Shivapurana 2.3: śrīśivamahāpurāṇam 2.3 rudrasaṃhitāyāṃ pārvatīkhaṇḍaḥ
Śivapurāṇa (complete text) 2.3
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.3.2 — 42 parts
- 2.3.1 prathamo'dhyāyaḥ | himācalavivāhavarṇanam — 32 parts
- 2.3.3 tṛtīyo'dhyāyaḥ | viṣṇvādidevaiḥ kṛtā śivastutiḥ — 38 parts
- 2.3.4 caturtho'dhyāyaḥ | śivena devānāṃ sāntvanam — 50 parts
- 2.3.5 pañcamo'dhyāyaḥ | menakayā varaprāptiḥ — 50 parts
- 2.3.6 ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | pārvatijanmavarṇanam — 54 parts
- 2.3.7 saptamo'dhyāyaḥ | pārvatyā bālalīlā — 25 parts
- 2.3.8 aṣṭamo'dhyāyaḥ | nāradahimālayasaṃvādaḥ — 56 parts
- 2.3.9 navamo'dhyāyaḥ | pitroḥ pārvatyai śivārādhānopadeśaḥ tasyāḥ svapne śivasyāvirbhāvaśca — 36 parts
- 2.3.10 daśamo'dhyāyaḥ | bhaumotpattistasya śivakṛpayā grahatvaprāptiśca — 28 parts
- 2.3.11 ekādaśo'dhyāyaḥ | śivahimavatsamāgamaḥ — 42 parts
- 2.3.12 dvādaśo'dhyāyaḥ | śivahimavatsaṃvādaḥ — 36 parts
- 2.3.13 trayodaśo'dhyāyaḥ | śivapārvatīsaṃvādaḥ — 60 parts
- 2.3.14 caturdaśo'dhyāyaḥ | tārakavajrāṅgayorupattistattapovarṇanañca — 43 parts
- 2.3.15 pañcadaśo'dhyāyaḥ | tārakāsurataporājyam — 56 parts
- 2.3.16 ṣoḍaśo'dhyāyaḥ | tārakāsurabhītānāṃ devānāṃ kṛte śivena sāntvanādānam — 46 parts
- 2.3.17 saptadaśo'dhyāyaḥ | indrakāmadevasaṃvādaḥ — 42 parts
- 2.3.18 aṣṭādaśo'dhyāyaḥ | kāmakṛtavikāravarṇanam — 45 parts
- 2.3.19 ekonaviṃśo'dhyāyaḥ | śivena kāmadevavināśaḥ — 52 parts
- 2.3.20 viṃśo'dhyāyaḥ | vaḍavānalacaritam — 22 parts
- 2.3.21 ekaviṃśo'dhyāyaḥ | pārvatyai nāradopadeśaḥ — 41 parts
- 2.3.22 dvāviṃśo'dhyāyaḥ | pārvatītapovarṇanam — 69 parts
- 2.3.23 trayoviṃśo'dhyāyaḥ | śivena pārvatīsāntvanam — 51 parts
- 2.3.24 caturviṃśo'dhyāyaḥ | śivakṛtā pārvatīvivāhasvīkṛtiḥ — 78 parts
- 2.3.25 pañcaviṃśo'dhyāyaḥ | saptarṣikṛtā pārvatīparīkṣā — 73 parts
- 2.3.26 ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ | pārvatī-jaṭilasaṃvādaḥ — 44 parts
- 2.3.27 saptaviṃśo'dhyāyaḥ | brahmacāripratāraṇavākyavarṇanam — 39 parts
- 2.3.28 aṣṭāviṃśo'dhyāyaḥ | pārvatyāḥ śivarūpadarśanam — 50 parts
- 2.3.29 ekonatriṃśo'dhyāyaḥ | śivāśivasaṃvādaḥ — 42 parts
- 2.3.30 triṃśo'dhyāyaḥ | pārvatīpratyāgamanamahotsavaḥ — 54 parts
- 2.3.31 ekatriṃśo'dhyāyaḥ | śivamāyāvarṇanam — 52 parts
- 2.3.32 dvātriṃśo'dhyāyaḥ | saptarṣyāgamanam — 65 parts
- 2.3.33 trayastriṃśo'dhyāyaḥ | girisāntvanam — 62 parts
- 2.3.34 catustriṃśo'dhyāyaḥ | anaraṇyacaritavarṇanam — 38 parts
- 2.3.35 pañcatriṃśo'dhyāyaḥ | padmāpippalādacaritavarṇanam — 62 parts
- 2.3.36 ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ | himālayasya śivāya kālīpradānaniścayavarṇanam — 34 parts
- 2.3.37 saptatriṃśo'dhyāyaḥ | pārvatīvivāhasambhārasaṅgrahavarṇanam — 49 parts
- 2.3.38 aṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ | vivāhamaṇḍapādiracanāvarṇanam — 40 parts
- 2.3.39 ekonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | śivavarayātrāvarṇanam — 62 parts
- 2.3.40 catvāriṃśo'dhyāyaḥ | himagirigṛheśivasyāgamanavarṇanam — 57 parts
- 2.3.41 ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | vivāhamaṇḍapaṃ dṛṣṭvādevānāṃ mohavarṇanam — 54 parts
- 2.3.42 dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ | devagirimilāpavarṇanam — 31 parts
