Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 5: śrīśivamahāpurāṇam 5. umāsaṃhitā

Śivapurāṇa (complete text) 5

Language
Sanskrit

Contents

śrīśivamahāpurāṇam 5. umāsaṃhitā

5.p1

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

5.p2

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

5.p3

śrīśivamahāpurāṇam ||

5.p4

pañcamī umāsaṃhitā

prathamo'dhyāyaḥ | ṛṣṇopamanyusaṃvāde svagativarṇanam

5.1.1

yo dhatte bhuvanāni sattvaguṇavānsraṣṭā rajaḥsaṃśrayaḥ saṃharttā tamasānvito guṇavatīṃ māyāmatītya sthitaḥ |
satyānandamanantabodhamamalaṃ brahmādisaṃjñāspadaṃ nityaṃ sattvasamanvayādadhigataṃ pūrṇaṃ śivaṃ dhīmahi ||

5.1.2

ṛṣaya ūcuḥ |
sūta sūta mahāprājña vyāsaśiṣya namo'stu te |
caturthī koṭirudrākhyā śrāvitā saṃhitā tvayā ||

5.1.3

athomāsaṃhitāntaḥsthanānākhyānasamanvitam |
brūhi śambhoścaritraṃ vai sāmbasya paramātmanaḥ ||

5.1.4

sūta uvāca |
maharṣayaḥ śaunakādyāḥ śṛṇuta premataḥ śubham |
śāṅkaraṃ caritaṃ divyaṃ bhuktimuktipradaṃ param ||

5.1.5

itīdṛśaṃ puṇyapraśnaṃ pṛṣṭavān munisattamaḥ |
vyāsaḥ sanatkumāraṃ vai śaivaṃ saccaritaṃ jagau ||

5.1.6

sanatkumāra uvāca |
vāsudevāya yatproktamupamanyumaharṣiṇā |
taducyate mayā vyāsa caritaṃ hi maheśituḥ ||

5.1.7

purā putrārthamagamatkailāsaṃ śaṅkarālayam |
vasudevasutaḥ kṛṣṇastapastaptuṃ śivasya hi ||

5.1.8

atropamanyuṃ sandṛṣṭvā tapantaṃ śṛṅga uttame |
praṇamya bhaktyā sa muniṃ paryapṛcchatkṛtāñjaliḥ ||

5.1.9

śrīkṛṣṇa uvāca |
upamanyo mahāprājña śaivapravara sanmate |
putrārthamagamaṃ taptuṃ tapo'tra giriśasya hi ||

5.1.10

brūhi śaṅkaramāhātmyaṃ sadānandakaraṃ mune |
yacchrutvā bhaktitaḥ kuryāṃ tapa aiśvaramuttamam ||

5.1.11

sanatkumāra uvāca |
iti śrutvā vacastasya vāsudevasya dhīmataḥ |
pratyuvāca prasannātmā hyupamanyuḥ smaran śivam ||

5.1.12

upamanyuruvāca |
śṛṇu kṛṣṇa mahāśaiva mahimānaṃ maheśituḥ |
yamadrākṣamahaṃ śambhorbhaktivardhanamuttamam ||

5.1.13

tapaḥstho'haṃ samadrākṣaṃ śaṅkaraṃ ca tadāyudhān |
parivāraṃ samastaṃ ca viṣṇvādīnamarādikān ||

5.1.14

tribhiraṃśaiḥ śobhamānamajasrasukhamavyayam |
ekapādaṃ mahādaṃṣṭraṃ sajvālakavalairmukhaiḥ ||

5.1.15

dvisahasramayūkhānāṃ jyotiṣātivirājitam |
sarvāstrapravarābādhamanekākṣaṃ sahasrapāt ||

5.1.16

yaśca kalpāntasamaye viśvaṃ saṃharati dhruvam |
nāvadhyo yasya ca bhavettrailaukye sacarācare ||

5.1.17

maheśvarabhujotsṛṣṭaṃ trailokyaṃ sacarācaram |
nirdadāha drutaṃ kṛtsnaṃ nimeṣārddhānna saṃśayaḥ ||

5.1.18

tapaḥstho rudrapārśvasthaṃ dṛṣṭavānahamavyayam |
guhyamastraṃ paraṃ cāsya na tulyamadhikaṃ kvacit ||

5.1.19

yattacchūlamiti khyātaṃ sarvalokeṣu śūlinaḥ |
vijayābhidhamatyugraṃ sarvaśastrāstranāśakam ||

5.1.20

dārayedyanmahīṃ kṛtsnāṃ śoṣayedyanmahodadhim |
pātayedakhilaṃ jyotiścakraṃ yannātra saṃśayaḥ ||

