Shivapurana 2.5: śrīśivamahāpurāṇam 2.5 rudrasaṃhitāyāṃ yuddhakhaṇḍaḥ
Śivapurāṇa (complete text) 2.5
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.5.2 — 63 parts
- 2.5.1 prathamo'dhyāyaḥ | tripuravarṇanam — 78 parts
- 2.5.3 tṛtīyo'dhyāyaḥ | tripuravadhopākhyāne bhūtatripuradharmavarṇanam — 54 parts
- 2.5.4 caturtho'dhyāyaḥ | sanatkumārapārāśarya saṃvāde tripuradīkṣāvidhānam — 64 parts
- 2.5.5 pañcamo'dhyāyaḥ | tripuramohanam — 63 parts
- 2.5.6 ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | śivastutivarṇanam — 55 parts
- 2.5.7 saptamo'dhyāyaḥ | devastutivarṇanam — 43 parts
- 2.5.8 aṣṭamo'dhyāyaḥ | rathādiyuddhaprakāravarṇanam — 30 parts
- 2.5.9 navamo'dhyāyaḥ | śivayātrāvarṇanam — 44 parts
- 2.5.10 daśamo'dhyāyaḥ | tripuradāhavarṇanam — 44 parts
- 2.5.11 ekādaśo'dhyāyaḥ | devastutivarṇanam — 41 parts
- 2.5.12 dvādaśo'dhyāyaḥ | devastutivarṇanam — 41 parts
- 2.5.13 trayodaśo'dhyāyaḥ | jalandharavadhopākhyāne śakrajīvanam — 50 parts
- 2.5.14 caturdaśo'dhyāyaḥ | jalandharavadhopākhyāne jalandharotpattivivāhavarṇanam — 39 parts
- 2.5.15 pañcadaśo'dhyāyaḥ | jalandharavadhopākhyāne devajalandharayuddhavarṇanam — 66 parts
- 2.5.16 ṣoḍaśo'dhyāyaḥ | devayuddhavarṇanam — 42 parts
- 2.5.17 saptadaśo'dhyāyaḥ | jalandharopākhyāne viṣṇujalandharayuddhavarṇanam — 50 parts
- 2.5.18 aṣṭādaśo'dhyāyaḥ | jalandharavadhopākhyāne devarṣijalandharasaṃvādaḥ — 50 parts
- 2.5.19 ekonaviṃśo'dhyāyaḥ | jalandharavadhopākhyāne dūtasaṃvādaḥ — 51 parts
- 2.5.20 viṃśo'dhyāyaḥ | jalandharavadhopākhyāne sāmānyagaṇāsurayuddhavarṇanam — 62 parts
- 2.5.21 ekaviṃśo'dhyāyaḥ | hiraṇyanetrahiraṇyakaśipuvadhavarṇanam — 56 parts
- 2.5.22 dvāviṃśo'dhyāyaḥ | jalandharavadhopākhyāne jalandharayuddhavarṇanam — 51 parts
- 2.5.23 trayoviṃśo'dhyāyaḥ | jalandharavadhopākhyāne vṛndāpātivratabhaṅgadehatyāgavarṇanam — 49 parts
- 2.5.24 caturviṃśo'dhyāyaḥ | jalandharavarṇanam — 58 parts
- 2.5.25 pañcaviṃśo'dhyāyaḥ | jalandharavadhopākhyāne devastutivarṇanam — 36 parts
- 2.5.26 ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ | jalandharavadhānantaradevīstutiviṣṇumohavidhvaṃsavarṇanam — 61 parts
- 2.5.27 saptaviṃśo'dhyāyaḥ | śaṅkhacūḍotpattivarṇanam — 36 parts
- 2.5.28 aṣṭāviṃśo'dhyāyaḥ | śaṅkhacūḍatapaḥkaraṇavivāhavarṇanam — 40 parts
- 2.5.29 ekonatriṃśo'dhyāyaḥ | śaṅkhacūḍarājyakaraṇavarṇanapūrvaka tatpūrvabhavavṛttacaritravarṇanam — 59 parts
- 2.5.30 triṃśo'dhyāyaḥ | śaṅkhacūḍavadhe devadevastutiḥ — 39 parts
- 2.5.31 ekatriṃśo'dhyāyaḥ | śaṅkhacūḍavadhe śivopadeśaḥ — 55 parts
- 2.5.32 dvātriṃśo'dhyāyaḥ | śaṅkhacūḍavadhe dūtagamanam — 35 parts
- 2.5.33 trayastriṃśo'dhyāyaḥ | śaṅkhacūḍavadhe mahādevayuddhayātrāvarṇanam — 49 parts
- 2.5.34 catustriṃśo'dhyāyaḥ | śaṅkhacūḍayātrāvarṇanam — 25 parts
- 2.5.35 pañcatriṃśo'dhyāyaḥ | śaṅkhacūḍayātrāvarṇanam — 50 parts
- 2.5.36 ṣaṭstriṃśo'dhyāyaḥ | śaṅkhacūḍavadhe parasparayuddhavarṇanam — 36 parts
- 2.5.37 saptatriṃśo'dhyāyaḥ | śaṅkhacūḍavadhe sasainyaśaṅkhacūḍayuddhavarṇanam — 45 parts
- 2.5.38 aṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ | śaṅkhacūḍavadhe kālīyuddhavarṇanam — 37 parts
- 2.5.39 ekonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | śaṅkhacūḍasainyavadhavarṇanam — 45 parts
- 2.5.40 catvāriṃśo'dhyāyaḥ | śaṅkhacūḍavadhopākhyānam — 43 parts