- 2.3.43 tricatvāriṃśo'dhyāyaḥ | menāmohanāya śivakṛtādbhutalīlāvarṇanam — 65 parts
- 2.3.44 catuścatvāriṃśo'dhyāyaḥ | menāprabodhavarṇanam — 99 parts
- 2.3.45 pañcacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | divyasvarūpeṇa śivāvirbhāvasthitivarṇanam — 46 parts
- 2.3.46 ṣaṭcatśariṃśo'dhyāyaḥ | maṇḍapadvāre varāgamanavarṇanam — 36 parts
- 2.3.47 saptacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | śivasyahimagirigṛhābhyantaragamanotsavavarṇanam — 55 parts
- 2.3.48 aṣṭacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | śivāśivayorvivāhavidhikathanam — 56 parts
- 2.3.49 ekonapañcāśattamo'dhyāyaḥ | vivāhasaṃskārakathanaṃ vidhimohavarṇanañca — 45 parts
- 2.3.50 pañcāśattamo'dhyāyaḥ | vivāhamahotsave strīvinodavarṇanam — 45 parts
- 2.3.51 ekapañcāśattamo'dhyāyaḥ | śivājñayākāmasañjīvanaprakārakathanam — 43 parts
- 2.3.52 dvipañcāśattamo'dhyāyaḥ | himālayagṛhevarapakṣīyabhojanavarṇanam — 40 parts
- 2.3.53 tripañcāśattamo'dhyāyaḥ | vadhūvarayoḥ yātrāprasthānavarṇanam — 37 parts
- 2.3.54 catuḥpañcāśattamo'dhyāyaḥ | pativratādharmavarṇanam — 82 parts
- 2.3.55 pañcapañcāśattamo'dhyāyaḥ | śivayoḥ kailāsagamanavarṇanam — 38 parts
śrīśivamahāpurāṇam 2.3 rudrasaṃhitāyāṃ pārvatīkhaṇḍaḥ
2.3.p1
śrīḥ ||
2.3.p2
śrīsāmbasadāśivārpaṇamastu ||
2.3.p3
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.3.p4
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.3.p5
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.3.p6
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīyaḥ pārvatīkhaṇḍe
prathamo'dhyāyaḥ | himācalavivāhavarṇanam
2.3.1.1
nārada uvāca |
dākṣāyaṇī satī devī tyaktadehā piturmakhe |
kathaṃ girisutā brahman babhūva jagadambikā ||
2.3.1.2
kathaṃ kṛtvā tapo'tyugraṃ patimāpa śivaṃ ca sā |
etanme pṛcchate samyak kathaya tvaṃ viśeṣataḥ ||
2.3.1.3
brahmovāca |
śṛṇu tvaṃ muniśārdūla śivācaritamuttamam |
pāvanaṃ paramaṃ divyaṃ sarvapāpaharaṃ śubham ||
2.3.1.4
yadā dākṣāyaṇī devī hareṇa sahitā mudā |
himācale sucikrīḍe līlayā parameśvarī ||
2.3.1.5
matsuteyamiti jñātvā siṣeve mātṛvarcasā |
himācalapriyā menā sarvarddhibhiranirbharā ||
2.3.1.6
yadā dākṣāyaṇī ruṣṭā nādṛtā svatanuṃ jahau |
pitrā dakṣeṇa tadyajñe saṅgatā parameśvarī ||
2.3.1.7
tadaiva menakā tāṃ sā himācalapriyā mune |
śivalokasthitāṃ devīmārirādhayiṣustadā ||
2.3.1.8
tasyāmahaṃ sutā syāmityavadhārya satī hṛdā |
tyaktadehā mano dadhre bhavituṃ himavatsutā ||
2.3.1.9
samayaṃ prāpya sā devī sarvadevastutā punaḥ |
satī tyaktatanuḥ prītyā menakātanayābhavat ||
2.3.1.10
nāmnā sā pārvatī devī tapaḥ kṛtvā sudussaham |
nāradasyopadeśādvai patiṃ prāpa śivaṃ punaḥ ||
2.3.1.11
nārada uvāca |
brahman vidhe mahāprājña vada me vadatāṃ vara |
menakāyāḥ samutpattiṃ vivāhacaritaṃ tathā ||
2.3.1.12
dhanyā hi menakā devī yasyāṃ jātā sutā satī |
ato mānyā ca dhanyā ca sarveṣāṃ sā pativratā ||
2.3.1.13
brahmovāca |
śṛṇu tvaṃ nārada mune pārvatīmāturudbhavam |
vivāhaṃ caritaṃ caiva pāvanaṃ bhaktivardhanam ||
2.3.1.14
astyuttarasyāṃ diśi vai girīśo himavānmahān |
parvato hi muniśreṣṭha mahātejāḥ samṛddhibhāk ||
2.3.1.15
dvairūpyaṃ tasya vikhyātaṃ jaṅgamasthirabhedataḥ |