5.1.21

yauvanāśvo hato yena māndhātā sabalaḥ purā |
cakravartī mahātejāstrailokyavijayo nṛpaḥ ||

5.1.22

darpāviṣṭo haihayaśca niḥkṣipto lavaṇāsuraḥ |
śatrughnaṃ nṛpatiṃ yuddhe samāhūya samantataḥ ||

5.1.23

tasmindaitye vinaṣṭe tu rudrahaste gataṃ tu yat |
tacchūlamiti tīkṣṇāgraṃ santrāsajananaṃ mahat ||

5.1.24

triśikhāṃ bhṛkuṭīṃ kṛtvā tarjayantamiva sthitam |
vidhūmrānalasaṅkāśaṃ bālasūryamivoditam ||

5.1.25

sarpahastamanirdeśyaṃ pāśahastamivāntakam |
paraśuṃ tīkṣṇadhāraṃ ca sarpādyaiśca vibhūṣitam ||

5.1.26

kalpāntadahanākāraṃ tathā puruṣavigraham |
yattadbhārgavarāmasya kṣatriyāntakaraṃ raṇe ||

5.1.27

rāmo yadbalamāśritya śivadattaśca vai purā |
triḥsaptakṛtvo sa kṣatraṃ dadāha hṛṣito muniḥ ||

5.1.28

sudarśanaṃ tathā cakraṃ sahasravadanaṃ vibhum |
dvisahasrabhujaṃ devamadrākṣaṃ puruṣākṛtim ||

5.1.29

dvisahasrekṣaṇaṃ dīptaṃ sahasracaraṇākulam |
koṭisūryapratīkāśaṃ trailokyadahanakṣamam ||

5.1.30

vajraṃ mahojjvalaṃ tīkṣṇaṃ śataparvamanuttamam |
mahādhanuḥ pinākaṃ ca satūṇīraṃ mahādyutim ||

5.1.31

śaktiṃ khaṅgaṃ ca pāśaṃ ca mahādīptaṃ samāṅkuśam |
gadāṃ ca mahatīṃ divyāmanyānyastrāṇi dṛṣṭavān ||

5.1.32

tathā ca lokapālānāmastrāṇyetāni yāni ca |
adrākṣaṃ tāni sarvāṇi bhagavadrudrapārśvataḥ ||

5.1.33

savyadeśe tu devasya brahmā lokapitāmahaḥ |
vimānaṃ divyamāsthāya haṃsayuktaṃ mano'nugam ||

5.1.34

vāmapārśve tu tasyaiva śaṅkhacakragadādharaḥ |
vainateyaṃ samāsthāya tathā nārāyaṇaḥ sthitaḥ ||

5.1.35

svāyambhuvādyā manavo bhṛgvādyā ṛṣayastathā |
śakrādyā devatāścaiva sarva eva samaṃ yayuḥ ||

5.1.36

skandaḥ śaktiṃ samādāya mayūrasthaḥ saghaṇṭakaḥ |
devyāḥ samīpe santasthau dvitīya iva pāvakaḥ ||

5.1.37

nandī śūlaṃ samādāya bhavāgre samavasthitaḥ |
sarvabhūtagaṇāścaiva mātaro vividhāḥ sthitāḥ ||

5.1.38

te'bhivādya maheśānaṃ parivārya samantataḥ |
astuvanvividhaiḥ stotrairmahādevaṃ tadā surāḥ ||

5.1.39

yatkiñcittu jagatyasmindṛśyate śrūyate'thavā |
tatsarvaṃ bhagavatpārśve nirīkṣyāhaṃ suvismitaḥ ||

5.1.40

sumahaddhairyamālambya prāñjalirvividhaiḥ stavaiḥ |
paramānandasammagno'bhūvaṃ kṛṣṇāhamadhvare ||

5.1.41

sammukhe śaṅkaraṃ dṛṣṭvā bāṣpagadgadayā girā |
apūjayaṃ suvidhivadahaṃ śraddhāsamanvitaḥ ||

5.1.42

bhagavānatha suprītaḥ śaṅkaraḥ parameśvaraḥ |
vāṇyā madhurayā prītyā māmāha prahasanniva ||

5.1.43

na vicālayituṃ śakyo mayā vipra punaḥ punaḥ |
parīkṣito'si bhadraṃ te bhavānbhaktyānvito dṛḍhaḥ ||

5.1.44

tasmātte parituṣṭo'smi varaṃ varaya suvrata |
durlabhaṃ sarvadeveṣu nādeyaṃ vidyate tava ||

5.1.45

sa cāhaṃ tadvacaḥ śrutvā śambhoḥ satpremasaṃyutam |
devaṃ taṃ prāñjalirbhūtvābruvaṃ bhaktānukampinam ||

