyaḥ | sunartakanaṭāhvaśivāvatāravarṇanam — 39 parts
- 3.35 pañcatriṃśo'dhyāyaḥ | sādhudvijaśivāvatāravarṇanam — 37 parts
- 3.36 ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ | aśvatthāmaśivāvatāravarṇanam — 44 parts
- 3.37 saptatriṃśo'dhyāyaḥ | vyāsopadeśavarṇanam — 68 parts
- 3.38 aṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ | kirātāvatāravarṇanaprasaṅge'rjunatapovarṇanam — 64 parts
- 3.39 ekonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | kirātāvatāravarṇane mūkadaityavadhaḥ — 53 parts
- 3.40 catvāriṃśo'dhyāyaḥ | kirātāvatāravarṇane bhillārjunasaṃvādaḥ — 49 parts
- 3.41 ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | kirāteśvarāvatāravarṇanam — 67 parts
- 3.42 dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ | dvādaśajyotirliṅgāvatāravarṇanam — 60 parts
śrīśivamahāpurāṇam 3. śatarudrasaṃhitā
3.p1
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
3.p2
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
3.p3
śrīśivamahāpurāṇam ||
3.p4
tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ
prathamo'dhyāyaḥ | śivasya pañcabrahmāvatāravarṇanam
3.1.1
vande mahānandamanantalīlammaheśvaraṃ sarvavibhuṃ mahāntam |
gaurīpriyaṃ kārtikavighnarājasamudbhavaṃ śaṅkaramādidevam ||
3.1.1_2
śaunaka uvāca |
vyāsaśiṣya mahābhāga sūta jñānadayānidhe |
vada śambhvavatārāṃśca yairakārṣītsatāṃ śivam ||
3.1.2
sūta uvāca |
mune śaunaka sadbhaktyā dattacitto jitendriyaḥ |
avatārāñchivasyāhaṃ vacmi te munaye śṛṇu ||
3.1.3
etatpṛṣṭaḥ purā nandī śivamūrtissatāṃ gatiḥ |
sanatkumāreṇa mune tamuvāca śivaṃ smaran ||
3.1.4
nandīśvara uvāca |
asaṅkhyātā hi kalpeṣu vibhoḥ sarveśvarasya vai |
avatārāstathāpīha vacmyahaṃ tānyathāmati ||
3.1.5
ekonaviṃśakaḥ kalpo vijñeyaḥ śvetalohitaḥ |
sadyojātāvatārastu prathamaḥ parikīrtitaḥ ||
3.1.6
tasmiṃstatparamaṃ brahma dhyāyato brahmaṇastathā |
utpannastu śikhāyuktaḥ kumāraḥ śvetalohitaḥ ||
3.1.7
taṃ dṛṣṭvā puruṣaṃ brahmā brahmarūpiṇamīśvaram |
jñātvā dhyātvā sa hṛdaye vavande prayatāñjaliḥ ||
3.1.8
sadyojātaṃ śivaṃ buddhvā jaharṣa bhuvaneśvaraḥ |
muhurmuhuśca sadbuddhyā paraṃ taṃ samacintayat ||
3.1.9
tato'sya dhyāyataḥ śvetāḥ prādurbhūtā yaśasvinaḥ |
kumārāḥ paravijñānaparabrahmasvarūpiṇaḥ ||
3.1.10
sunando nandanaścaiva viśvanandopanandanau |
śiṣyāstasya mahātmāno yaistadbrahma samāvṛtam ||
3.1.11
sadyojātaśca vai śambhurdadau jñānaṃ ca vedhase |
sargaśaktimapi prītyā prasannaḥ parameśvaraḥ ||
3.1.12
tato viṃśatimaḥ kalpo rakto nāma prakīrtitaḥ |
brahmā yatra mahātejā raktavarṇamadhārayat ||
3.1.13
dhyāyataḥ putrakāmasya prādurbhūto vidheḥ sutaḥ |
raktamālyāmbaradharo raktākṣo raktabhūṣaṇaḥ ||
3.1.14
sa taṃ dṛṣṭvā mahātmānaṃ kumāraṃ dhyānamāśritaḥ |
vāmadevaṃ śivaṃ jñātvā praṇanāma kṛtāñjaliḥ ||