varṇayāmi samāsena tasya sūkṣmasvarūpakam ||
2.3.1.16
pūrvāparau toyanidhī suvigāhya sthito hi yaḥ |
nānāratnākaro ramyo mānadaṇḍa iva kṣiteḥ ||
2.3.1.17
nānāvṛkṣasamākīrṇo nānāśṛṅgasucitritaḥ |
siṃhavyāghrādipaśubhiḥ sevitaḥ sukhibhiḥ sadā ||
2.3.1.18
tuṣāranidhiratyugro nānāścaryavicitritaḥ |
devarṣisiddhamunibhiḥ saṃśritaḥ śivasampriyaḥ ||
2.3.1.19
tapaḥsthāno'tipūtātmā pāvanaśca mahātmanām |
tapassiddhiprado'tyantaṃ nānādhātvākaraḥ śubhaḥ ||
2.3.1.20
sa eva divyarūpo hi ramyaḥ sarvāṅgasundaraḥ |
viṣṇvaṃśo'vikṛtaḥ śailarājarājaḥ satāṃ priyaḥ ||
2.3.1.21
kulasthityai ca sa girirdharmavarddhanahetave |
svavivāhaṃ kartumaicchatpitṛdevahitecchayā ||
2.3.1.22
tasminnavasare devāḥ svārthamācintya kṛtsnaśaḥ |
ūcuḥ pitṝnsamāgatya divyānprītyā munīśvara ||
2.3.1.23
devā ūcuḥ
sarve śṛṇuta no vākyaṃ pitaraḥ prītamānasāḥ |
kartavyaṃ tattathaivāśu devakāryepsavo yadi ||
2.3.1.24
menā nāma sutā yā vo jyeṣṭhā maṅgalarūpiṇī |
tāṃ vivāhya ca suprītyā himākhyena mahībhṛtā ||
2.3.1.25
evaṃ sarvamahālābhaḥ sarveṣāṃ ca bhaviṣyati |
yuṣmākamamarāṇāṃ ca duḥkhahāniḥ pade pade ||
2.3.1.26
brahmovāca |
ityākarṇyāmaravacaḥ pitaraste vimṛśya ca |
smṛtvā śāpaṃ sutānāṃ ca procuromiti tadvacaḥ ||
2.3.1.27
dadurmenāṃ suvidhinā himāgāya nijātmajām |
samutsavo mahānāsīttadvivāhe sumaṅgale ||
2.3.1.28
haryādayo'pi te devā munayaścāpare'khilāḥ |
ājagmustatra saṃsmṛtya vāmadevaṃ bhavaṃ dhiyā ||
2.3.1.29
utsavaṃ kārayāmāsurdattvā dānānyanekaśaḥ |
supraśasya pitṝndivyānpraśaśaṃsurhimācalam ||
2.3.1.30
mahāmodānvitā devāste sarve samunīśvarāḥ |
sañjagmuḥ svasvadhāmāni saṃsmarantaḥ śivāśivau ||
2.3.1.31
yautukaṃ bahu samprāpya suvivāhya priyāṃ ca tām |
ājagāma svabhavanaṃ mudamāpa girīśvaraḥ ||
2.3.1.32
brahmovāca |
menayā hi himāgasya suvivāho munīśvara |
prokto me sukhadaḥ prītyā kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi ||
2.3.1.32.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīye pārvatīkhaṇḍe himācalavivāhavarṇanaṃ nāma prathamo'dhyāyaḥ ||
2.3.1.32.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.3.1.32.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.3.1.32.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.3.1.32.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīyaḥ pārvatīkhaṇḍe
2.3.2.1
nārada uvāca |
vidhe prājña vadedānīṃ menotpattiṃ samādarāt |
api śāpaṃ samācakṣva kuru sandehabhañjanam ||
2.3.2.2
brahmovāca |
śṛṇu nārada suprītyā menotpattiṃ vivekataḥ |
munibhiḥ saha vakṣye'haṃ sutavarya mahābudha ||
2.3.2.3
dakṣanāmā mama suto yaḥ purā kathito mune |
tasya jātāḥ sutāḥ ṣaṣṭipramitāḥ sṛṣṭikāraṇāḥ ||
2.3.2.4
tāsāṃ vivāhamakarotsa varaiḥ kaśyapādibhiḥ |
viditaṃ te samastaṃ tatprastutaṃ śṛṇu nārada ||
2.3.2.5
tāsāṃ madhye svadhānāmnīṃ pitṛbhyo dattavānsutām |
tisro'bhavansutāstasyāḥ subhagā dharmamūrtayaḥ ||
2.3.2.6
tāsāṃ nāmāni śṛṇu me pāvanāni munīśvara |
sadā vighnaharāṇyeva mahāmaṅgaladāni ca ||
2.3.2.7
menānāmnī sutā jyeṣṭhā madhyā dhanyā kalāvatī |
antyā etāḥ sutāḥ sarvāḥ pitṝṇāṃ mānasodbhavāḥ ||
2.3.2.8
ayonijāḥ svadhāyāśca lokatastatsutā matāḥ |
āsāṃ procya sunāmāni sarvānkāmān jano labhet ||
2.3.2.9
jagadvandyāḥ sadā lokamātaraḥ paramodadāḥ |
yoginyaḥ paramā jñānanidhānāstāstrilokagāḥ ||