5.1.46

upamanyuruvāca |
bhagavanyadi tuṣṭo'si yadi bhaktiḥ sthirā mayi |
tena satyena me jñānaṃ trikālaviṣayaṃ bhavet ||

5.1.47

prayaccha bhaktiṃ vipulāṃ tvayi cāvyabhicāriṇīm |
sānvayasyāpi nityaṃ me bhūri kṣīraudanaṃ bhavet ||

5.1.48

mamāstu tava sānnidhyaṃ nityaṃ caivāśrame vibho |
tava bhakteṣu sakhyaṃ syādanyo'nyeṣu sadā bhavet ||

5.1.49

evamukto mayā śambhurvihasya parameśvaraḥ |
kṛpādṛṣṭyā nirīkṣyāśu māṃ sa prāha yadūdvaha ||

5.1.50

śrīśiva uvāca |
upamanyo mune tāta varjitastvaṃ bhaviṣyasi |
jarāmaraṇajairdoṣaiḥ sarvakāmānvito bhava ||

5.1.51

munīnāṃ pūjanīyaśca yaśodhanasamanvitaḥ |
śīlarūpaguṇaiśvaryaṃ matprasādātpade pade ||

5.1.52

kṣīrodasāgarasyaiva sānnidhyaṃ payasāṃ nidheḥ |
tatra te bhavitā nityaṃ yatra yatrecchase mune ||

5.1.53

amṛtātmakaṃ tatkṣīraṃ yāvatsaṃyāmyate tataḥ |
imaṃ vaivasvataṃ kalpaṃ paśyase bandhubhiḥ saha ||

5.1.54

tvadgotraṃ cākṣayaṃ cāstu matprasādātsadaiva hi |
sānnidhyamāśrame te'haṃ kariṣyāmi mahāmune ||

5.1.55

madbhaktiḥ susthirā cāstu sadā dāsyāmi darśanam |
smṛtaśca bhavatā vatsa priyastvaṃ sarvathā mama ||

5.1.56

yathākāmasukhaṃ tiṣṭha notkaṇṭhāṃ kartumarhasi |
sarvaṃ prapūrṇatāṃ yātu cintitaṃ nātra saṃśayaḥ ||

5.1.57

upamanyuruvāca |
evamuktvā sa bhagavān suryakoṭisamaprabhaḥ |
maheśāno varān dattvā tatraivāntaradhīyata ||

5.1.58

evaṃ dṛṣṭo mayā kṛṣṇa parivārasamanvitaḥ |
śaṅkaraḥ parameśāno bhuktimuktipradāyakaḥ ||

5.1.59

śambhunā parameśena yaduktaṃ tena dhīmatā |
tadavāptaṃ ca me sarvaṃ devadeva samādhinā ||

5.1.60

pratyakṣaṃ caiva tai jātān gandharvāpsarasastathā |
ṛṣīnvidyādharāṃścaiva paśya siddhānvyavasthitān ||

5.1.61

paśya vṛkṣānmanoramyān snigdhapatrānsugandhinaḥ |
sarvartukusumairyuktānsadāpuṣpaphalānvitān ||

5.1.62

sarvametanmahābāho śaṅkarasya mahātmanaḥ |
prasādāddevadevasya viśvaṃ bhāvasamanvitam ||

5.1.63

mamāsti tvakhilaṃ jñānaṃ prasādāt śūlapāṇinaḥ |
bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyaṃ ca sarvaṃ jānāmi tattvataḥ ||

5.1.64

tamahaṃ dṛṣṭavāndevamapi devāḥ sureśvarāḥ |
yaṃ na paśyantyanārādhya ko'nyo dhanyataro mayā ||

5.1.65

ṣaḍviṃśakamiti khyātaṃ paraṃ tattvaṃ sanātanam |
evaṃ dhyāyanti vidvāṃso mahatparamamakṣaram ||

5.1.66

sarvaṃ tattvavidhānajñaḥ sarvatattvārthadarśanaḥ |
sa eva bhagavān devaḥ pradhānapuruṣeśvaraḥ ||

5.1.67

yo nijāddakṣiṇātpārśvād brahmāṇaṃ lokakāraṇam |
vāmādapyasṛjadviṣṇuṃ lokarakṣārthamīśvaraḥ ||

5.1.68

kalpānte caiva samprāpte'sṛjad rudraṃ hṛdaḥ prabhuḥ |
tataḥ samaharatkṛtsnaṃ jagatsthāvarajaṅgamam ||

5.1.69

yugānte sarvabhūtāni saṃvartaka ivānalaḥ |
kālo bhūtvā mahādevo grasamānaḥ sa tiṣṭhati ||