3.1.15
tatastasya sutā hyāsaṃścatvāro raktavāsasaḥ |
virajāśca vivāhaśca viśoko viśvabhāvanaḥ ||
3.1.16
vāmadevaḥ sa vai śambhurdadau jñānaṃ ca vedhase |
sargaśaktimapi prītyā prasannaḥ parameśvaraḥ ||
3.1.17
ekaviṃśatimaḥ kalpaḥ pītavāsā iti smṛtaḥ |
brahmā yatra mahābhāgaḥ pītavāsā babhūva ha ||
3.1.18
dhyāyataḥ putrakāmasya vidherjātaḥ kumārakaḥ |
pītavastrādikaprauḍho mahātejā mahābhujaḥ ||
3.1.19
taṃ dṛṣṭvā dhyānasaṃyuktaṃ jñātvā tatpuruṣaṃ śivam |
praṇanāma tato buddhyā gāyatrīṃ śāṅkarīṃ vidhiḥ ||
3.1.20
japitvā tu mahādevīṃ sarvalokanamaskṛtām |
prasannastu mahādevo dhyānayuktena cetasā ||
3.1.21
tato'sya pārśvato divyāḥ prādurbhūtāḥ kumārakāḥ |
pītavastrā hi sakalā yogamārgapravartakāḥ ||
3.1.22
tatastasmingate kalpe pītavarṇe svayambhuvaḥ |
punaranyaḥ pravṛttastu kalpo nāmnā śivastu sa ||
3.1.23
ekārṇave saṃvyatīte divyavarṣasahasrake |
sraṣṭukāmaḥ prajā brahmā cintayāmāsa duḥkhitaḥ ||
3.1.24
tato'paśyanmahātejāḥ prādurbhūtaṃ kumārakam |
kṛṣṇavarṇaṃ mahāvīryaṃ dīpyamānaṃ svatejasā ||
3.1.25
dhṛtakṛṣṇāmbaroṣṇīṣaṃ kṛṣṇayajñopavītinam |
kṛṣṇena maulināyuktaṃ kṛṣṇasnānānulepanam ||
3.1.26
sa taṃ dṛṣṭvā mahātmānamaghoraṃ ghoravikramam |
vavande devadeveśamadbhutaṃ kṛṣṇapiṅgalam ||
3.1.27
aghoraṃ tu tato brahmā brahmarūpaṃ vyacintayat |
tuṣṭāva vāgbhiriṣṭābhirbhaktavatsalamavyayam ||
3.1.28
athāsya pārśvataḥ kṛṣṇāḥ kṛṣṇasnānānulepanāḥ |
catvārastu mahātmānaḥ sambabhūvuḥ kumārakāḥ ||
3.1.29
kṛṣṇa kṛṣṇaśikhaścaiva kṛṣṇāsyaḥ kṛṣṇakaṇṭhadhṛk |
iti te'vyaktanāmānaḥ śivarūpāḥ sutejasaḥ ||
3.1.30
evambhūtā mahātmāno brahmaṇaḥ sṛṣṭihetave |
yogaṃ pravartayāmāsurghorākhyaṃ mahadadbhutam ||
3.1.31
athānyo brahmaṇaḥ kalpaḥ prāvartata munīśvarāḥ |
viśvarūpa iti khyāto nāmataḥ paramādbhutaḥ ||
3.1.32
brahmaṇaḥ putrakāmasya dhyāyato manasā śivam |
prādurbhūtā mahānādā viśvarūpā sarasvatī ||
3.1.33
tathāvidhaḥ sa bhagavānīśānaḥ parameśvaraḥ |
śuddhasphaṭikasaṅkāśaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ ||
3.1.34
taṃ dṛṣṭvā praṇanāmāsau brahmeśānamajaṃ vibhum |
sarvagaṃ sarvadaṃ sarvaṃ surūpaṃ rūpavarjitam ||
3.1.35
īśāno'pi tathādiśya sanmārgaṃ brahmaṇe vibhuḥ |
saśaktiḥ kalpayāñcakre sa bālāṃścaturaḥ śubhān ||
3.1.36
jaṭī muṇḍī śikhaṇḍī ca ardhamuṇḍaśca jajñire |
yogenādiśya saddharmaṃ kṛtvā yogagatiṃ gatāḥ ||
3.1.37
evaṃ saṅkṣepataḥ proktaḥ sadyādīnāṃ samudbhavaḥ |
sanatkumāra sarvajña lokānāṃ hitakāmyayā ||
3.1.38
atha teṣāṃ mahāprājña vyavahāraṃ yathāyatham |
trilokahitakāraṃ hi sarvaṃ brahmāṇḍasaṃsthitam ||
3.1.39
īśānaḥ puruṣo'ghoro vāmasaṃjñastathaiva ca |
brahmasaṃjñā maheśasya mūrtayaḥ pañca viśrutāḥ ||
3.1.40
īśānaḥ śivarūpaśca garīyānprathamaḥ smṛtaḥ |
bhoktāraṃ prakṛteḥ sākṣātkṣetrajñamadhitiṣṭhati ||