2.3.2.10
ekasminsamaye tisro bhaginyastā munīśvara |
śvetadvīpaṃ viṣṇulokaṃ jagmurdarśanahetave ||
2.3.2.11
kṛtvā praṇāmaṃ viṣṇośca saṃstutiṃ bhaktisaṃyutāḥ |
tasthustadājñayā tatra susamājo mahānabhūt ||
2.3.2.12
tadaiva sanakādyāstu siddhā brahmasutā mune |
gatāstatra hariṃ natvā stutvā tasthustadājñayā ||
2.3.2.13
sanakādyānmunīn dṛṣṭvottasthuste sakalā drutam |
tatrasthānsaṃsthitānnatvā devādyām̐llokavanditān ||
2.3.2.14
tisro bhaginyastāstatra nottasthurmohitā mune |
māyayā daivavivaśāḥ śaṅkarasya parātmanaḥ ||
2.3.2.15
mohinī sarvalokānāṃ śivamāyā garīyasī |
tadadhīnaṃ jagatsarvaṃ śivecchā sā prakīrtyate ||
2.3.2.16
prārabdhaṃ procyate saiva tannāmāni hyanekaśaḥ |
śivecchayā bhavatyeva nātra kāryā vicāraṇā ||
2.3.2.17
bhūtvā tadvaśagāstā vai na cakrurapi tannatim |
vismitāḥ sampradṛśyaiva saṃsthitāstatra kevalam ||
2.3.2.18
tādṛśīṃ tadgatiṃ dṛṣṭvā sanakādyā munīśvarāḥ |
jñānino'pi paraṃ cakruḥ krodhaṃ durviṣahaṃ ca te ||
2.3.2.19
śivecchāmohitastatra sakrodhastā uvāca ha |
sanatkumāro yogīśaḥ śāpaṃ daṇḍakaraṃ dadat ||
2.3.2.20
sanatkumāra uvāca |
yūyaṃ tisro bhaginyaśca mūḍhāḥ sadvayunojjhitāḥ |
ajñātaśrutitattvā hi pitṛkanyā api dhruvam ||
2.3.2.21
abhyutthānaṃ kṛtaṃ no yo namaskāro'pi garvitāḥ |
mohitā narabhāvatvātsvargād dūrā bhavantu hi ||
2.3.2.22
narastriyaḥ sambhavantu tisro'pya jñānamohitāḥ |
svakarmaṇaḥ prabhāveṇa labhadhvaṃ phalamīdṛśam ||
2.3.2.23
brahmovāca |
ityākarṇya ca sādhvyastāstisro'pi cakitā bhṛśam |
patitvā pādayostasya samūcūrnatamastakāḥ ||
2.3.2.24
pitṛtanayā ūcuḥ
munivarya dayāsindho prasanno bhava cādhunā |
tvatpraṇāmaṃ vayaṃ mūḍhāḥ kurmahe sma na bhāvataḥ ||
2.3.2.25
prāptaṃ ca tatphalaṃ vipra na te doṣo mahāmune |
anugrahaṃ kuruṣvātra labhema svargatiṃ punaḥ ||
2.3.2.26
brahmovāca śrutvā tadvacanaṃ tāta provāca sa munistadā |
śāpoddhāraṃ prasannātmā preritaḥ śivamāyayā ||
2.3.2.27
sanatkumāra uvāca
pitṝṇāṃ tanayāstisraḥ śṛṇuta prītamānasāḥ |
vacanaṃ mama śokaghnaṃ sukhadaṃ sarvadaiva vaḥ ||
2.3.2.28
viṣṇoraṃśasya śailasya himādhārasya kāminī |
jyeṣṭhā bhavatu tatkanyā bhaviṣyatyeva pārvatī ||
2.3.2.29
dhanyā priyā dvitīyā tu yoginī janakasya ca |
tasyāḥ kanyā mahālakṣmīrnāmnā sītā bhaviṣyati ||
2.3.2.30
vṛṣabhānasya vaiśyasya kaniṣṭhā ca kalāvatī |
bhaviṣyati priyā rādhā tatsutā dvāparāntataḥ ||
2.3.2.31
menakā yoginī patyā pārvatyāśca vareṇa ca |
tena dehena kailāsaṃ gamiṣyati paraṃ padam ||
2.3.2.32
dhanyā ca sītayā sīradhvajo janakavaṃśajaḥ |
jīvanmukto mahāyogī vaikuṇṭhaṃ ca gamiṣyati ||
2.3.2.33
kalāvatī vṛṣabhānasya kautukātkanyayā saha |
jīvanmuktā ca golokaṃ gamiṣyati na saṃśayaḥ ||
2.3.2.34
vinā vipattiṃ mahimā keṣāṃ kutra bhaviṣyati |
sukarmiṇāṃ gate duḥkhe prabhaved durlabhaṃ sukham ||
2.3.2.35
pitṛṇāṃ tanayāḥ yūyaṃ sarvāḥ svargavilāsikāḥ |
karmakṣayaśca yuṣmākamabhavadviṣṇudarśanāt ||
2.3.2.36
ityuktvā punarapyāha gatakrodho munīśvaraḥ |
śivaṃ saṃsmṛtya manasā jñānadaṃ bhuktimuktidam ||
2.3.2.37
aparaṃ śṛṇuta prītyā madvacaḥ sukhadaṃ sadā |
dhanyā yūyaṃ śivaprītā mānyā pūjyā hyabhīkṣṇaśaḥ ||
2.3.2.38
menāyāstanayā devī pārvatī jagadambikā |
bhaviṣyati priyā śambhostapaḥ kṛtvā sudussaham ||
2.3.2.39