5.1.70

sarvajñaḥ sarvabhūtātmā savarbhūtabhavodbhavaḥ |
āste sarvagato devo dṛśyaḥ sarvaiśca daivataiḥ ||

5.1.71

atastvaṃ putralābhāya samārādhaya śaṅkaram |
śīghraṃ prasanno bhavitā śivaste bhaktavatsalaḥ ||

5.1.71.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ kṛṣṇopamanyusaṃvāde svagativarṇanaṃ nāma prathamo'dhyāyaḥ ||

5.1.71.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

5.1.71.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

5.1.71.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

dvitīyo'dhyāyaḥ | sanatkumāravyāsasaṃvāde upamanyūpadeśaḥ

5.2.1

sanatkumāra uvāca |
ityākarṇya munervākyamupamanyormahātmanaḥ |
jātabhaktirmahādeve kṛṣṇaḥ provāca taṃ munim ||

5.2.2

śrīkṛṣṇa uvāca |
upamanyo mune tāta kṛpāṃ kuru mamopari |
ye ye śivaṃ samārādhya kāmānāpuśca tānvada ||

5.2.3

sanatkumāra uvāca |
ityākarṇyopamanyuḥ sa muniḥ śaivavaro mahān |
kṛṣṇavākyaṃ supraśasya pratyuvāca kṛpānidhiḥ ||

5.2.4

upamanyuruvāca |
yairyairbhavārādhanataḥ prāpto hṛtkāma eva hi |
tāṃstān bhaktān pravakṣyāmi śṛṇu tvaṃ vai yadūdvaha ||

5.2.5

śarvātsarvāmaraiśvaryaṃ hiraṇyakaśipuḥ purā |
varṣāṇāṃ daśalakṣāṇi so'labhaccandraśekharāt ||

5.2.6

tasyātha putrapravaro nandano nāma viśrutaḥ |
sa ca śarvavarādindraṃ varṣāyutamayodhayat ||

5.2.7

viṣṇucakraṃ ca tad ghoraṃ vajramākhaṇḍalasya ca |
śīrṇaṃ purābhavatkṛṣṇa tadaṅgeṣu mahāhave ||

5.2.8

na śastrāṇi vahantyaṅge dharmatastasya dhīmataḥ |
grahasyātibalasyājau cakravajramukhānyapi ||

5.2.9

ardyamānāśca vibudhā graheṇa subalīyasā |
devadattavarā jaghnurasurendrān surā bhṛśam ||

5.2.10

tuṣṭo vidyutprabhasyāpi trailokyeśvaratāmadāt |
śatavarṣasahasrāṇi sarvalokeśvaro bhavaḥ ||

5.2.11

tathā putrasahasrāṇāmayutaṃ ca dadau śivaḥ |
mama cānucaro nityaṃ bhaviṣyasyabravīditi ||

5.2.12

kuśadvīpe śubhaṃ rājyamadadādbhagavān bhavaḥ |
sa tasmai śaṅkaraḥ prītyā vāsudeva prahṛṣṭadhīḥ ||

5.2.13

dhātrā sṛṣṭaḥ śatamakho daityo varṣaśataṃ purā |
tapaḥ kṛtvā sahasraṃ tu putrāṇāmalabhadbhavāt ||

5.2.14

yājñavalkya iti khyāto gīto vedeṣu vai muniḥ |
ārādhya sa mahādevaṃ prāptavān jñānamuttamam ||

5.2.15

vedavyāsastu yo nāmnā prāptavānatulaṃ yaśaḥ |
so'pi śaṅkaramārādhya trikālajñānamāptavān ||

5.2.16

indreṇa vālakhilyāste paribhūtāstu śaṅkarāt |
lebhire somahartāraṃ garuḍaṃ sarvadurjayam ||

5.2.17

āpaḥ pranaṣṭāḥ sarvāśca pūrvaroṣātkapardinaḥ |
śarvaṃ samakapālena devairiṣṭvāḥ pravartitāḥ ||

5.2.18

atrerbhāryā cānasūyā trīṇi varṣaśatāni ca |
muśaleṣu nirāhārā suptvā śarvāttataḥ sutān ||

5.2.19

dattātreyaṃ muniṃ lebhe candraṃ durvāsasaṃ tathā |
gaṅgāṃ pravartayāmāsa citrakūṭe pativratā ||

5.2.20

vikarṇaśca mahādevaṃ tathā bhaktasukhāvaham |
prasādya mahatīṃ siddhimāptavān madhusūdana ||

5.2.21

citraseno nṛpaḥ śambhuṃ prasādya dṛḍhabhaktimān |
samastanṛpabhītibhyo'bhayaṃ prāpātulaṃ ca kam ||

5.2.22

śrīkaro gopikāsūnurnṛpapūjāvilokanāt |
jātabhaktirmahādeve paramāṃ siddhimāptavān ||