3.1.41
śaivastatpuruṣākhyaśca svarūpo hi dvitīyakaḥ |
guṇāśrayātmakaṃ bhogyaṃ sarvajñamadhitiṣṭhati ||
3.1.42
dharmāya svāṅgasaṃyuktaṃ buddhitattvaṃ pinākinaḥ |
aghorākhyasvarūpo yastiṣṭhatyantastṛtīyakaḥ ||
3.1.43
vāmadevāhvayo rūpaścaturthaḥ śaṅkarasya hi |
ahaṅkṛteradhiṣṭhāno bahukāryakaraḥ sadā ||
3.1.44
īśānāhvasvarūpo hi śaṅkarasyeśvaraḥ sadā |
śrotrasya vacasaścāpi vibhorvyomnastathaiva ca ||
3.1.45
tvakpāṇisparśavāyūnāmīśvaraṃ rūpamaiśvaram |
puruṣākhyaṃ vicārajñā matimantaḥ pracakṣate ||
3.1.46
vapuṣaśca rasasyāpi rūpasyāgnestathaiva ca |
aghorākhyamadhiṣṭhānaṃ rūpaṃ prāhurmanīṣiṇaḥ ||
3.1.47
raśanāyāśca pāyośca rasasyāpāṃ tathaiva ca |
īśvaraṃ vāmadevākhyaṃ svarūpaṃ śāṅkaraṃ smṛtam ||
3.1.48
ghrāṇasya caivopasthasya gandhasya ca bhuvastathā |
sadyojātāhvayaṃ rūpamīśvaraṃ śāṅkaraṃ viduḥ ||
3.1.49
ime svarūpāḥ śambhorhi vandanīyāḥ prayatnataḥ |
śreyo'rthibhirnarairnityaṃ śreyasāmekahetavaḥ ||
3.1.49.p1
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi sadyādīnāṃ samudbhavam |
sa bhuktvā sakalānkāmānprayāti paramāṃ gatim ||
3.1.49.c2
iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ śivasya pañcabrahmāvatāravarṇanaṃ nāma prathamo'dhyāyaḥ ||
3.1.49.p3
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
3.1.49.p4
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
3.1.49.p5
śrīśivamahāpurāṇam ||
3.1.49.p6
tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ
dvitīyo'dhyāyaḥ | śivāṣṭamūrttivarṇanam
3.2.1
nandīśvara uvāca |
śṛṇu tāta maheśasyāvatārānparamānprabho |
sarvakāryakarām̐lloke sarvasya sukhadāṃ mune ||
3.2.2
tasya śambhoḥ pareśasya mūrtyaṣṭakamayaṃ jagat |
tasminvyāpya sthitaṃ viśvaṃ sūtre maṇigaṇā iva ||
3.2.3
śarvo bhavastathā rudra ugro bhīmaḥ paśoḥ patiḥ |
īśānaśca mahādevo mūrtayaścāṣṭa viśrutāḥ ||
3.2.4
bhūmyambho'gnimarudvyomakṣetrajñārkaniśākarāḥ |
adhiṣṭhitāśca śarvādyairaṣṭarūpaiḥ śivasya hi ||
3.2.5
dhatte carācaraṃ viśvaṃ rūpaṃ viśvambharātmakam |
śaṅkarasya maheśasya śāstrasyaiveti niścayaḥ ||
3.2.6
sañjīvanaṃ samastasya jagataḥ salilātmakam |
bhava ityucyate rūpaṃ bhavasya paramātmanaḥ ||
3.2.7
bahirantarjagadviśvaṃ bibharti spandate svayam |
ugra ityucyate sadbhī rūpamugrasya satprabhoḥ ||
3.2.8
sarvāvakāśadaṃ sarvavyāpakaṃ gaganātmakam |
rūpaṃ bhīmasya bhīmākhyaṃ bhūpavṛndasva bhedakam ||
3.2.9
sarvātmanāmadhiṣṭhānaṃ sarvakṣetranivāsakam |
rūpaṃ paśupaterjñeyaṃ paśupāśanikṛntanam ||
3.2.10
sandīpayañjagatsarvaṃ divākarasamāhvayam |
īśānākhyaṃ maheśasya rūpaṃ divi visarpati ||
3.2.11
āpyāyayati yo viśvamamṛtāṃśurniśākaraḥ |
mahādevasya tadrūpaṃ mahādevasya cāhvayam ||
3.2.12
ātmā tasyāṣṭamaṃ rūpaṃ śivasya paramātmanaḥ |
vyāpiketaramūrtīnāṃ viśvaṃ tasmācchivātmakam ||
3.2.13