dhanyāsutā smṛtā sītā rāmapatnī bhaviṣyati |
laukikācāramāśritya rāmeṇa vihariṣyati ||
2.3.2.40
kalāvatīsutā rādhā sākṣād golokavāsinī |
guptasnehanibaddhā sā kṛṣṇapatnī bhaviṣyati ||
2.3.2.41
brahmovāca |
itthamābhāṣya sa munirbhrātṛbhiḥ saha saṃstutaḥ |
sanatkumāro bhagavām̐statraivāntarhito'bhavat ||
2.3.2.42
tisro bhaginyastāstāta pitṛṇāṃ mānasīḥ sutāḥ |
gatapāpāḥ sukhaṃ prāpya svadhāma prayayurdrutam ||
2.3.2.42.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīye pārvatīkhaṇḍe pūrvagativarṇanaṃ nāma dvitīyo'dhyāyaḥ ||
2.3.2.42.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.3.2.42.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.3.2.42.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.3.2.42.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīyaḥ pārvatīkhaṇḍe
tṛtīyo'dhyāyaḥ | viṣṇvādidevaiḥ kṛtā śivastutiḥ
2.3.3.1
nārada uvāca |
vidhe prājña mahādhīmanvada me vadatāṃ vara |
tataḥ paraṃ kimabhavaccaritaṃ viṣṇusadguroḥ ||
2.3.3.2
adbhuteyaṃ kathā proktā menāpūrvagatiḥ śubhā |
vivāhaśca śrutaḥ samyak paramaṃ caritaṃ vada ||
2.3.3.3
menāṃ vivāhya sa giriḥ kṛtavān kiṃ tataḥ param |
pārvatī kathamutpannā tasyāṃ vai jagadambikā ||
2.3.3.4
tapaḥ sudussahaṃ kṛtvā kathaṃ prāpa patiṃ haram |
etatsarvaṃ samācakṣva vistarācchāṅkaraṃ yaśaḥ ||
2.3.3.5
brahmovāca |
mune tvaṃ śṛṇu suprītyā śāṅkaraṃ suyaśaḥ śubham |
yacchrutvā brahmahā śuddhyetsarvānkāmānavāpnuyāt ||
2.3.3.6
yadā menāvivāhaṃ tu kṛtvāgacchadgirirgṛham |
tadā samutsavo jātastriṣu lokeṣu nārada ||
2.3.3.7
himācalo'pi suprītaścakāra paramotsavam |
bhūsurān bandhuvargāṃśca parānānarca saddhiyā ||
2.3.3.8
sarve dvijāśca santuṣṭā dattvāśīrvacanaṃ varam |
yayustasmai svasvadhāma bandhuvargāstathāpare ||
2.3.3.9
himācalo'pi suprīto menayā sukhade gṛhe |
reme'nyatra ca susthāne nandanādivaneṣvapi ||
2.3.3.10
tasminnavasare devā mune viṣṇvādayo'khilāḥ |
munayaśca mahātmānaḥ prajagmurbhūdharāntike ||
2.3.3.11
dṛṣṭvā tānāgatāndevānpraṇanāma mudā giriḥ |
sammānaṃ kṛtavān bhaktyā praśaṃsan svavidhiṃ mahān ||
2.3.3.12
sāñjalirnataśīrṣo hi sa tuṣṭāva subhaktitaḥ |
romodgamo mahānāsīdgireḥ premāśravo'patan ||
2.3.3.13
tataḥ praṇamya suprīto himaśailaḥ prasannadhīḥ |
uvāca praṇato bhūtvā mune viṣṇvādikānsurān ||
2.3.3.14
himācala uvāca |
adya me saphalaṃ janma saphalaṃ sumahattapaḥ |
adya me saphalaṃ jñānamadya me saphalāḥ kriyāḥ ||
2.3.3.15
dhanyo'hamadya sañjāto dhanyā me sakalā kṣitiḥ |
dhanyaṃ kulaṃ tathā dārāḥ sarvaṃ dhanyaṃ na saṃśayaḥ ||
2.3.3.16
yataḥ samāgatā yūyaṃ militvā sarva ekadā |
māṃ nideśayata prītyocitaṃ matvā svasevakam ||
2.3.3.17
brahmovāca |
iti śrutvā mahīdhrasya vacanaṃ te surāstadā |
ūcurharyādayaḥ prītāḥ siddhiṃ matvā svakāryataḥ ||
2.3.3.18
devā ūcuḥ |
himācala mahāprājña śṛṇvasmadvacanaṃ hitam |
yadarthamāgatāḥ sarve tad brūmaḥ prītito vayam ||
2.3.3.19
yā purā jagadambomā dakṣakanyābhavadgire |
rudrapatnī hi sā bhūtvā cikrīḍe suciraṃ bhuvi ||
2.3.3.20
pitṛto'nādaraṃ prāpya saṃsmṛtya svapaṇaṃ satī |
jagāma svapadaṃ tyaktvā taccharīraṃ tadāmbikā ||
2.3.3.21
sā kathā viditā loke tavāpi himabhūdhara |
evaṃ sati mahālābho bhaveddevagaṇasya hi ||
2.3.3.21.p1
sarvasya bhavataścāpi syuḥ sarve te vaśāḥ surāḥ | 22 ||