5.2.23

citrāṅgado nṛpasutaḥ sīmantinyāḥ patirhare |
śivānugrahato magno yamunāyāṃ mṛto na hi ||

5.2.24

sa ca takṣālayaṃ gatvā tanmaitrīṃ prāpya suvrataḥ |
āyātaḥ svagṛhaṃ prīto nānādhanasamanvitaḥ ||

5.2.25

sīmantinī priyā tasya somavrataparāyaṇā |
śivānugrahataḥ kṛṣṇa lebhe saubhāgyamuttamam ||

5.2.26

tatprabhāvād vrate tasminneko dvijasutaḥ purā |
kaścitstrītvaṃ gato lobhātkṛtadārākṛtiśchalāt ||

5.2.27

cañcukā puṃścalī duṣṭā gokarṇe dvijataḥ purā |
śrutvā dharmakathāṃ śambhorbhaktyā prāpa parāṃ gatim ||

5.2.28

svastryanugrahataḥ pāpī bindugo cañcukāpatiḥ |
śrutvā śivapurāṇaṃ sa sadgatiṃ prāpa śāṅkarīm ||

5.2.29

piṅgalā gaṇikā khyātā madarāhvo dvijādhamaḥ |
śaivamṛṣabhamabhyarcya lebhāte sadgatiṃ ca tau ||

5.2.30

mahānandābhidhā kaścidveśyā śivapadāratā |
dṛḍhātpaṇātsuprasādya śivaṃ lebhe ca sadgatim ||

5.2.31

kaikeyī dvijabālā ca sādarāhvā śivavratā |
paramaṃ hi sukhaṃ prāpa śiveśavratadhāraṇāt ||

5.2.32

vimarṣaṇaśca nṛpatiḥ śivabhaktiṃ vidhāya vai |
gatiṃ lebhe parāṃ kṛṣṇa śivānugrahataḥ purā ||

5.2.33

durjanaśca nṛpaḥ pāpī bahustrīlampaṭaḥ khalaḥ |
śivabhaktyā śivaṃ prāpa nirliptaḥ sarvakarmasu ||

5.2.34

sastrīkaḥ śambaro nāmnā śaṅkaraśca śivavratī |
citābhasmarato bhaktyā lebhe tadgatimuttamām ||

5.2.35

sauminī nāma cāṇḍālī sampūjyājñānato hi sā |
lebhe śaivīṃ gatiṃ kṛṣṇa śaṅkarānugrahātparāt ||

5.2.36

mahākālābhidho vyādhaḥ kirātaḥ parahiṃsakaḥ |
samabhyarcya śivaṃ bhaktyā lebhe sadgatimuttamām ||

5.2.37

durvāsā muniśārdūlaḥ śivānugrahataḥ purā |
tastāra svamataṃ loke śivabhaktiṃ vimuktidām ||

5.2.38

kauśikaśca samārādhya śaṅkaraṃ loka śaṅkaram |
brāhmaṇo'bhūtkṣatriyaśca dvitīya iva padmabhūḥ ||

5.2.39

śivamabhyarcya sadbhaktyā virañciḥ śaivasattamaḥ |
abhūtsargakaraḥ kṛṣṇa sarvalokapitāmahaḥ ||

5.2.40

mārkaṇḍeyo munivaraścirañjīvī mahāprabhuḥ |
śivabhaktavaraḥ śrīmān śivānugrahato hare ||

5.2.41

devendro hi mahāśaivastrailokyaṃ bubhuje purā |
śivānugrahataḥ kṛṣṇa sarvadevādhipaḥ prabhuḥ ||

5.2.42

baliputro mahāśaivaḥ śivānugrahato vaśī |
bāṇo babhūva brahmāṇḍanāyakaḥ sakaleśvaraḥ ||

5.2.43

hariḥ śaktiśca sadbhaktyā dadhīcaśca maheśvaraḥ |
śivānugrahato'bhūvaṃstathā rāmo hi śāṅkaraḥ ||

5.2.44

kaṇādo bhārgavaścaiva gururgautama eva ca |
śivabhaktyā babhūvuste mahāprabhava īśvarāḥ ||

5.2.45

śākalyaḥ śaṃsitātmā ca navavarṣaśatānyapi |
bhavamārādhayāmāsa manoyajñena mādhava ||

5.2.46

tutoṣa bhagavānāha granthakartā bhaviṣyasi |
vatsākṣayā ca te kīrtistrailokye prabhaviṣyati ||

5.2.47

akṣayaṃ ca kulaṃ te'stu maharṣibhiralaṅkṛtam |
bhaviṣyasi ṛṣiśreṣṭha sūtrakartā sutastataḥ ||