śākhāḥ puṣyanti vṛkṣasya vṛkṣamūlasya secanāt |
tadvadasya vapurviśvaṃ puṣyate ca śivārcanāt ||
3.2.14
yatheha putrapautrādeḥ prītyā prīto bhavetpitā |
tathā viśvasya samprītyā prīto bhavati śaṅkaraḥ ||
3.2.15
kriyate yasya kasyāpi dehino yadi nigrahaḥ |
aṣṭamūrteraniṣṭaṃ tatkṛtameva na saṃśayaḥ ||
3.2.16
aṣṭamūrtyātmanā viśvamadhiṣṭhāyāsthitaṃ śivam |
bhajasva sarvabhāvena rudraṃ paramakāraṇam ||
3.2.17
iti proktāḥ svarūpāste vidhiputrāṣṭaviśrutāḥ |
sarvopakāraniratāḥ sevyāḥ śreyo'rthibhirnaraiḥ ||
3.2.17.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ śivāṣṭamūrttivarṇanaṃ nāma dvitīyo'dhyāyaḥ ||
3.2.17.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
3.2.17.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
3.2.17.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
3.2.17.p5
tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ
tṛtīyo'dhyāyaḥ | śivasyārddhanārīśvarāvatāravarṇanam
3.3.1
nandīśvara uvāca |
śṛṇu tāta mahāprājña vidhikāmaprapūrakam |
arddhanārīnarākhyaṃ hi śivarūpamanuttamam ||
3.3.2
yadā sṛṣṭāḥ prajāḥ sarvāḥ na vyavarddhanta vedhasā |
tadā cintākulo'bhūtsa tena duḥkhena dukhitaḥ ||
3.3.3
nabhovāṇī tadābhūdvai sṛṣṭiṃ mithunajāṃ kuru |
tacchrutvā maithunīṃ sṛṣṭiṃ brahmā kartumamanyata ||
3.3.4
nārīṇāṃ kulamīśānānnirgataṃ na purā yataḥ |
tato maithunajāṃ sṛṣṭiṃ kartuṃ śeke na padmabhūḥ ||
3.3.5
prabhāveṇa vinā śambhorna jāyerannimāḥ prajāḥ |
evaṃ sañcintayanbrahmā tapaḥ karttuṃ pracakrame ||
3.3.6
śivayā parayā śaktyā saṃyuktaṃ parameśvaram |
sañcintya hṛdaye prītyā tepe sa paramaṃ tapaḥ ||
3.3.7
tīvreṇa tapasā tasya saṃyuktasya svayambhuvaḥ |
acireṇaiva kālena tutoṣa sa śivo drutam ||
3.3.8
tataḥ pūrṇacidīśasya mūrtimāviśya kāmadām |
arddhanārīnaro bhūtvā tato brahmāntikaṃ haraḥ ||
3.3.9
taṃ dṛṣṭvā śaṅkaraṃ devaṃ śaktyā paramayānvitam |
praṇamya daṇḍavadbrahmā sa tuṣṭāva kṛtāñjaliḥ ||
3.3.10
atha devo mahādevo vācā meghagabhīrayā |
sambhavāya susamprīto viśvakartā maheśvaraḥ ||
3.3.11
īśvara uvāca |
vatsa vatsa mahābhāga mama putra pitāmaha |
jñātavānasmi sarvaṃ tattattvataste manoratham ||
3.3.12
prajānāmeva vṛddhyarthaṃ tapastaptaṃ tvayādhunā |
tapasā tena tuṣṭo'smi dadāmi ca tavepsitam ||
3.3.13
ityuktvā paramodāraṃ svabhāvamadhuraṃ vacaḥ |
pṛthakcakāra vapuṣo bhāgāddevīṃ śivāṃ śivaḥ ||
3.3.14
tāṃ dṛṣṭvā paramāṃ śaktiṃ pṛthagbhūtāṃ śivāgatām |
praṇipatya vinītātmā prārthayāmāsa tāṃ vidhiḥ ||
3.3.15
brahmovāca |
devadevena sṛṣṭo'hamādau tvatpatinā śive |
prajāḥ sarvā niyuktāśca śambhunā paramātmanā ||
3.3.16
manasā nirmitāḥ sarve śive devādayo mayā |
na vṛddhimupagacchanti sṛjyamānāḥ punaḥpunaḥ ||
3.3.17
mithunaprabhavāmeva kṛtvā sṛṣṭimataḥ param |
saṃvarddhayitumicchāmi sarvā eva mama prajāḥ ||
3.3.18