2.3.3.23
brahmovāca |
ityākarṇya vacasteṣāṃ haryādīnāṃ girīśvaraḥ |
tathāstviti prasannātmā provāca na ca ādarāt ||
2.3.3.24
atha te ca samādiśya tadvidhiṃ paramādarāt |
svayaṃ jagmuśca śaraṇamumāyāḥ śaṅkarastriyaḥ ||
2.3.3.25
susthale manasā sthitvā sasmarurjagadambikām |
praṇamya bahuśastatra tuṣṭuvuḥ śraddhayā surāḥ ||
2.3.3.26
devā ūcuḥ |
devyume jagatāmamba śivalokanivāsini |
sadāśivapriye durge tvāṃ namāmo maheśvari ||
2.3.3.27
śrīśaktiṃ pāvanāṃ śāntāṃ puṣṭiṃ paramapāvanīm |
vayaṃ namāmahe bhaktyā mahadavyaktarūpiṇīm ||
2.3.3.28
śivāṃ śivakarāṃ śuddhāṃ sthūlāṃ sūkṣmāṃ parāyaṇām |
antarvidyāsuvidyābhyāṃ suprītāṃ tvāṃ namāmahe ||
2.3.3.29
tvaṃ śraddhā tvaṃ dhṛtistvaṃ śrīstvameva sarvagocarā |
tvaṃ dīdhitissūryagatā svaprapañcaprakāśinī ||
2.3.3.30
yā ca brahmāṇḍasaṃsthāne jagajjīveṣu yā jagat |
āpyāyayati brahmāditṛṇāntaṃ tāṃ namāmahe ||
2.3.3.31
gāyatrī tvaṃ vedamātā tvaṃ sāvitrī sarasvatī |
tvaṃ vārtā sarvajagatāṃ tvaṃ trayī dharmarūpiṇī ||
2.3.3.32
nidrā tvaṃ sarvabhūteṣu kṣudhā tṛptistvameva hi |
tṛṣṇā kāntiśchavistuṣṭiḥ sarvānandakarī sadā ||
2.3.3.33
tvaṃ lakṣmīḥ puṇyakartṝṇāṃ tvaṃ jyeṣṭhā pāpināṃ sadā |
tvaṃ śāntiḥ sarvajagatāṃ tvaṃ dhātrī prāṇapoṣiṇī ||
2.3.3.34
tvaṃ tattvarūpā bhūtānāṃ pañcānāmapi sārakṛt |
tvaṃ hi nītibhṛtāṃ nītirvyavasāyasvarūpiṇī ||
2.3.3.35
gītistvaṃ sāmavedasya granthistvaṃ yajuṣāṃ hutiḥ |
ṛgvedasya tathā mātrātharvaṇasya parā gatiḥ ||
2.3.3.36
samastagīrvāṇagaṇasya śakti-stamomayī dhātṛguṇaikadṛśyā |
rajaḥ prapañcāttu bhavaikarūpā yā naḥ śrutā bhavyakarī stuteha ||
2.3.3.37
saṃsārasāgarakarālabhavāṅgaduḥkha-nistārakāritaraṇiṃ ca nivītahīnām |
aṣṭāṅgayogaparipālanakelidakṣāṃ vindhyāgavāsaniratāṃ praṇamāma tāṃ vai ||
2.3.3.38
nāsākṣivaktrabhujavakṣasi mānase ca dhṛtyā sukhāni vitanoti sadaiva jantoḥ |
nidreti yāti subhagā jagatī bhavānāṃ sā naḥ prasīdatu bhavasthitipālanāya ||
2.3.3.39
brahmovāca |
iti stutvā maheśānīṃ jagadambāmumāṃ satīm |
supremamanasaḥ sarve tasthuste darśanepsavaḥ ||
2.3.3.39.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe ditīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīye pārvatīkhaṇḍe devastutirnāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||
2.3.3.39.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.3.3.39.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.3.3.39.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.3.3.39.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīyaḥ pārvatīkhaṇḍe
caturtho'dhyāyaḥ | śivena devānāṃ sāntvanam
2.3.4.1
brahmovāca |
itthaṃ devaiḥ stutā devī durgā durgārtināśinī |
āvirbabhūva devānāṃ purato jagadambikā ||
2.3.4.2
rathe ratnamaye divye saṃsthitā paramādbhute |
kiṅkiṇījālasaṃyukte mṛdusaṃstaraṇe vare ||
2.3.4.3
koṭisūryādhikābhāsaramyāvayavabhāsinī |
svatejorāśimadhyasthā vararūpāsamacchaviḥ ||
2.3.4.4
anūpamā mahāmāyā sadāśivavilāsinī |
triguṇā nirguṇā nityā śivalokanivāsinī ||
2.3.4.5
tridevajananī caṇḍī śivā sarvārtināśinī |
sarvamātā mahānidrā sarvasvajanatāriṇī ||
2.3.4.6
tejorāśeḥ prabhāvāttu sā tu dṛṣṭā suraiśśivā |
tuṣṭuvustāṃ punaste vai surā darśanakāṅkṣiṇaḥ ||
2.3.4.7
atha devagaṇāḥ sarve viṣṇvādyā darśanepsavaḥ |