5.2.48

ityevaṃ śaṅkarātprāpa varaṃ munivaraḥ sa vai |
trailokye vitataścāsītpūjyaśca yadunandana ||

5.2.49

sāvarṇiriti vikhyāta ṛṣirāsītkṛte yuge |
iha tena tapastaptaṃ ṣaṣṭivarṣaśatāni ca ||

5.2.50

tamāha bhagavān rudraḥ sākṣāttuṣṭo'smi te'nagha |
granthakṛllokavikhyāto bhavitāsyajarāmaraḥ ||

5.2.51

evaṃvidho mahādevaḥ puṇyapūrvataraistataḥ |
samarcitaḥ śubhān kāmān pradadāti yathepsitān ||

5.2.52

ekenaiva mukhenāhaṃ vaktuṃ bhagavato guṇāḥ |
ye santi tānna śaknomi hyapi varṣaśatairapi ||

5.2.52.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ sanatkumāravyāsasaṃvāde upamanyūpadeśo nāma dvitīyo'dhyāyaḥ ||

5.2.52.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

5.2.52.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

5.2.52.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

tṛtīyo'dhyāyaḥ | kṛṣṇādiśivabhaktoddhāraṇa śivamāhātmyavarṇanam

5.3.1

sanatkumāra uvāca |
etacchrutvā vacastasya so'bravīttaṃ mahāmunim |
vismayaṃ paramaṃ gatvopamanyuṃ śāntamānasam ||

5.3.2

vāsudeva uvāca |
dhanyastvamasi viprendra kastvāṃ stotumalaṃ kṛtī |
yasya devādidevaste sānnidhyaṃ kurute śrame ||

5.3.3

darśanaṃ muniśārdūla dadyātsa bhagavān śivaḥ |
api tāvanmamāpyevaṃ prasādaṃ vā karotvasau ||

5.3.4

upamanyuruvāca |
acireṇaiva kālena mahādevaṃ na saṃśayaḥ |
tasyaiva kṛpayā tvaṃ vai drakṣyase puruṣottama ||

5.3.5

ṣoḍaśe māsi suvarān prāpsyasi tvaṃ maheśvarāt |
sapatnīkātkathaṃ no dāsyate devo varānhare ||

5.3.6

pūjyo'si daivataiḥ sarvaiḥ ślāghanīyaḥ sadā guṇaiḥ |
jāpyaṃ te'haṃ pravakṣyāmi śraddadhānāya cācyuta ||

5.3.7

tena japaprabhāveṇa satyaṃ drakṣyasi śaṅkaram |
ātmatulyabalaṃ putraṃ labhiṣyasi maheśvarāt ||

5.3.8

japo namaḥ śivāyeti mantrarājamimaṃ hare |
sarvakāmapradaṃ divyaṃ bhuktimuktipradāyakam ||

5.3.9

sanatkumāra uvāca |
evaṃ kathayatastasya mahādevāśritāḥ kathāḥ |
dinānyaṣṭau prayātāni muhūrtamiva tāpasa ||

5.3.10

navame tu dine prāpte muninā sa ca dīkṣitaḥ |
mantramadhyāpitaṃ śārvamātharvaśirasaṃ mahat ||

5.3.11

daṇḍī muṇḍī ca sadyo'sau babhūva susamāhitaḥ |
pādāṅguṣṭhoddhṛtatanustepe cordhvabhujastathā ||

5.3.12

samprāpte ṣoḍaśe māsi santuṣṭaḥ parameśvaraḥ |
pārvatyā sahitaḥ śambhurdadau kṛṣṇāya darśanam ||

5.3.13

pārvatyā sahitaṃ devaṃ trinetraṃ candraśekharam |
brahmādyaiḥ stūyamānaṃ tu pūjitaṃ siddhakoṭibhiḥ ||

5.3.14

divyamālyāmbaradharaṃ bhaktinamraiḥ surāsuraiḥ |
praṇataṃ ca viśeṣeṇa nānābhūṣaṇabhūṣitam ||

5.3.15

sarvāścaryamayaṃ kāntaṃ maheśamajamavyayam |
nānāgaṇānvitaṃ tuṣṭaṃ putrābhyāṃ saṃyutaṃ prabhum ||

5.3.16

śrīkṛṣṇaḥ prāñjalirdṛṣṭvā vismayotphullalocanaḥ |
īdṛśaṃ śaṅkaraṃ prītaḥ praṇanāma mahotsavaḥ ||

5.3.17

nānāvidhaiḥ stutipadairvāṅmayenārcayattadā |
sahasranāmnā deveśaṃ tuṣṭāva natakandharaḥ ||