na nirgataṃ purā tvatto nārīṇāṃ kulamavyayam |
tena nārīkulaṃ sraṣṭuṃ mama śaktirna vidyate ||
3.3.19
sarvāsāmeva śaktīnāṃ tvattaḥ khalu samudbhavaḥ |
tasmāttvāṃ paramāṃ śaktiṃ prārthayāmyakhileśvarīm ||
3.3.20
śive nārīkulaṃ sraṣṭuṃ śaktiṃ dehi namo'stu te |
carācarajagadvṛddhihetormātaḥ śivapriye ||
3.3.21
anyaṃ tvattaḥ prārthayāmi varaṃ ca varadeśvari |
dehi me taṃ kṛpāṃ kṛtvā jaganmātarnamo'stu te ||
3.3.22
carācaravivṛddhyarthamīśenaikena sarvage |
dakṣasya mama putrasya putrī bhava bhavāmbike ||
3.3.23
evaṃ saṃyācitā devī brahmaṇā parameśvarī |
tathāstviti vacaḥ procya tacchaktiṃ vidhaye dadau ||
3.3.24
tasmāddhi sā śivā devī śivaśaktirjaganmayī |
śaktimekāṃ bhruvormadhyātsasarjātmasamaprabhām ||
3.3.25
tāmāha prahasanprekṣya śaktiṃ devavaro haraḥ |
kṛpāsindhurmaheśāno līlākārī bhavāmbikām ||
3.3.26
śiva uvāca |
tapasārādhitā devi brahmaṇā parameṣṭhinā |
prasannā bhava suprītyā kuru tasyākhilepsitam ||
3.3.27
tāmājñāṃ parameśasya śirasā pratigṛhya sā |
brahmaṇo vacanāddevī dakṣasya duhitā'bhavat ||
3.3.28
dattvaivamatulāṃ śaktiṃ brahmaṇe sā śivā mune |` viveśa dehaṃ śambhorhi śambhuścāntardadhe prabhuḥ ||
3.3.29
tadāprabhṛti loke'sminstriyā bhāgaḥ prakalpitaḥ |
ānandaṃ prāpa sa vidhiḥ sṛṣṭirjātā ca maithunī ||
3.3.30
etatte kathitaṃ tāta śivarūpaṃ mahottamam |
arddhanārīnarārddhaṃ hi mahāmaṅgaladaṃ satām ||
3.3.31
etadākhyānamanaghaṃ yaḥ paṭhecchṛṇuyādapi |
sa bhuktvā sakalānbhogānprayāti paramāṃ gatim ||
3.3.31.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ śivasyārddhanārīśvarāvatāravarṇanaṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||
3.3.31.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
3.3.31.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
3.3.31.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
3.3.31.p5
tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ
caturtho'dhyāyaḥ | ṛṣabhacaritravarṇanam
3.4.1
nandīśvara uvāca |
sanatkumāra sarvajña caritaṃ śāṅkaraṃ mudā |
rudreṇa kathitaṃ prītyā brahmaṇe sukhadaṃ sadā ||
3.4.2
śiva uvāca |
saptame caiva vārāhe kalpe manvantarābhidhe |
kalpeśvaro'tha bhagavānsarvalokaprakāśanaḥ ||
3.4.3
manorvaivasvatasyaiva te praputro bhaviṣyati |
tadā caturyugāścaiva tasminmanvantare vidhe ||
3.4.4
anugrahārthaṃ lokānāṃ brāhmaṇānāṃ hitāya ca |
utpatsyāmi vidhe brahmandvāparākhyayugāntike ||
3.4.5
yugapravṛttyā ca tadā tasmiṃśca prathame yuge |
dvāpare prathame brahmanyadā vyāsaḥ svayamprabhuḥ ||
3.4.6
tadāhaṃ brāhmaṇārthāya kalau tasminyugāntike |
bhaviṣyāmi śivāyuktaḥ śveto nāma mahāmuniḥ ||
3.4.7
himavacchikhare ramye chāgale parvatottame |
tadā śiṣyāḥ śikhāyuktā bhaviṣyanti vidhe mama ||
3.4.8
śvetaḥ śvetaśikhaścaiva śvetāśvaḥ śvetalohitaḥ |