dadṛśurjagadambāṃ tāṃ tatkṛpāṃ prāpya tatra hi ||
2.3.4.8
babhūvānandasandohaḥ sarveṣāṃ tridivaukasām |
punaḥ punaḥ praṇemustāṃ tuṣṭuvuśca viśeṣataḥ ||
2.3.4.9
devā ūcuḥ |
śive śarvāṇi kalyāṇi jagadamba maheśvari |
tvāṃ natāḥ sarvathā devā vayaṃ sarvārtināśinīm ||
2.3.4.10
na hi jānanti deveśi vedāḥ śāstrāṇi kṛtsnaśaḥ |
atīto mahimā dhyānaṃ tava vāṅmanasoḥ śive ||
2.3.4.11
atadvyāvṛttitastvāṃ vai cakitaṃ cakitaṃ sadā |
abhidhatte śrutirapi pareṣāṃ kā kathā matā ||
2.3.4.12
jānanti bahavo bhaktāstvatkṛpāṃ prāpya bhaktitaḥ |
śaraṇāgatabhaktānāṃ na kutrāpi bhayādikam ||
2.3.4.13
vijñaptiṃ śṛṇu suprītā yasyā dāsāḥ sadāmbike |
tava devi mahādevi hīnato varṇayāmahe ||
2.3.4.14
purā dakṣasutā bhūtvā sañjātā haravallabhā |
brahmaṇaśca pareṣāṃ vānāśayattvamakaṃ mahat ||
2.3.4.15
pitṛto'nādaraṃ prāpyātyajaḥ paṇavaśāttanum |
svalokamagamastvaṃ vālabhaddukhaṃ haro'pi hi ||
2.3.4.16
na hi jātaṃ prapūrṇaṃ taddevakāryaṃ maheśvari |
vyākulā munayo devāḥ śaraṇaṃ tvāṃ gatā vayam ||
2.3.4.17
pūrṇaṃ kuru maheśāni nirjarāṇāṃ manoratham |
sanatkumāravacanaṃ saphalaṃ syādyathā śive ||
2.3.4.18
avatīrya kṣitau devi rudrapatnī punarbhava |
līlāṃ kuru yathāyogyaṃ prāpnuyurnirjarāḥ sukham ||
2.3.4.19
sukhī syāddevi rudro'pi kailāsācalasaṃsthitaḥ |
sarve bhavantu sukhino duḥkhaṃ naśyatu kṛtsnaśaḥ ||
2.3.4.20
brahmovāca |
iti procyāmarāḥ sarve viṣṇvādyāḥ premasaṅkulāḥ |
maunamāsthāya santasthurbhaktinamrātmamūrtayaḥ ||
2.3.4.21
śivāpi suprasannābhūdākarṇyāmarasaṃstutim |
ākalayyātha taddhetuṃ saṃsmṛtya svaprabhuṃ śivam ||
2.3.4.22
uvācomā tadā devī sambodhya vibudhāṃśca tān |
vihasya māpatimukhān sadayā bhaktavatsalā ||
2.3.4.23
umovāca he hare he vidhe devā munayaśca gatavyathāḥ |
sarve śṛṇuta madvākyaṃ prasannāhaṃ na saṃśayaḥ ||
2.3.4.24
caritaṃ mama sarvatra trailokyasya sukhāvaham |
kṛtaṃ mayaivaṃ sakalaṃ dakṣamohādikaṃ ca tat ||
2.3.4.25
avatāraṃ kariṣyāmi kṣitau pūrṇaṃ na saṃśayaḥ |
bahavo hetavo'pyatra tadvadāmi mahādarāt ||
2.3.4.26
purā himācalo devā menā cātisubhaktitaḥ |
sevāṃ me cakratustātajananīvatsatītanoḥ ||
2.3.4.27
idānīṃ kurutaḥ sevāṃ subhaktyā mama nityaśaḥ |
menā viśeṣatastatra sutātve nātra saṃśayaḥ ||
2.3.4.28
rudro gacchatu yūyaṃ cāvatāraṃ himavadgṛhe |
ataścāvatariṣyāmi duḥkhanāśo bhaviṣyati ||
2.3.4.29
sarve gacchata dhāma svaṃ svaṃ sukhaṃ labhatāṃ ciram |
avatīrya sutā bhūtvā menāyā dāsya utsukham ||
2.3.4.30
harapatnī bhaviṣyāmi suguptaṃ matamātmanaḥ |
adbhutā śivalīlā hi jñānināmapi mohinī ||
2.3.4.31
yāvatprabhṛti me tyaktā svatanurdakṣajā surāḥ |
pitṛto'nādaraṃ dṛṣṭvā svāminastatkratau gatā ||
2.3.4.32
tadāprabhṛti sa svāmī rudraḥ kālāgnisaṃjñakaḥ |
digambaro babhūvāśu maccintanaparāyaṇaḥ ||
2.3.4.33
mama roṣaṃ kratau dṛṣṭvā pitustatra gatā satī |
atyajatsvatanuṃ prītyā dharmajñeti vicārataḥ ||
2.3.4.34
yogyabhūtsadanaṃ tyaktvā kṛtvā veṣamalaukikam |
na sehe virahaṃ satyā madrūpāyā maheśvaraḥ ||
2.3.4.35
mama hetormahāduḥkhī sa babhūva kuveṣabhṛt |
atyajatsa tadārabhya kāmajaṃ sukhamuttamam ||
2.3.4.36
anyacchṛṇuta he viṣṇo he vidhe munayaḥ surāḥ |
mahāprabhormaheśasya līlāṃ bhuvanapālinīm ||
2.3.4.37
vidhāya mālāṃ suprītyā mamāsthnāṃ virahākulaḥ |
na śāntiṃ prāpa kutrāpi prabuddho'pyeka eva saḥ ||