5.3.18

tato devāḥ sagandharvā vidyādharamahoragāḥ |
mumucuḥ puṣpavṛṣṭiṃ ca sādhuvādān manonugān ||

5.3.19

pārvatyāśca mukhaṃ dṛṣṭvā bhagavān bhaktavatsalaḥ |
uvāca keśavaṃ tuṣṭo rudraścātha maheśvaraḥ ||

5.3.20

śrīmahādeva uvāca |
kṛṣṇa jānāmi bhaktaṃ tvāṃ mayi nityaṃ dṛḍhavratam |
vṛṇīṣva tvaṃ varān mattaḥ puṇyāṃstrailokyadurlabhān ||

5.3.21

sanatkumāra uvāca |
tasya tadvacanaṃ śrutvā kṛṣṇaḥ prāñjalirādarāt |
prāha sarveśvaraṃ śambhuṃ supraṇamya punaḥ punaḥ ||

5.3.22

śrīkṛṣṇa uvāca |
devadeva mahādeva yāce'haṃ hyuttamān varān |
tvatto'ṣṭapramitānnātha tvayoddiṣṭān maheśvara ||

5.3.23

tava dharme matirnityaṃ yaśaścāpracalaṃ mahat |
tvatsāmīpyaṃ sthirā bhaktistvayi nityaṃ mamāstviti ||

5.3.24

strīṇāṃ mama daśādyānāṃ putrāḥ śambho bhavantu vai |
vadhyāśca ripavaḥ sarve saṅgrāme baladarpitāḥ ||

5.3.25

apamāno bhavennaiva kvacinme śatrutaḥ prabho |
yogināmapi sarveṣāṃ bhaveyamativallabhaḥ ||

5.3.26

ityaṣṭau suvarāndehi devadeva namo'stu te |
sarveśvarastvamevāsi matprabhuśca viśeṣataḥ ||

5.3.27

sanatkumāra uvāca |
tasya tadvacanaṃ śrutvā tamāha bhagavān bhavaḥ |
sarvaṃ bhaviṣyatītyevaṃ punaḥ taṃ prāha śūladhṛk ||

5.3.28

sāmbo nāma mahāvīryaḥ putraste bhavitā balī |
ghorasaṃvartakādityaḥ śapto munibhireva ca ||

5.3.29

mānuṣo bhavitāsīti sa te putro bhaviṣyati |
yadyacca prārthitaṃ kiñcittattatsarvaṃ labhasva vai ||

5.3.29.p1

sanatkumāra uvāca |
evaṃ labdhvā varān sarvān śrīkṛṣṇaḥ parameśvarāt ||

5.3.30

nānāvidhābhirbahvībhiḥ stutibhiḥ samatoṣayat ||

5.3.31

tamāhātha śivā tuṣṭā pārvatī bhaktavatsalā |
vāsudevaṃ mahātmānaṃ śambhubhaktaṃ tapasvinam ||

5.3.32

pārvatyuvāca |
vāsudeva mahābuddhe kṛṣṇa tuṣṭāsmi te'nagha |
gṛhāṇa mattaśca varān manojñān bhuvi durlabhān ||

5.3.33

sanatkumāra uvāca |
ityākarṇya vacastasyāḥ pārvatyāḥ sa yadūdvahaḥ |
uvāca suprasannātmā bhaktiyuktena cetasā ||

5.3.34

śrīkṛṣṇa uvāca |
devi tvaṃ parituṣṭāsi ceddadāsi varānhi me |
tapasānena satyena brāhmaṇān prati māsmabhūt ||

5.3.35

dveṣaḥ kadācidbhadraṃ tu pūjayeyaṃ dvijān sadā |
tuṣṭau ca mātāpitarau bhavetāṃ mama sarvadā ||

5.3.36

sarvabhūteṣvānukūlyaṃ bhajeyaṃ yatra tatragaḥ |
kule prabhṛtirucitā mamāstu tava darśanāt ||

5.3.37

tarpayeyaṃ surendrādīndevān yajñaśatena tu |
yatīnāmatithīnāṃ ca sahasrāṇyatha sarvadā ||

5.3.38

bhojayeyaṃ sadā gehe śraddhāpūtaṃ tu bhojanam |
bāndhavaiḥ saha prītistu nityamastu sunirvṛtiḥ ||

5.3.39

devi bhāryāsahasrāṇāṃ bhaveyaṃ prāṇavallabhaḥ |
akṣīṇā kāmyatā tāsu prasādāttava śāṅkari ||

5.3.40

āsāṃ ca pitaro loke bhaveyuḥ satyavādinaḥ |
ityādyāḥ suvarāḥ santu prasādāttava pārvati ||

5.3.41

sanatkumāra uvāca |
tasya tadvacanaṃ śrutvā devī taṃ cāha vismitā |
evamastviti bhadraṃ te śāśvatī sarvakāmadā ||

5.3.42

tasmiṃstāṃśca varān dattvā pārvatīparameśvarau |
tatraivāntaśca dadhatuḥ kṛtvā kṛṣṇasya satkṛpām ||

5.3.43

kṛṣṇaḥ kṛtārthamātmānamamanyata munīśvara |
upamanyormunerāśu prāpāśramamanuttamam ||

5.3.44

praṇamya śirasā tatra taṃ muniṃ keśihā tataḥ |
tathā vṛttaṃ ca tasmai tat samācaṣṭopamanyave ||

5.3.45

sa ca taṃ prāha ko'nyaḥ syāccharvāddevājjanārdana |
mahādānapatirloke krodhe vātīva duḥsahaḥ ||

5.3.46

jñāne tapasi vā śaurye sthairye vā pada eva ca |
śṛṇu śambhostu govinda devaiśvaryaṃ mahāyaśāḥ ||

5.3.47

tacchrutvā śraddhayā yukto'bhavacchambhostu bhaktimān |
papraccha śivamāhātmyaṃ sa taṃ prāha munīśvaraḥ ||

5.3.48

upamanyuruvāca |
bhagavān śaṅkaraḥ pūrvaṃ brahmaloke mahātmanā |
stuto nāmasahasreṇa taṇḍinā brahmayoginā ||

5.3.49

sāṅkhyāḥ paṭhanti tadgītaṃ vistīrṇaṃ ca nighaṇṭuvat |
durjñānaṃ mānuṣāṇāṃ tu stotraṃ tatsarvakāmadam ||

5.3.50

smarannityaṃ śaṅkaraṃ tvaṃ gaccha kṛṣṇa gṛhaṃ sukhī |
bhaviṣyasi sadā tāta śivabhaktagaṇāgraṇīḥ ||

5.3.51

ityuktastaṃ namaskṛtya vāsudevo munīśvaram |
manasā saṃsmaran śambhuṃ keśavo dvārakāṃ yayau ||

5.3.52

sanatkumāra uvāca |
evaṃ kṛṣṇaḥ samārādhya śaṅkaraṃ lokaśaṅkaram |
kṛtārtho'bhūnmuniśreṣṭha sarvājeyo'bhavattathā ||

5.3.53

tathā dāśarathī rāmaḥ śivamārādhya bhaktitaḥ |
kṛtārtho'bhūnmuniśreṣṭha vijayī sarvato'bhavat ||

5.3.54

tapastaptvātivipulaṃ purā rāmo girau mune |
śivāddhanuḥ śaraṃ cāpaṃ jñānaṃ vai paramuttamam ||

5.3.55

rāvaṇaṃ sagaṇaṃ hatvā setuṃ baddhvāmbhasāṃ nidhau |
sītāṃ prāpya gṛhaṃ yāto bubhuje nikhilāṃ mahīm ||

5.3.56

tathā ca bhārgavo rāmo hyārādhya tapasā vibhum |
nirīkṣya duḥkhitaḥ śarvātpitaraṃ kṣatriyairhatam ||

5.3.57

tīkṣṇaṃ sa paraśuṃ lebhe nirdadāha ca tena tān |
triḥsaptakṛtvaḥ kṣatrāṃśca prasannātparameśvarāt ||

5.3.58

ajeyaścāmaraścaiva so'dyāpi tapasāṃ nidhiḥ |
liṅgārcanarato nityaṃ dṛśyate siddhacāraṇaiḥ ||

5.3.59

mahendraparvate rāmaḥ sthitastapasi tiṣṭhati |
kalpānte punarevāsāvṛṣisthānamavāpsyati ||

5.3.60

asitasyānujaḥ pūrvaṃ pīḍayā kṛtavāṃstapaḥ |
mūlagrāheṇa viśvasya devalo nāma tāpasaḥ ||

5.3.61

purandareṇa śaptastu tapasvī yaśca susthiram |
adharmyaṃ dharmamalabhalliṅgamāradhya kāmadam ||

5.3.62

cākṣuṣasya manoḥ putro mṛgo'bhūttu marusthale |
vasiṣṭhaśāpād gṛtsamado daṇḍakāraṇya ekalaḥ ||

5.3.63

hṛdaye saṃsman bhaktyā praṇavena yutaṃ śivam |
tasmānmṛtyumukhākāro gaṇo mṛgamukho'bhavat ||

5.3.64

ajarāmaratāṃ nītastīrtvā śāpaṃ punaśca saḥ |
śaṅkareṇa kṛtaḥ prītyā nityaṃ lambodarānugaḥ ||

First 200 of 2,971 passages. Read on

Other recensions (1)

Linked texts (7)