catvāro dhyānayogātte gamiṣyanti puraṃ mama ||
3.4.9
tato bhaktā bhaviṣyanti jñātvā māṃ tattvato'vyayam |
janmamṛtyujarāhīnāḥ parabrahmasamādhayaḥ ||
3.4.10
draṣṭuṃ śakyo narairnāhamṛte dhyānātpitāmaha |
dānadharmādibhirvatsa sādhanaiḥ karmahetubhiḥ ||
3.4.11
dvitīye dvāpare vyāsaḥ satyo nāma prajāpatiḥ |
yadā tadā bhaviṣyāmi sutāro nāmataḥ kalau ||
3.4.12
tatrāpi me bhaviṣyanti śiṣyā vedavido dvijāḥ |
dundubhiḥ śatarūpaśca hṛṣīkaḥ ketumāṃstathā ||
3.4.13
catvāro dhyānayogātte gamiṣyanti puraṃ mama |
tato muktā bhaviṣyanti jñātvā māṃ tattvato'vyayam ||
3.4.14
tṛtīye dvāpare caiva yadā vyāsastu bhārgavaḥ |
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi damanastu yugāntike ||
3.4.15
tatrāpi ca bhaviṣyanti catvāro mama putrakāḥ |
viśokaśca viśeṣaśca vipāpaḥ pāpanāśanaḥ ||
3.4.16
śiṣyaiḥ sāhāyaṃ vyāsasya kariṣye caturānana |
nivṛttimārgaṃ sudṛḍhaṃ varttayiṣye kalāviha ||
3.4.17
caturthe dvāpare caiva yadā vyāsoṃ'girā smṛtaḥ |
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi suhotro nāma nāmataḥ ||
3.4.18
tatrāpi mama te putrāścatvāro yogasādhakāḥ |
bhaviṣyanti mahātmānastannāmāni bruve vidhe ||
3.4.19
sumukho durmukhaścaiva durdamo duratikramaḥ |
śiṣyaiḥ sāhāyaṃ vyāsasya kariṣye'haṃ tadā vidhe ||
3.4.20
pañcame dvāpare caiva vyāsastu savitā smṛtaḥ |
tadā yogī bhaviṣyāmi kaṅko nāma mahātapāḥ ||
3.4.21
tatrāpi mama te putrāścatvāro yogasādhakāḥ |
bhaviṣyanti mahātmānastannāmāni śṛṇuṣva me ||
3.4.22
sanakaḥ sanātanaścaiva prabhuryaśca sanandanaḥ |
vibhuḥ sanatkumāraśca nirmalo nirahaṅkṛtiḥ ||
3.4.23
tatrāpi kaṅkanāmāhaṃ sāhāyyaṃ saviturvidhe |
vyāsasya hi kariṣyāmi nivṛttipathavarddhakaḥ ||
3.4.24
parivartte punaḥ ṣaṣṭhe dvāpare lokakārakaḥ |
kartā vedavibhāgasya mṛtyurvyāso bhaviṣyati ||
3.4.25
tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi lokākṣirnāma nāmataḥ |
vyāsasya susahāyārthaṃ nivṛttipathavarddhanaḥ ||
3.4.26
tatrāpi śiṣyāścatvāro bhaviṣyanti dṛḍhavratāḥ |
sudhāmā virajāścaiva sañjayo vijayastathā ||
3.4.27
saptame parivartte tu yadā vyāsaḥ śatakratuḥ |
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi jaigīṣavyo vibhurvidhe ||
3.4.28
yogaṃ sandraḍhayiṣyāmi mahāyogavicakṣaṇaḥ |
kāśyāṃ guhāntare saṃstho divyadeśe kuśāstariḥ ||
3.4.29
sāhāyyaṃ ca kariṣyāmi vyāsasya hi śatakratoḥ |
uddhariṣyāmi bhaktāṃśca saṃsārabhayato vidhe ||
3.4.30
tatrāpi mama catvāro bhaviṣyanti sutā yuge |
sārasvataśca yogīśo meghavāhaḥ suvāhanaḥ ||
3.4.31
aṣṭame parivartte hi vasiṣṭho munisattamaḥ |
karttā vedavibhāgasya vedavyāso bhaviṣyati ||
3.4.32
tatrāpyahaṃ bhaviṣyāmi nāmato dadhivāhanaḥ |
vyāsasya hi kariṣyāmi sāhāyyaṃ yogavittama ||
3.4.33
kapilaścāsuriḥ pañcaśikhaḥ śālvalapūrvakaḥ |
catvāro yoginaḥ putrā bhaviṣyanti samā mama ||