2.3.4.38
itastato rurodoccairanīśa iva sa prabhuḥ |
yogyāyogyaṃ na bubudhe bhramansarvatra sarvadā ||
2.3.4.39
itthaṃ līlāṃ haro'kārṣīddarśayankāmināṃ prabhuḥ |
ūce kāmukavadvāṇīṃ virahavyākulāmiva ||
2.3.4.40
vastuto'vikṛto'dīno'styajitaḥ parameśvaraḥ |
paripūrṇaḥ śivaḥ svāmī māyādhīśo'khileśvaraḥ ||
2.3.4.41
anyathā mohatastasya kiṃ kāmācca prayojanam |
vikāreṇāpi kenāśu māyālipto na sa prabhuḥ ||
2.3.4.42
rudro'tīvecchati vibhuḥ sa me kartuṃ karagraham |
avatāraṃ kṣitau menāhimācalagṛhe surāḥ ||
2.3.4.43
ataścāvatariṣyāmi rudrasantoṣahetave |
himāgapatnyāṃ menāyāṃ laukikīṃ gatimāśritā ||
2.3.4.44
bhaktā rudrapriyā bhūtvā tapaḥ kṛtvā sudussaham |
devakāryaṃ kariṣyāmi satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ ||
2.3.4.45
gacchata svagṛhaṃ sarve bhavaṃ bhajata nityaśaḥ |
tatkṛpāto'khilaṃ duḥkhaṃ vinaśyati na saṃśayaḥ ||
2.3.4.46
bhaviṣyati kṛpālostu kṛpayā maṅgalaṃ sadā |
vandyā pūjyā triloke'haṃ tajjāyeti ca hetutaḥ ||
2.3.4.47
brahmovāca |
ityuktvā jagadambā sā devānāṃ paśyatāṃ tadā |
antardadhe śivā tāta svaṃ lokaṃ prāpa vai drutam ||
2.3.4.48
viṣṇvādayaḥ surāḥ sarve munayaśca mudānvitāḥ |
kṛtvā taddiśi sannāmaṃ svasvadhāmāni saṃyayuḥ ||
2.3.4.49
itthaṃ durgāsucaritaṃ varṇitaṃ te munīśvara |
sarvadā sukhadaṃ nṝṇāṃ bhuktimuktipradāyakam ||
2.3.4.50
ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ śrāvayedvā samāhitaḥ |
paṭhedvā pāṭhayedvāpi sarvānkāmānavāpnuyāt ||
2.3.4.50.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīye pārvatīkhaṇḍe devasāntvanaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ ||
2.3.4.50.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.3.4.50.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.3.4.50.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.3.4.50.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīyaḥ pārvatīkhaṇḍe
pañcamo'dhyāyaḥ | menakayā varaprāptiḥ
2.3.5.1
nārada uvāca |
antarhitāyāṃ devyāṃ tu durgāyāṃ svagṛheṣu ca |
gateṣvamaravṛndeṣu kimabhūttadanantaram ||
2.3.5.2
kathaṃ menāgirīśau ca tepāte paramaṃ tapaḥ |
kathaṃ sutābhavattasya menāyāṃ tāta tadvada ||
2.3.5.3
brahmovāca vipravarya sutaśreṣṭha śṛṇu taccaritaṃ mahat |
praṇamya śaṅkaraṃ bhaktyā vacmi bhaktivivardhanam ||
2.3.5.4
upadiśya gate tāta suravṛnde girīśvaraḥ |
haryādau menakā cāpi tepāte paramaṃ tapaḥ ||
2.3.5.5
aharniśaṃ śivāṃ śambhuṃ cintayantau ca dampatī |
samyagāredhaturnityaṃ bhaktiyuktena cetasā ||
2.3.5.6
giripriyātīva mudānarca devīṃ śivena sā |
dānaṃ dadau dvijebhyaśca sadā tattoṣahetave ||
2.3.5.7
caitramāsaṃ samārabhya saptaviṃśativatsarān |
śivāṃ sampūjayāmāsāpatyārthinyanvahaṃ ratā ||
2.3.5.8
aṣṭamyāmupavāsaṃ tu kṛtvādānnavamītithau |
modakairbalipiṣṭaiśca pāyasairgandhapuṣpakaiḥ ||
2.3.5.9
gaṅgāyāmauṣadhiprasthe kṛtvā mūrtiṃ mahīmayīm |
umāyāḥ pūjayāmāsa nānāvastusamarpaṇaiḥ ||
2.3.5.10
kadācitsā nirāhārā kadācitsā dhṛtavratā |
kadācitpavanāhārā kadācijjalabhughyabhūt ||
2.3.5.11
śivāvinyastacetaskā saptaviṃśativatsarān |
nināya menakā prītyā paraṃ sā mṛṣṭavarcasā ||
First 200 of 3,045 passages. Read on
Linked texts (3)
- Kālikāpurāṇa — Sanskrit
- Gaṇeśapurāṇa — Sanskrit
- Ṣaṭsandarbha — Jīva Gosvāmin 1555, Sanskrit