- 2.5.41 ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | śaṅkhacūḍavadhopākhyānam — 64 parts
- 2.5.42 dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ | hiraṇyākṣavadhaḥ — 49 parts
- 2.5.43 tricatvāriṃśo'dhyāyaḥ | gaṇādhipatyaprāptyandhakajanma hiraṇyanetrahiraṇyakaśipuvadhavarṇanam — 43 parts
- 2.5.44 catuścatvāriṃśo'dhyāyaḥ | andhakagāṇapatyapadalābhopākhyāne dūtasaṃvādaḥ — 71 parts
- 2.5.45 pañcatvāriṃśo'dhyāyaḥ | yuddhaprārambhadūtasaṃvādavarṇanam — 54 parts
- 2.5.46 ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ | andhakavadhopākhyāne andhakayuddhavarṇanam — 41 parts
- 2.5.47 saptacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | andhakayuddhe śukranigīrṇanavarṇanam — 53 parts
- 2.5.48 aṣṭacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | śukranigīrṇanam — 48 parts
- 2.5.49 ekonapañcāśattamo'dhyāyaḥ | andhakagaṇa jīvitaprāptivarṇanam — 43 parts
- 2.5.50 pañcāśattamo'dhyāyaḥ | mṛtasañjīvinīvidyāprāptivarṇanam — 53 parts
- 2.5.51 ekapañcāśattamo'dhyāyaḥ | ūṣā caritravarṇanaṃ śivaśivāvihāravarṇanam — 62 parts
- 2.5.52 dvipañcāśattamo'dhyāyaḥ | ūṣā caritravarṇanam — 63 parts
- 2.5.53 tripañcāśattamo'dhyāyaḥ | ūṣācaritre aniruddhoṣāvihāravarṇanam — 54 parts
- 2.5.54 catuḥpañcāśattamo'dhyāyaḥ | bāṇā'surarudrakṛṣṇādiyuddhavarṇanam — 62 parts
- 2.5.55 pañcapañcāśattamo'dhyāyaḥ | bāṇabhujakṛntanagarvāpahāravarṇanam — 48 parts
- 2.5.56 ṣaṭpañcāśattamo'dhyāyaḥ | bāṇāsuragaṇatvaprāptivarṇanam — 34 parts
- 2.5.57 saptapañcāśattamo'dhyāyaḥ | gajāsuravadhaḥ — 73 parts
- 2.5.58 aṣṭapañcāśattamo'dhyāyaḥ | dundubhinirhrādadaityavadhavarṇanam — 50 parts
- 2.5.59 ekonaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ | vidalotpaladaityavadhavarṇanam — 42 parts
śrīśivamahāpurāṇam 2.5 rudrasaṃhitāyāṃ yuddhakhaṇḍaḥ
2.5.p1
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.5.p2
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.5.p3
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.5.p4
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe
prathamo'dhyāyaḥ | tripuravarṇanam
2.5.1.1
nārada uvāca |
śrutamasmābhirānandapradaṃ caritamuttamam |
gṛhasthasyaiva śambhośca gaṇaskandādisatkatham ||
2.5.1.2
idānīṃ brūhi suprītyā caritaṃ varamuttamam |
śaṅkaro hi yathā rudro jaghāna viharan khalān ||
2.5.1.3
kathaṃ dadāha bhagavānnagarāṇi suradviṣām |
trīṇyekena ca bāṇena yugapatkena vīryavān ||
2.5.1.4
etatsarvaṃ samācakṣva caritaṃ śaśimaulinaḥ |
devarṣisukhadaṃ śaśvanmāyāviharataḥ prabhoḥ ||
2.5.1.5
brahmovāca |
evametatpurā pṛṣṭo vyāsena ṛṣisattama |
sanatkumāraṃ provāca tadeva kathayāmyaham ||
2.5.1.6
sanatkumāra uvāca |
śṛṇu vyāsa mahāprājña caritaṃ śaśimaulinaḥ |
yathā dadāha tripuraṃ bāṇenaikena viśvahṛt ||
2.5.1.7
śivātmajena skandena nihate tārakāsure |
tatputrāstu trayo daityāḥ paryatapyanmunīśvara ||
2.5.1.8
tārakākṣastu tajjyeṣṭho vidyunmālī ca madhyamaḥ |
kamalākṣaḥ kanīyāṃśca sarve tulyabalāḥ sadā ||
2.5.1.9
jitendriyāḥ susannaddhāḥ saṃyatāḥ satyavādinaḥ |
dṛḍhacittā mahāvīrā devadrohiṇa eva ca ||
2.5.1.10
te tu meruguhāṃ gatvā tapaścakrurmahādbhutam |
trayaḥ sarvānsubhogāṃśca vihāya sumanoharān ||
2.5.1.11
vasante sarvakāmāṃśca gītavāditranissvanam |
vihāya sotsavaṃ tepustrayaste tārakātmajāḥ ||
2.5.1.12
grīṣme sūryaprabhāṃ jitvā dikṣu prajvālya pāvakam |
tanmadhyasaṃsthāḥ siddhyarthaṃ juhuvurhavyamādarāt ||
2.5.1.13
mahāpratāpapatitāḥsarve'pyāsan sumūrcchitāḥ |
varṣāsu gatasantrāsā vṛṣṭiṃ mūrddhanyadhārayan ||
2.5.1.14
śaratkāle prabhūtaṃ tu bhojanaṃ tu bubhukṣitāḥ |
ramyaṃ snigdhaṃ sthiraṃ hṛdyaṃ phalaṃ mūlamanuttamam ||
2.5.1.15
saṃyamātkṣuttṛṣo jitvā pānānyuccāvacānyapi |
bubhukṣitebhyo dattvā tu babhūvurupalā iva ||
2.5.1.16
saṃsthitāste mahātmāno nirādhārāścaturdiśam |
hemante girimāśritya dhairyeṇa parameṇa tu ||
2.5.1.17
tuṣāradehasañchannā jalaklinnena vāsasā |
āsādya dehaṃ kṣaumeṇa śiśire toyamadhyagāḥ ||
2.5.1.18
anirviṇṇāstataḥsarve kramaśo'varddhayaṃstapaḥ |
tepustrayaste tatputrā vidhimuddiśya sattamāḥ ||
2.5.1.19
tapa ugraṃ samāsthāya niyame parame sthitāḥ |
tapasā karṣayāmāsurdehān svān dānavottamāḥ ||
2.5.1.20
varṣāṇāṃ śatakaṃ caiva padamekaṃ nidhāya ca |
bhūmau sthitvā paraṃ tatra tepuste balavattarāḥ ||
2.5.1.21
te sahasraṃ tu varṣāṇāṃ vātabhakṣāḥ sudāruṇāḥ |
tapastepurdurātmānaḥ paraṃ tāpamupāgatāḥ ||
2.5.1.22
varṣāṇāṃ tu sahasraṃ vai mastakenāsthitāstathā |
varṣāṇāṃ tu śatenaiva ūrdhvabāhava āsthitāḥ ||
2.5.1.23
evaṃ duḥkhaṃ paraṃ prāptā durāgrahaparā ime |
īdṛk te saṃsthitā daityā divārātramatandritā ||
2.5.1.24
evaṃ teṣāṃ gataḥ kālo mahān sutapatāṃ mune |
brahmātmanāṃ tārakāṇāṃ dharmeṇeti matirmama ||
2.5.1.25
prādurāsīttato brahmā surāsuragururmahān |
santuṣṭastapasā teṣāṃ varaṃ dātuṃ mahāyaśāḥ ||
2.5.1.25_2
munidevāsuraiḥ sārddhaṃ sāntvapūrvamidaṃ vacaḥ |
tatastānabravītsarvān sarvabhūtapitāmahaḥ ||
2.5.1.27
brahmovāca |
prasanno'smi mahādaityā yuṣmākaṃ tapasā mune |
sarvaṃ dāsyāmi yuṣmabhyaṃ varaṃ brūta yadīpsitam ||
2.5.1.28
kimarthaṃ sutapastaptaṃ kathayadhvaṃ suradviṣaḥ |
sarveṣāṃ tapaso dātā sarvakartāsmi sarvadā ||
2.5.1.29
sanatkumāra uvāca |
tasya tadvacanaṃ śrutvā śanaiste svātmano gatam |
ūcuḥ prāñjalayaḥ sarve praṇipatya pitāmaham ||
2.5.1.30
daityā ūcuḥ |
yadi prasanno deveśa yadi deyo varastvayā |
avadhyatvaṃ ca sarveṣāṃ sarvabhūteṣu dehinaḥ ||
2.5.1.31
sthirān kuru jagannātha pāntu naḥ paripanthinaḥ |
jarārogādayaḥ sarve nāsmānmṛtyuragāt kvacit ||
2.5.1.32
ajarāścāmarāḥ sarve bhavāma iti no matam |
samṛtyavaḥ kariṣyāmaḥ sarvānanyāṃstrilokake ||
2.5.1.33
lakṣmyā kiṃ tadvipulayā kiṃ kāryaṃ hi purottamaiḥ |
anyaiśca vipulairbhogaiḥ sthānaiśvaryeṇa vā punaḥ ||
2.5.1.34
yatraiva mṛtyunā grasto niyataṃ pañcabhirdinaiḥ |
vyarthaṃ tasyākhilaṃ brahman niścitaṃ na itīva hi ||
2.5.1.35
sanatkumāra uvāca |
iti śrutvā vacasteṣāṃ daityānāṃ ca tapasvinām |
pratyuvāca śivaṃ smṛtvā svaprabhuṃ giriśaṃ vidhiḥ ||
2.5.1.36
brahmovāca |
nāsti sarvāmaratvaṃ ca nivartadhvamato'surāḥ |
anyaṃ varaṃ vṛṇīdhvaṃ vai yādṛśo vo hi rocate ||
2.5.1.37
jāto haniṣyate nūnaṃ jantuḥ ko'pyasurāḥ kvacit |
ajaraścāmaro loke na bhaviṣyati bhūtale ||
2.5.1.38
ṛte tu khaṇḍaparaśoḥ kālakālāddharestathā |
tau dharmādharmaparamāvavyaktau vyaktarūpiṇau ||
2.5.1.39
sampīḍanāya jagato yadi sa kriyate tapaḥ |
saphalaṃ tadgataṃ vedyaṃ tasmātsuvihitaṃ tapaḥ ||
2.5.1.40
tadvicārya svayaṃ buddhyā na śakyaṃ yatsurāsuraiḥ |
durlabhaṃ vā sudussādhyaṃ mṛtyuṃ vañcayatānaghāḥ ||
2.5.1.41
tatkiñcinmaraṇe hetuṃ vṛṇīdhvaṃ sattvamāśritāḥ |
yena mṛtyurnaiva vṛto rakṣatastatpṛthak pṛthak ||
2.5.1.42
sanatkumāra uvāca |
etadvidhivacaḥ śrutvā muhūrttaṃ dhyānamāsthitāḥ |
procuste cintayitvātha sarvalokapitāmaham ||
2.5.1.43
daityā ūcuḥ |
bhagavannāsti no veśma parākramavatāmapi |
adhṛṣyāḥ śātravānāṃ tu yanna vatsyāmahe sukham ||
2.5.1.44
purāṇi trīṇi no dehi nirmāyātyadbhutāni hi |
sarvasampatsamṛddhānyapradhṛṣyāṇi divaukasām ||
2.5.1.45
vayaṃ purāṇi trīṇyevaṃ samāsthāya mahīmimām |
cariṣyāmo hi lokeśa tvatprasādājjagadguro ||
2.5.1.46
tārakākṣastataḥ prāha yadabhedyaṃ surairapi |
karoti viśvakarmā tanmama hemamayaṃ puram ||
2.5.1.47
yayāce kamalākṣastu rājataṃ sumahatpuram |
vidyunmālī ca saṃhṛṣṭo vajrāyasamayaṃ mahat ||
2.5.1.48
pureṣveteṣu bho brahmannekasthānasthiteṣu ca |
madhyāhnābhijite kāle śītāṃśau puṣya saṃsthite ||
2.5.1.49
uparyuparyadṛṣṭeṣu vyomni līlābhrasaṃsthite |
varṣatsu kālamegheṣu puṣkarāvartanāmasu ||
2.5.1.50
tathā varṣasahasrānte sameṣyāmaḥ parasparam |
ekībhāvaṃ gamiṣyanti purāṇyetāni nānyathā ||
2.5.1.51
sarvadevamayo devaḥ sarveṣāṃ me kuhelayā |
asambhave rathe tiṣṭhan sarvopaskaraṇānvite ||
2.5.1.52
asambhāvyaikakāṇḍena bhinattu nagarāṇi naḥ |
nirvairaḥ kṛttivāsāstu yo'smākamiti nityaśaḥ ||
2.5.1.53
vandyaḥ pūjyo'bhivādyaśca so'smākaṃ nirdahetkatham |
iti cetasi sandhāya tādṛśo bhuvi durlabhaḥ ||
2.5.1.54
sanatkumāra uvāca |
etacchrutvā vacasteṣāṃ brahmā lokapitāmahaḥ |
evamastviti tān prāha sṛṣṭikartā smaran śivam ||
2.5.1.55
ājñāṃ dadau mayasyāpi kuru tvaṃ nagaratrayam |
kāñcanaṃ rājataṃ caiva āyasaṃ ceti bho maya ||
2.5.1.56
ityādiśya mayaṃ brahmā pratyakṣaṃ prāviśaddivam |
teṣāṃ tārakaputrāṇāṃ paśyatāṃ nijadhāma hi ||
2.5.1.57
tato mayaśca tapasā cakre dhīraḥ purāṇyatha |
kāñcanaṃ tārakākṣasya kamalākṣasya rājatam ||
2.5.1.58
vidyunmālyāyasaṃ caiva trividhaṃ durgamuttamam |
svarge vyomni ca bhūmau ca kramājjñeyāni tāni vai ||
2.5.1.59
dattvā tebhyo'surebhyaśca purāṇi trīṇi vai mayaḥ |
praviveśa svayaṃ tatra hitakāmaparāyaṇaḥ ||
2.5.1.60
evaṃ puratrayaṃ prāpya praviṣṭāstārakātmajāḥ |
bubhujuḥ sakalānbhogānmahābalaparākramāḥ ||
2.5.1.61
kalpadrumaiśca saṅkīrṇaṃ gajavājisamākulam |
nānāprāsādasaṅkīrṇaṃ maṇijālasamāvṛtam ||
2.5.1.62
sūryamaṇḍalasaṅkāśairvimānaiḥ sarvatomukhaiḥ |
padmarāgamayaiścaiva śobhitaṃ candrasannibhaiḥ ||
2.5.1.63
prāsādairgopurairdivyaiḥ kailāsaśikharopamaiḥ |
divyastrījanasaṅkīrṇairgandharvassiddhacāraṇaiḥ ||
2.5.1.64
rudrālayaiḥ pratigṛhamagnihotraiḥ pratiṣṭhitaiḥ |
dvijottamaiḥ śāstravijñaiḥ śivabhaktirataiḥ sadā ||
2.5.1.65
vāpīkūpataḍāgaiśca dīrghikābhiḥsuśobhitam |
udyānavanavṛkṣaiśca svargacyutaguṇottamaiḥ ||
2.5.1.66
nadīnadasarinmukhyapuṣkaraiḥ śobhitaṃ sadā |
sarvakāmaphalādyaiścānekairvṛkṣairmanoharam ||
2.5.1.67
mattamātaṅgayūthaiśca turaṅgaiśca suśobhanaiḥ |
rathaiśca vividhākāraiḥ śibikābhiralaṅkṛtam ||
2.5.1.68
samayādiśikaiścaiva krīḍāsthānaiḥ pṛthakpṛthak |
vedādhyayanaśālābhirvividhābhiḥ pṛthakpṛthak ||
2.5.1.69
adṛṣṭaṃ manasā vācā pāpānvitanaraissadā |
mahātmabhiśśubhācāraiḥ puṇyavadbhiḥ pravīkṣyate ||
2.5.1.70
pativratābhiḥ sarvatra pāvitaṃ sthalamuttamam |
patisevanaśīlābhirvimukhābhiḥ kudharmataḥ ||
2.5.1.71
daityaśūrairmahābhāgaiḥ sadāraiḥ sasutairdvijaiḥ |
śrautasmārtārthatattvajñaiḥ svadharmaniratairyutam ||
2.5.1.72
vyūḍhoraskairvṛṣaskandhaiḥ sāmayuddhadharaiḥ sadā |
praśāntaiḥ kupitaiścaiva kubjairvāmanakaistathā ||
2.5.1.73
nīlotpaladalaprakhyairnīlakuñcitamūrddhajaiḥ |
mayena rakṣitaiḥ sarvaiḥ śikṣitairyuddhalālasaiḥ ||
2.5.1.74
varasamararatairyutaṃ samantā-dajaśivapūjanayā viśuddhavīryaiḥ |
ravimarutamahendrasannikāśaiḥ suramathanaiḥ sudṛḍhaiḥ susevitaṃ yat ||
2.5.1.75
śāstravedapurāṇeṣu ye ye dharmāḥ prakīrtitāḥ |
śivapriyāḥsadā devāste dharmāstatra sarvataḥ ||
2.5.1.76
evaṃ labdhavarāste tu daiteyāstārakātmajāḥ |
śaivaṃ mayamupāśritya nivasanti sma tatra ha ||
2.5.1.77
sarvaṃ trailokyamutsārya praviśya nagarāṇi te |
kurvanti sma mahadrājyaṃ śivamārgaratāḥ sadā ||
2.5.1.78
tato mahān gataḥ kālo vasatāṃ puṇyakarmaṇām |
yathāsukhaṃ yathājoṣaṃ sadrājyaṃ kurvatāṃ mune ||
2.5.1.78.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe tripuravadhopākhyāne tripuravarṇanaṃ nāma prathamo'dhyāyaḥ ||
2.5.1.78.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.5.1.78.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.5.1.78.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.5.1.78.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe
2.5.2.1
vyāsa uvāca |
brahmaputra mahāprājña vada me vadatāṃ vara |
tataḥ kimabhavaddevāḥ kathaṃ ca sukhino'bhavan ||
2.5.2.2
brahmovāca |
ityākarṇya vacastasya vyāsasyāmitadhīmataḥ |
sanatkumāraḥ provāca smṛtvā śivapadāmbujam ||
2.5.2.3
sanatkumāra uvāca |
atha tatprabhayā dagdhā devā hīndrādayastathā |
sammantrya duḥkhitāḥ sarve brahmāṇaṃ śaraṇaṃ yayuḥ ||
2.5.2.4
natvā pitāmahaṃ prītyā parikṣipyākhilāḥ surāḥ |
duḥkhaṃ vijñāpayāmāsurvilokyāvasaraṃ tataḥ ||
2.5.2.5
devā ūcuḥ |
dhātastripuranāthena satārakasutena hi |
sarve pratāpitā nūnaṃ mayena tridivaukasaḥ ||
2.5.2.6
ataste śaraṇaṃ yātā duḥkhitā hi vidhe vayam |
kuru tvaṃ tadvadhopāyaṃ sukhinaḥ syāma tadyathā ||
2.5.2.7
sanatkumāra uvāca |
iti vijñāpito devairvihasya bhavakṛdvidhiḥ |
pratyuvācātha tānsarvānmayato bhītamānasān ||
2.5.2.8
brahmovāca |
na bhetavyaṃ surāstebhyo dānavebhyo viśeṣataḥ |
ācakṣe tadvadhopāyaṃ śivaṃ śarvaḥ kariṣyati ||
2.5.2.9
matto vivardhito daityo vadhaṃ matto na cārhati |
tathāpi puṇyaṃ varddheta nagare tripure punaḥ ||
2.5.2.10
śivaṃ ca prārthayadhvaṃ vai sarve devāḥ savāsavāḥ |
sarvādhīśaḥ prasannaścetsa vaḥ kāryaṃ kariṣyati ||
2.5.2.11
sanatkumāra uvāca |
ityākarṇya vidhervāṇīṃ sarve devāḥ savāsavāḥ |
duḥkhitāste yayustatra yatrāste vṛṣabhadhvajaḥ ||
2.5.2.12
praṇamya bhaktyā deveśaṃ sarve prāñjalayastadā |
tuṣṭuvurvinataskandhāḥ śaṅkaraṃ lokaśaṅkaram ||
2.5.2.13
devā ūcuḥ |
namo hiraṇyagarbhāya sarvasṛṣṭividhāyine |
namaḥ sthitikṛte tubhyaṃ viṣṇave prabhaviṣṇave ||
2.5.2.14
namo harasvarūpāya bhūtasaṃhārakāriṇe |
nirguṇāya namastubhyaṃ śivāyāmitatejase ||
2.5.2.15
avasthārahitāyātha nirvikārāya varcase |
mahābhūtātmabhūtāya nirliptāya mahātmane ||
2.5.2.16
namaste bhūtapataye mahābhārasahiṣṇave |
tṛṣṇāharāya nirvairākṛtaye bhūritejase ||
2.5.2.17
mahādaityamahāraṇyanāśine dāvavahnaye |
daityadrumakuṭhārāya namaste śūlapāṇaye ||
2.5.2.18
mahādanujanāśāya namaste parameśvara |
ambikāpataye tubhyaṃ namaḥ sarvāstradhāraka ||
2.5.2.19
namaste pārvatīnātha paramātmanmaheśvara |
nīlakaṇṭhāya rudrāya namaste rudrarūpiṇe ||
2.5.2.20
namo vedāntavedyāya mārgātītāya te namaḥ |
namo guṇasvarūpāya guṇine guṇavarjite ||
2.5.2.21
mahādeva namastubhyaṃ trilokīnandanāya ca |
pradyumnāyāniruddhāya vāsudevāya te namaḥ ||
2.5.2.22
saṅkarṣaṇāya devāya namaste kaṃsanāśine |
cāṇūramardine tubhyaṃ dāmodara viṣādine ||
2.5.2.23
hṛṣīkeśācyuta vibho mṛḍa śaṅkara te namaḥ |
adhokṣaja gajārāte kāmāre viṣabhakṣaṇa ||
2.5.2.24
nārāyaṇāya devāya nārāyaṇaparāya ca |
nārāyaṇasvarūpāya nārāṇayatanūdbhava ||
2.5.2.25
namaste sarvarūpāya mahānarakahāriṇe |
pāpāpahāriṇe tubhyaṃ namo vṛṣabhavāhana ||
2.5.2.26
kṣaṇādikālarūpāya svabhaktabaladāyine |
nānārūpāya rūpāya daityacakravimardine ||
2.5.2.27
namo brahmaṇyadevāya gobrāhmaṇahitāya ca |
sahasramūrttaye tubhyaṃ sahasrāvayavāya ca ||
2.5.2.28
dharmarūpāya sattvāya namaḥ sattvātmane hara |
vedavedyasvarūpāya namo vedapriyāya ca ||
2.5.2.29
namo vedasvarūpāya vedavaktre namo namaḥ |
sadācārādhvagamyāya sadācārādhvagāmine ||
2.5.2.30
viṣṭaraśravase tubhyaṃ namaḥ satyamayāya ca |
satyapriyāya satyāya satyagamyāya te namaḥ ||
2.5.2.31
namaste māyine tubhyaṃ māyādhīśāya vai namaḥ |
brahmagāya namastubhyaṃ brahmaṇe brahmajāya ca ||
2.5.2.32
tapase te namastvīśa tapasā phaladāyine |
stutyāya stutaye nityaṃ stutisamprītacetase ||
2.5.2.33
śrutyācāraprasannāya stutyācārapriyāya ca |
caturvidhasvarūpāya jalasthalajarūpiṇe ||
2.5.2.34
sarve devādayo nātha śreṣṭhatvena vibhūtayaḥ |
devānāmindrarūpo'si grahāṇāṃ tvaṃ ravirmataḥ ||
2.5.2.35
satyaloko'si lokānāṃ saritāṃ dyusaridbhavān |
śvetavarṇo'si varṇānāṃ sarasāṃ mānasaṃ saraḥ ||
2.5.2.36
śailānāṃ girijātātaḥ kāmadhuktvaṃ ca goṣu ha |
kṣīrodadhistu sindhūnāṃ dhātūnāṃ hāṭako bhavān ||
2.5.2.37
varṇānāṃ brāhmaṇo'si tvaṃ nṛṇāṃ rājāsi śaṅkara |
muktikṣetreṣu kāśī tvaṃ tīrthānāṃ tīrtharāḍ bhavān ||
2.5.2.38
upaleṣu samasteṣu sphaṭikastvaṃ maheśvara |
kamalastvaṃ prasūneṣu śaileṣu himavāṃstathā ||
2.5.2.39
bhavānvāgvyavahāreṣu bhārgavastvaṃ kaviṣvapi |
pakṣiṣvevāsi śarabhaḥ siṃho hiṃsreṣu sammataḥ ||
2.5.2.40
śālagrāmaśilā ca tvaṃ śilāsu vṛṣabhadhvaja |
pūjyarūpeṣu sarveṣu narmadāliṅgameva hi ||
2.5.2.41
nandīśvaro'si paśuṣu vṛṣabhaḥ parameśvara |
vedeṣūpaniṣadrūpī yajvanāṃ śītabhānumān ||
2.5.2.42
pratāpināṃ pāvakastvaṃ śaivānāmacyuto bhavān |
bhārataṃ tvaṃ purāṇānāṃ makāro'syakṣareṣu ca ||
2.5.2.43
praṇavo bījamantrāṇāṃ dāruṇānāṃ viṣaṃ bhavān |
vyomavyāptimatāṃ tvaṃ vai paramātmāsi cātmanām ||
2.5.2.44
indriyāṇāṃ manaśca tvaṃ dānānāmabhayaṃ bhavān |
pāvanānāṃ jalaṃ cāsi jīvanānāṃ tathāmṛtam ||
2.5.2.45
lābhānāṃ putralābho'si vāyurvegavatāmasi |
nityakarmasu sarveṣu sandhyopāstirbhavānmataḥ ||
2.5.2.46
kratūnāmaśvamedho'si yugānāṃ prathamo yugaḥ |
puṣyastvaṃ sarvadhiṣṇyānāmamāvāsyā tithiṣvasi ||
2.5.2.47
sarvartuṣu vasantastvaṃ sarvaparvasu saṅkramaḥ |
kuśo'si tṛṇajātīnāṃ sthūlavṛkṣeṣu vai vaṭaḥ ||
2.5.2.48
yogeṣu ca vyatīpātaḥsomavallī latāsu ca |
buddhīnāṃ dharmabuddhistvaṃ kalatraṃ suhṛdāṃ bhavān ||
2.5.2.49
sādhakānāṃ śucīnāṃ tvaṃ prāṇāyāmo maheśvara |
jyotirliṅgeṣu sarveṣu bhavān viśveśvaro mataḥ ||
2.5.2.50
dharmastvaṃ sarvabandhūnāmāśramāṇāṃ paro bhavān |
mokṣastvaṃ sarvavargeṣu rudrāṇāṃ nīlalohitaḥ ||
2.5.2.51
ādityānāṃ vāsudevo hanūmānvānareṣu ca |
yajñānāṃ japayajño'si rāmaḥ śastrabhṛtāṃ bhavān ||
2.5.2.52
gandharvāṇāṃ citraratho vasūnāṃ pāvako dhruvam |
māsānāmadhimāsastvaṃ vratānāṃ tvaṃ caturdaśī ||
2.5.2.53
airāvato gajendrāṇāṃ siddhānāṃ kapilo mataḥ |
anantastvaṃ hi nāgānāṃ pitṝṇāmaryamā bhavān ||
2.5.2.54
kālaḥ kalayatāṃ ca tvaṃ daityānāṃ balireva ca |
kiṃ bahūktena deveśa sarvaṃ viṣṭabhya vai jagat ||
2.5.2.55
ekāṃśena sthitastvaṃ hi bahiḥstho'nvita eva ca ||
2.5.2.56
sanatkumāra uvāca |
iti stutvā surāḥ sarve mahādevaṃ vṛṣadhvajam |
stotrairnānāvidhairdivyaiḥ śūlinaṃ parameśvaram ||
2.5.2.57
pratyūcuḥ prastutaṃ dīnāḥ svārthaṃ svārthavicakṣaṇāḥ |
vāsavādyā nataskandhāḥ kṛtāñjalipuṭā mune ||
2.5.2.58
devā ūcuḥ |
parājitā mahādeva bhrātṛbhyāṃ sahitena tu |
bhagavaṃstārakotpannaiḥ sarve devāḥ savāsavāḥ ||
2.5.2.59
trailokyaṃ svavaśaṃ nītaṃ tathā ca munisattamāḥ |
vidhvastāḥ sarvasaṃsiddhāḥ sarvamutsāditaṃ jagat ||
2.5.2.60
yajñabhāgānsamagrām̐stu svayaṃ gṛhṇāti dāruṇaḥ |
pravartito hyadharmastairṛṣīṇāṃ ca nivāritaḥ ||
2.5.2.61
avadhyāḥ sarvabhūtānāṃ niyataṃ tārakātmajāḥ |
tadicchayā prakurvanti sarve karmāṇi śaṅkara ||
2.5.2.62
yāvanna kṣīyate daityairghoraistripuravāsibhiḥ |
tāvadvidhīyatāṃ nītiryayā saṃrakṣyate jagat ||
2.5.2.63
sanatkumāra uvāca |
ityākarṇya vacasteṣāmindrādīnāṃ divaukasām |
śivaḥ sambhāṣamāṇānāṃ prativākyamuvāca saḥ ||
2.5.2.63.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe devastutirnāma dvitīyo'dhyāyaḥ ||
2.5.2.63.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.5.2.63.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.5.2.63.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.5.2.63.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe
tṛtīyo'dhyāyaḥ | tripuravadhopākhyāne bhūtatripuradharmavarṇanam
2.5.3.1
śiva uvāca |
ayaṃ vai tripurādhyakṣaḥ puṇyavānvartate'dhunā |
yatra puṇyaṃ pravarteta na hantavyo budhaiḥ kvacit ||
2.5.3.2
jānāmi devakaṣṭaṃ ca vibudhāḥ sakalaṃ mahat |
daityāste prabalā hantumaśakyāstu surāsuraiḥ ||
2.5.3.3
puṇyavantastu te sarve samayāstārakātmajāḥ |
dussādhyastu vadhasteṣāṃ sarveṣāṃ puravāsinām ||
2.5.3.4
mitradrohaṃ kathaṃ jānankaromi raṇakarkaśaḥ |
suhṛddrohe mahatpāpaṃ pūrvamuktaṃ svayambhuvā ||
2.5.3.5
brahmaghne ca surāpe ca steye bhagnavrate tathā |
niṣkṛtirvihitā sadbhiḥ kṛtaghne nāsti niṣkṛtiḥ ||
2.5.3.6
mama bhaktāstu te daityā mayā vadhyāḥ kathaṃ surāḥ |
vicāryatāṃ bhavadbhiśca dharmajñaireva dharmataḥ ||
2.5.3.7
tāvatte naiva hantavyā yāvadbhaktikṛtaśca me |
tathāpi viṣṇave devā nivedyaṃ kāraṇaṃ tvidam ||
2.5.3.8
sanatkumāra uvāca |
ityevaṃ tadvacaḥ śrutvā devāḥ śakrapurogamāḥ |
nyavedayan drutaṃ sarve brahmaṇe prathamaṃ mune ||
2.5.3.9
tato vidhiṃ puraskṛtya sarve devāḥ savāsavāḥ |
vaikuṇṭhaṃ prayayuḥ śīghraṃ sarve śobhāsamanvitam ||
2.5.3.10
tatra gatvā hariṃ dṛṣṭvā praṇemurjātasambhramāḥ |
tuṣṭuvuśca mahābhaktyā kṛtāñjalipuṭāḥ surāḥ ||
2.5.3.11
svaduḥkhakāraṇaṃ sarvaṃ pūrvavattadanantaram |
nyavedayandrutaṃ tasmai viṣṇave prabhaviṣṇave ||
2.5.3.12
devaduḥkhaṃ tataḥ śrutvā dattaṃ ca tripurālayaiḥ |
jñātvā vrataṃ ca teṣāṃ tadviṣṇurvacanamabravīt ||
2.5.3.13
viṣṇuruvāca |
idaṃ satyaṃ vacaścaiva yatra dharmaḥ sanātanaḥ |
tatra duḥkhaṃ na jāyeta sūrye dṛṣṭe yathā tamaḥ ||
2.5.3.14
sanatkumāra uvāca |
ityetadvacanaṃ śrutvā devā duḥkhamupāgatāḥ |
punarūcustathā viṣṇuṃ parimlānamukhāmbujāḥ ||
2.5.3.15
devā ūcuḥ |
kathaṃ caiva prakarttavyaṃ kathaṃ duḥkhaṃ nirasyate |
kathaṃ bhavema sukhinaḥ kathaṃ sthāsyāmahe vayam ||
2.5.3.16
kathaṃ dharmā bhaviṣyanti tripure jīvite sati |
devaduḥkhapradā nūnaṃ sarve tripuravāsinaḥ ||
2.5.3.17
kiṃ vā te tripurasyeha vadhaścaiva vidhīyatām |
no cedakālikī devasaṃhatiḥ kriyatāṃ dhruvam ||
2.5.3.18
sanatkumāra uvāca |
ityuktvā te tadā devā duḥkhaṃ kṛtvā punaḥ punaḥ |
sthitiṃ naiva gatiṃ te vai cakrurdevavarādiha ||
2.5.3.19
tānvai tathāvidhāndṛṣṭvā hīnānvinayasaṃyutān |
so'pi nārāyaṇaḥ śrīmāṃścintayaṃścetasā tathā ||
2.5.3.20
kiṃ kāryaṃ devakāryeṣu mayā devasahāyinā |
śivabhaktāstu te daityāstārakasya sutā iti ||
2.5.3.21
iti sañcintya tatkāle viṣṇunā prabhaviṣṇunā |
tato yajñāḥ smṛtāstena devakāryārthamakṣayāḥ ||
2.5.3.22
tadviṣṇusmṛtimātreṇa yajñāste tatkṣaṇaṃ drutam |
āgatāstatra yatrāste śrīpatiḥ puruṣottamaḥ ||
2.5.3.23
tato viṣṇuṃ yajñapatiṃ purāṇaṃ puruṣaṃ harim |
praṇamya tuṣṭuvuste vai kṛtāñjalipuṭāstadā ||
2.5.3.24
bhagavānapi tāndṛṣṭvā yajñānprāha sanātanān |
sanātanastadā sendrāndevānālokya cācyutaḥ ||
2.5.3.25
viṣṇuruvāca |
anenaiva sadā devā yajadhvaṃ parameśvaram |
puratrayavināśāya jagattrayavibhūtaye ||
2.5.3.26
sanatkumāra uvāca |
acyutasya vacaḥ śrutvā devadevasya dhīmataḥ |
premṇā te praṇatiṃ kṛtvā yajñeśaṃ te'stuvansurāḥ ||
2.5.3.27
evaṃ stutvā tato devā ayajanyajñapūruṣam |
yajñoktena vidhānena sampūrṇavidhayo mune ||
2.5.3.28
tatastasmādyajñakuṇḍātsamutpetuḥ sahasraśaḥ |
bhūtasaṅghā mahākāyāḥ śūlaśaktigadāyudhāḥ ||
2.5.3.29
dadṛśuste surāstān vai bhūtasaṅghān sahasraśaḥ |
śūlaśaktigadāhastāndaṇḍacāpaśilāyudhān ||
2.5.3.30
nānāpraharaṇopetān nānāveṣadharām̐stathā |
kālāgnirudrasadṛśānkālasūryopamām̐stadā ||
2.5.3.31
dṛṣṭvā tānabravīdviṣṇuḥ praṇipatya puraḥsthitān |
bhūtānyajñapatiḥ śrīmān rudrājñāpratipālakaḥ ||
2.5.3.32
viṣṇuruvāca |
bhūtāḥ śṛṇuta madvākyaṃ devakāryārthamudyatāḥ |
gacchantu tripuraṃ sadyaḥ sarve hi balavattarāḥ ||
2.5.3.33
gatvā dagdhvā ca bhittvā ca bhaṅktvā daityapuratrayam |
punaryathāgatā bhūtāgantumarhatha bhūtaye ||
2.5.3.34
sanatkumāra uvāca |
tacchrutvā bhagavadvākyaṃ tato bhūtagaṇāśca te |
praṇamya devadevaṃ taṃ yayurdaityapuratrayam ||
2.5.3.35
gatvā tatpraviśantaśca tripurādhipatejasi |
bhasmasādabhavansadyaḥ śalabhā iva pāvake ||
2.5.3.36
avaśiṣṭāśca ye kecitpalāyanaparāyaṇāḥ |
nissṛtyāraṃ samāyātā harernikaṭamākulāḥ ||
2.5.3.37
tāndṛṣṭvā sa hariḥ śrutvā tacca vṛttamaśeṣataḥ |
cintayāmāsa bhagavānmanasā puruṣottamaḥ ||
2.5.3.38
kiṃ kṛtyamadhunā kāryamiti santaptamānasaḥ |
santaptānamarānsarvānājñāya ca savāsavān ||
2.5.3.39
kathaṃ teṣāṃ ca daityānāṃ balāddhatvā puratrayam |
devakāryaṃ kariṣyāmītyāsīccintāsamākulaḥ ||
2.5.3.40
nāśo'bhicārato nāsti dharmiṣṭhānāṃ na saṃśayaḥ |
iti prāha svayaṃ ceśaḥ śrutyācārapramāṇakṛt ||
2.5.3.41
daityāśca te hi dharmiṣṭhāḥsarve tripuravāsinaḥ |
tasmādavadhyatāṃ prāptā nānyathāsurapuṅgavāḥ ||
2.5.3.42
kṛtvā tu sumahatpāpaṃ rudramabhyarcayanti te |
mucyante pātakaiḥ sarvaiḥ padmapatramivāmbhasā ||
2.5.3.43
rudrābhyarcanato devāḥ sarve kāmā bhavanti hi |
nānopabhogasampattirvaśyatāṃ yāti vai bhuvi ||
2.5.3.44
tasmāttadbhogino daityā liṅgārcanaparāyaṇāḥ |
anekavidhasampattermokṣasyāpi paratra ca ||
2.5.3.45
tataḥ kṛtvā dharmavighnaṃ teṣāmevātmamāyayā |
daityānāṃ devakāryārthaṃ hariṣye tripuraṃ kṣaṇāt ||
First 200 of 3,325 passages. Read on
Linked texts (6)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Saurapurāṇa — Sanskrit
- Mahāsubhāṣitasaṃgraha — Sanskrit
- Pārameśvarasaṃhitā — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit
- Samūrtārcanādhikaraṇa — Atri, Sanskrit