3.4.34
navame parivartte tu tasminneva yuge vidhe |
bhaviṣyati muniśreṣṭho vyāsaḥ sārasvatāhvayaḥ ||
3.4.35
vyāsasya dhyāyatastasya nivṛttipathavṛddhaye |
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi ṛṣabho nāmataḥ smṛtaḥ ||
3.4.36
parāśaraśca gargaśca bhārgavo giriśastathā |
catvārastatra śiṣyā me bhaviṣyanti suyoginaḥ ||
3.4.37
taiḥ sākaṃ draḍhayiṣyāmi yogamārgaṃ prajāpate |
kariṣyāmi sahāyaṃ vai vedavyāsasya sanmune ||
3.4.38
tena rūpeṇa bhaktānāṃ bahūnāṃ duḥkhināṃ vidhe |
uddhāraṃ bhavato'haṃ vai kariṣyāmi dayākaraḥ ||
3.4.39
so'vatāro vidhe me hi ṛṣabhākhyaḥ suyogakṛt |
sārasvatavyāsamanaḥkarttā nānotikārakaḥ ||
3.4.40
avatāreṇa me yena bhadrāyurnṛpabālakaḥ |
jīvito hi mṛtaḥ kṣveḍadoṣato janakojjhitaḥ ||
3.4.41
prāpte'tha ṣoḍaśe varṣe tasya rājaśiśoḥ punaḥ |
yayau tadveśma sahasā ṛṣabhaḥ sa madātmakaḥ ||
3.4.42
pūjitastena sa muniḥ sadrūpaśca kṛpānidhiḥ |
upādideśa taddharmān rājayogānprajāpate ||
3.4.43
tataḥ sa kavacaṃ divyaṃ śaṅkhaṃ khaṅgaṃ ca bhāsvaram |
dadau tasmai prasannātmā sarvaśatruvināśanam ||
3.4.44
tadaṅga bhasmanāmṛśya kṛpayā dīnavatsalaḥ |
sa dvādaśasahasrasya gajānāṃ ca balaṃ dadau ||
3.4.45
iti bhadrāyuṣaṃ samyaganuśvāsya samātṛkam |
yayau svairagatistābhyāṃ pūjitastvṛṣabhaḥ prabhuḥ ||
3.4.46
bhadrāyurapi rājarṣirjitvā ripugaṇānvidhe |
rājyaṃ cakāra dharmeṇa vivāhya kīrttimālinīm ||
3.4.47
itthamprabhāvaṃ ṛṣabho'vatāraḥ śaṅkarasya me |
satāṃ gatirdīnabandhurnavamaḥ kathitastava ||
3.4.48
ṛṣabhasya caritraṃ hi paramaṃ pāvanaṃ mahat |
svargyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ śrotavyaṃ ca prayatnataḥ ||
3.4.48.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāmṛṣabhacaritravarṇanaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ ||
3.4.48.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
3.4.48.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
3.4.48.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
3.4.48.p5
tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ
pañcamo'dhyāyaḥ | ekonaviṃśatiśivāvatāravarṇanam
3.5.1
śiva uvāca |
daśame dvāpare vyāsastridhāmā nāmato muniḥ |
himavacchikhare ramye bhṛgutuṅge nagottame ||
3.5.2
tatrāpi mama putrāśca bhṛgvādyāḥ śrutisammitāḥ |
balabandhurnarāmitraḥ ketuśṛṅgastapodhanaḥ ||
3.5.3
ekādaśe dvāpare tu vyāsaśca trivṛto yadā |
gaṅgādvāre kalau nāmnā tapo'haṃ bhavitā tadā ||
3.5.4
lambodaraśca lambākṣaḥ keśalambaḥ pralambakaḥ |
tatrāpi putrāścatvāro bhaviṣyanti dṛḍhavratāḥ ||
3.5.5
dvādaśe parivartte tu śatatejāśca vedakṛt |
tatrāpyahaṃ bhaviṣyāmi dvāparānte kalāviha ||
3.5.6
hemakañcukamāsādya nāmnā hyatriḥ pariplutaḥ |
vyāsasyaiva sahāyārthaṃ nivṛttipatharopaṇaḥ ||
3.5.7
sarvajñaḥ samabuddhiśca sādhyaḥ śarvaḥ suyoginaḥ |
tatreti putrāścatvāro bhaviṣyanti mahāmune ||
3.5.8
trayodaśe yuge tasmindharmo nārāyaṇaḥ sadā |
vyāsastadāhaṃ bhavitā balirnāma mahāmuniḥ ||
3.5.9
vālakhilyāśrame gandhamādane parvatottame |
sudhāmā kāśyapaścaiva vasiṣṭho virajāḥ śubhāḥ ||
3.5.10
yadā vyāsastu rakṣākhyaḥ paryāye tu caturdaśe |
vaṃśa āṅgirase tatra bhavitāhaṃ ca gautamaḥ ||
3.5.11
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti kalau tadā |
atrirdavaśadaścaiva śravaṇo'tha śraviṣkaṭaḥ ||
3.5.12
vyāsaḥ pañcadaśe trayyāruṇirvai dvāpare yadā |
tadā'haṃ bhavitā vedaśirā vedaśirastathā ||
3.5.13
mahāvīryaṃ tadastraṃ ca vedaśīrṣaśca parvataḥ |
himavatpṛṣṭhamāsādya sarasvatyāstathottare ||
3.5.14
tatrāpi mama catvāro bhaviṣyanti sutā dṛḍhāḥ |
kuṇiśca kuṇibāhuśca kuśarīraḥ kunetrakaḥ ||
3.5.15
vyāso yuge ṣoḍaśe tu yadā devo bhaviṣyati |
tadā yogapradānāya gokarṇo bhavitā hyaham ||
3.5.16
tatraiva ca supuṇyaṃ ca gokarṇaṃ nāma tadvanam |
tatrāpi yoginaḥ putra bhaviṣyantyambusammitāḥ ||
3.5.17
kāśyapo'pyuśanāścaiva cyavano'tha bṛhaspatiḥ |
te'pi tenaiva mārgeṇa gamiṣyanti śivālayam ||
3.5.18
parivartte saptadaśe vyāso devakṛtañjayaḥ |
guhāvāsīti nāmnāhaṃ himavacchikhare śubhe ||
3.5.19
mahālaye mahottuṅge śivakṣetraṃ himālayam |
utathyo vāmadevaśca mahāyogo mahābalaḥ ||
3.5.20
parivartte'ṣṭādaśe tu yadā vyāsa ṛtañjayaḥ |
śikhaṇḍīnāmato'haṃ taddhimavacchikhare śubhe ||
3.5.21
siddhakṣetre mahāpuṇye śikhaṇḍī nāma parvataḥ |
śikhaṇḍino vanaṃ vāpi yatra siddhaniṣevitam ||
3.5.22
vācaḥśravā rucīkaśca śyāvāsyaśca yatīśvaraḥ |
ete putrā bhaviṣyanti tatrāpi ca tapodhanāḥ ||
3.5.23
ekonaviṃśe vyāsastu bharadvājo mahāmuniḥ |
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi jaṭī mālī ca nāmataḥ ||
3.5.24
himavacchikhare tatra putrā me'mbudhisaṃhitāḥ |
hiraṇyanāmā kauśalyo lokākṣī pradhimistathā ||
3.5.25
parivartte viṃśatime bhavitā vyāsa gautamaḥ |
tatrāṭṭahāsanāmāhamaṭṭahāsapriyā narāḥ ||
3.5.26
tatraiva himavatpṛṣṭhe aṭṭahāso mahāgiriḥ |
devamānuṣayakṣendrasiddhacāraṇasevitaḥ ||
3.5.27
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti suyoginaḥ |
sumanturbarbarirvidvān kabandhaḥ kuśikandharaḥ ||
3.5.28
ekaviṃśe yuge tasmin vyāso vācaḥ śravā yadā |
tadāhaṃ dāruko nāma tasmāddāruvanaṃ śubham ||
3.5.29
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti suyoginaḥ |
plakṣo dārbhāyaṇiścaiva ketumān gautamastathā ||
First 200 of 2,442 passages. Read on
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
Linked texts (6)
- Mudgalapurāṇa — Sanskrit
- Brahmāṇḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Dīptāgama — Sanskrit
- Vāruṇapaddhati — Sanskrit
- Skanda Purāṇa (Kumāra Kavi) — Kumāra Kavi, Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit